İsrail saldırılarının izlerinin silinmediği Nebatiye çarşıları ramazanla nefes almaya çalışıyor

Lübnan’ın güneyindeki kentte düzenlenen festival, bombardımanlarda zarar gören pazar esnafına nefes olmayı hedefliyor.

İsrail hava saldırıları, elektrik tedariki başta olmak üzere ticari altyapıda ciddi yıkıma yol açarken, çok sayıda dükkan ve geleneksel pazar alanı kullanılamaz hale getirmiş.

İsrail’in Ekim 2023’te başlattığı ve Eylül 2024’te tam ölçekli savaşa dönüşen saldırılarında 4 binden fazla kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 17 bin kişi yaralanmıştı.

Çatışmalar aynı yılın sonlarında varılan ateşkesle sona ermişti.

Doğrudan saldırılar büyük ölçüde durmuş olsa da tazminat ödemelerinin yapılmaması ve kapsamlı destek programlarının hayata geçirilmemesi nedeniyle kentte ticari toparlanma sınırlı kalmış durumda.

Birçok işletme, hükümetin destek kararlarını beklediği için kapalı kalmaya devam ediyor.

Esnaf ise Nebatiye’yi Lübnan’ın güneyinin önemli ticaret merkezlerinden biri olarak eski konumuna döndürebilmek için ramazan etkinliklerine umut bağlıyor.

Ramazan Alışveriş Festivali

Nebatiye Tüccarlar Birliği tarafından başlatılan "Ramazan Alışveriş Festivali", hem yerel halkı hem de çevre bölgelerden ziyaretçileri pazarlara çekmeyi amaçlıyor.

Festival kapsamında, yıkılmış bir binanın kalıntıları üzerine “Lübnan’ın en büyük ramazan feneri” dikildi, ana caddeler ışıklandırılarak enkazdan yükselme iradesine vurgu yapıldı.

Birlik Başkanı Musa el-Hur Şımeysani, AA muhabirine yaptığı açıklamada, birlik ile belediyenin ticari faaliyetleri canlandırmak için yoğun çaba harcadığını söyledi.

Geçen yıl savaş sonrası düzenlenen ilk festivalin “ticari bir canlanmaya” katkı sunduğunu belirten Şımeysani, devlet desteğinin sınırlı kalması nedeniyle birçok esnafın dükkanlarını kendi imkanlarıyla onarmaya başladığını, belediyenin ve özel jeneratör sahiplerinin sağladığı elektrik desteğinin de girişime katkı sunduğunu aktardı.

Savaşın gölgesinde ramazan sevinci

Kentteki ramazan atmosferi yalnızca süslemelerle sınırlı değil.

Lübnan’ın güneyinde halk hafızasının önemli sembollerinden biri kabul edilen ve yüzüncü yılına giren ramazan topu da yeniden ateşlenmeye başladı.

Kent meydanındaki top, iftar vaktinde ateşleniyor.

Top atışlarını izlemek için toplanan kalabalıklar ve çocuklar, güvenlik ve ekonomik zorluklara rağmen geleneğin sürdürüldüğünü gösteriyor.

Kent sakinlerinden Ali Ferran, ramazan topunun sesinin, son dönemde alışılan bombardıman seslerinden farklı olarak “çocukların her yıl heyecanla beklediği bir sevinç sesi” olduğunu söyledi.

Ferran, bu geleneğin yeni nesiller için de ramazan ayıyla özdeş bir hatıraya dönüştüğünü vurguladı.

Ekonomik ve sosyal dayanışma

Festival organizatörlerinden Ali Amis de Nebatiye’nin zor koşullara rağmen ramazan etkinlikleri düzenleme geleneğini sürdürdüğünü belirterek, etkinliklerin hem esnafa ticari fırsat sunduğunu hem de toplumsal dayanışmayı güçlendirdiğini ifade etti.

Etkinlik organizatörü Tarık Merva ise İsrail saldırılarının ekonomik hayatı felç etmeyi amaçladığını ancak kent sakinlerinin günlük yaşamı sürdürmekte kararlı olduğunu dile getirdi.

Nebatiye vilayeti, Lübnan’ın güneyinin en önemli ticaret merkezlerinden biri olarak, geleneksel pazarıyla çevre köy ve kasabalardan binlerce ziyaretçiyi ağırlıyordu.

Ancak uluslararası raporlara göre, İsrail saldırıları ve 2019’dan bu yana derinleşen ekonomik kriz, ülkede ticari faaliyetlerde ciddi daralmaya yol açtı.

Lübnan lirasının değer kaybı, artan yoksulluk ve işsizlik oranları, esnafın karşı karşıya olduğu tabloyu daha da ağırlaştırdı.

Elektrik kesintileri, yükselen işletme maliyetleri ve satın alma gücündeki düşüşe ek olarak, etkilenen bölgelerin yeniden inşasına yönelik kapsamlı hükümet programlarının eksikliği, Nebatiye’deki toparlanma sürecini zorlaştırmaya devam ediyor.

Ateşkese rağmen saldırılar sürüyor

İsrail, Ekim 2023’te Lübnan’a saldırı başlatmış, Eylül 2024’te bu saldırılar geniş çaplı savaşa dönüşmüştü. Çatışmalarda 4 binden fazla kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 17 bin kişi yaralanmıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 27 Kasım 2024’te sağlanan ateşkese rağmen İsrail’in ihlallerini sürdürdüğü belirtiliyor. İsrail ordusu, 8 Ekim 2023’ten sonra ele geçirdiği 5 tepeyi halen işgal altında tutarken, bazı bölgelerdeki askeri varlığını da devam ettiriyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 27 Kasım 2024-20 Kasım 2025 tarihleri arasında İsrail’in düzenlediği saldırılarda 331 kişinin hayatını kaybettiğini, 945 kişinin yaralandığını açıklamıştı.