Milli Teknoloji Hamlesi'nin lokomotifi Türk kadını olacak

AA muhabirinin, "8 Mart Dünya Kadınlar Günü" için hazırladığı, "Üretimle Güçlenen Kadınlar" başlıklı dosya haberinin bu bölümünde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte kadınların sektördeki yerini güçlendirmek için devreye aldığı destek programları ele alınıyor.

• DOSYA: Üretimle Güçlenen Kadınlar

Türkiye, sanayiden teknolojiye, girişimcilikten bilimsel araştırmalara kadar her alanda kadınların gücüyle büyüyor.

Bu kapsamda, Türkiye'nin dört bir yanında, bölgelerin sektörel ihtiyaçları doğrultusunda kadın ve genç istihdamını artıracak merkezi tematik bölgesel kalkınma ve mali destek programlarının devreye alınması planlanıyor.

Girişim şirketlerinin nitelikli personel istihdam etmesini kolaylaştıracak düzenlemelerle, başta kadınlara yönelik olmak üzere girişimcilik programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Kadın girişimciliğini desteklemek adına finansman yanında kapsamlı eğitimler, mentorluk programları ve işbirliği platformlarıyla sürdürülebilir bir ekosistem inşa edilmesi için adım atılıyor.

Yenilikçi iş fikirlerinin hayata geçirilmesi için özel mentor havuzları, hızlandırıcı programlar, mikro krediler ve prototip geliştirme hibelerinin, kadın girişimcilerin kullanımına sunulması amaçlanıyor.

Sanayide kapsayıcı istihdam

Sanayi sektöründe kadın ve gençlerin daha etkin yer alabilmesi için "Kapsayıcı İstihdam ve Beceri Uyumu" vizyonu çerçevesinde Türkiye'ye özgü modeller geliştiriliyor.

Beceri haritalama ve analizleriyle, sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücü yetiştirilirken, organize sanayi bölgelerinin (OSB) modern yaşam alanlarına dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Kadın istihdamının kapsayıcılığını artırmak amacıyla OSB'lerde barınma olanakları, kreş ve etüt merkezleri ile sosyal alanlar inşa edilmesi hedefleniyor. Bu sayede kadınların üretim süreçlerine katılımının önündeki engeller kaldırılarak sürdürülebilir istihdamın desteklenmesi öngörülüyor.

Türkiye kadınların uluslararası patent başvurularında lider

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, AA muhabirine Türkiye'nin son 23 yılda kadın hakları ve temsiliyeti noktasında birçok Avrupa ülkesini geride bıraktığına işaret ederek, kadınların, yapay zekadan siber güvenliğe, finanstan yeşil dönüşüme kadar her alanda Milli Teknoloji Hamlesi'ni sırtladığını söyledi.

İnsansız hava araçlarında, yerli otomobil Togg'da, kutup seferlerinde ve uzay programlarında Türk kadınının aklı ve alın teri bulunduğuna işaret eden Kacır, "Sunduğumuz AR-GE destekleriyle, katma değer üreten kadın çalışan sayısını 10 yılda yaklaşık 8 katına çıkararak 7 bin 162'dan 61 bin 659'a, ülkemizin stratejik AR-GE üslerindeki kadın istihdam oranını yüzde 21'den yüzde 27'ye yükselttik. Türkiye, uluslararası patent başvurularında kadın buluşçu oranında yüzde 26,1 dünya birincisi oldu." diye konuştu.

Kacır, amaçlarının, Milli Teknoloji Hamlesi'ni vizyondan gerçeğe dönüştürürken her aşamada kadın aklının, emeğinin katkısını artırmak olduğunu belirterek, Bakanlık olarak kadınların bilim ve teknolojide daha da fazla yer alması ve girişimciliğinin desteklenmesi için gerekli adımları attıklarının altını çizdi.

"Desteklediğimiz projelerle 12 bin 866 kadını istihdama kazandırdık"

Son 23 yılda bu anlamda yapılan çalışmalara ilişkin bilgi veren Kacır, şunları kaydetti:

"TÜBİTAK eliyle bilim insanlarına yönelik destek programlarımız kapsamında 210 bin kadın araştırmacıya 30,3 milyar lira destek verdik. Akademi ve kamuya yönelik programlarımızda 21 binden fazla kadın araştırmacımızı destekledik. KOSGEB programlarımızda kadın girişimcilere ilave finansman sağladık. 85 binden fazla kadın müteşebbisi girişimcilik desteklerinden yararlandırdık. Kadın istihdamı ve kadın girişimciliğini, ülkemizde bölgesel kalkınmanın lokomotifi olan kalkınma ajanslarımızın 2024-2025 dönemi ana teması olarak belirledik. Bu kapsamda desteklediğimiz projelerle 12 bin 866 kadını istihdama kazandırdık. 14 bin 23 kadın girişimciyi destekledik. Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı'yla kadınların istihdam edilebilirliğinin artırılması ve kadın girişimciliğinin desteklenmesine yönelik 361 projeye 3,2 milyar lira destek sunduk. Türkiye Yüzyılı hedeflerimize kadınların zekası, emeği ve ferasetiyle ulaşacağımıza inanıyorum."

Kız öğrencilere bilim eğitimi

Öte yandan, Bakanlık ve bağlı kuruluşlar, kadınların toplumsal hayattaki gücünü perçinlemek için önemli programlar yürütüyor.

Buna göre, kalkınma ajansları eliyle sadece son bir yıl içerisinde kadın istihdamı ve girişimciliğine 1,1 milyar lira kaynak sağlandı. TEKNOFEST'in ilk yılında yüzde 17 olan kadın yarışmacı oranı, 2025 yılında 507 bin başvuruyla yüzde 46'ya yükselerek tarihi rekora imza attı.

Türkiye'nin 81 ilindeki deneyap atölyelerinde 6 bin 750 kız öğrenci, geleceğin astronotu, mühendisi ve bilim insanı olmak üzere eğitim görüyor.

Üretim alanında ihtiyaç duyduğu insan kaynağını kadın istihdamıyla güçlendirmek isteyen Türkiye, KOSGEB programlarında kadınlara özel teşvikler sağlıyor.

Türkiye, 2030 yılındaki "100 Turcorn" hedefine girişimci kadınlarla ulaşmayı öngörüyor. Halihazırdaki 7 Turcorn'un 4'ü kadın girişimciler tarafından kuruldu.