Güney Afrika, İsrail'in UAD'deki soykırım davasında sunduğu cevap dilekçesini inceliyor

Güney Afrika Cumhuriyeti, 1948 tarihli Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'nin (Soykırım Sözleşmesi) ihlali gerekçesiyle Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) açılan soykırım davasında İsrail'in sunduğu cevap dilekçesini inceleyerek davanın yazılı veya sözlü seyrine karar vereceğini bildirdi.

Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Soykırım Sözleşmesi çerçevesinde UAD'de açılan davada, İsrail'in Güney Afrika'nın yazılı beyanlarına ilişkin 12 Mart'ta sunduğu cevap dilekçesini not ettiği belirtildi.

Açıklamada, "Güney Afrika şimdi İsrail’in yanıtını inceleyecek ve Mahkemeden daha fazla yazılı beyanda bulunmak için izin isteyip istemeyeceğine veya doğrudan davanın sözlü aşamasına geçilip geçilmeyeceğine karar verecektir." ifadeleri kullanıldı.

İsrail'i soykırımı önlemeye ve yardım sağlamaya mecbur bırakan üç bağlayıcı UAD kararı ile 2025'teki ateşkese rağmen, Gazze'deki yıkım ve can kayıplarının durmaksızın devam ettiğine dikkat çekilen açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in saldırılar ve bombardımanların yanı sıra gıda, insani yardım ve diğer temel hizmetlere erişim eksikliği nedeniyle "durumun vahamiyetini koruduğu" uyarısında bulunduğu hatırlatıldı.

Açıklamada, Gazze'deki durumun, Körfez'de tırmanan kriz ve İsrail'in Lübnan'a yönelik devam eden saldırılarıyla daha da karmaşık bir hal aldığı vurgulanarak, "Bu gelişmeler, çatışmanın genişlemesi riskini taşımakta olup bölgesel ve uluslararası barış ve güvenlik üzerinde ciddi sonuçlar doğurmaktadır." değerlendirmesinde bulunuldu.

İsrail'in Filistin'deki hukuka aykırı işgali ve temel hak ihlallerinin başta UAD olmak üzere BM organları ve uluslararası kuruluşlarca resmen belgelenmiş ve teyit edilmiş olduğuna işaret edilen açıklamada, Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa'nın şu ifadelerine yer verildi:

"Güney Afrika, 1948 BM Soykırım Sözleşmesi'nde tanımlanan 'iğrenç soykırım belasından' insanlığı kurtarmak ve BM Şartı'nın başlangıç kısmında evrensel olarak taahhüt edildiği üzere 'gelecek nesilleri savaş felaketinden korumak' için Soykırım Sözleşmesi ve BM Şartı'nın vaatlerini yerine getirmek adına diğerleriyle birlikte üzerine düşeni yapmaya kararlıdır."

Güney Afrika'nın İsrail'e karşı UAD'de açtığı soykırım davası

Güney Afrika Cumhuriyeti, 29 Aralık 2023'te, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanında dava açmıştı.

Güney Afrika, Gazze'deki insani durumun aciliyet teşkil etmesi nedeniyle UAD'den ihtiyati tedbirlere hükmetmesini talep etmişti.

Divan, 26 Ocak, 28 Mart ve 24 Mayıs 2024 tarihlerinde üç ayrı tedbir kararı almıştı.

Bu kararlarda İsrail'in, Soykırım Sözleşmesi'nin 2. maddesinde tanımlanan fiillerin işlenmemesi için gerekli tüm önlemleri alması, İsrail ordusunun soykırım fiillerini engelleyecek tedbirleri ivedilikle uygulaması, özellikle Refah'taki soykırım tehlikesi yaratabilecek askeri operasyonları sonlandırması ve aldığı tedbirleri düzenli olarak Divan'a raporlaması istenmişti.