Erdem, İstanbul Finans Merkezi'nin katkılarıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruları yanıtladı.
İstanbul Finans Merkezi'nin oluşturulması sürecine ilişkin bilgi veren Erdem, İFM'yi anlatmadan önce İstanbul'un tarihi ve doğal konum olarak bir merkez hüviyetinde bulunduğuna dikkati çekerek, İstanbul'u kültürlerin buluşma noktası, yüzyıllardır bir ticaret merkezi ve medeniyetlerin buluşma merkezi olarak nitelendirdi.
Erdem, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde son 23 yılda Türkiye'nin ve özellikle İstanbul'un çok büyük bir atılım ve yatırım süreci yaşadığını, bunun neticesinde şehrin çok ciddi bir dönüşüme sahne olduğunu kaydetti.
Bugün yapılmış olan yatırımlarla birlikte İstanbul'un küresel ticaret ve lojistik merkezi konumunda yer aldığını ifade eden Erdem, "Bütün bunları topladığınız zaman aslında işin doğal seyrinde, İstanbul'un önce bölgesel, sonra küresel bir finans merkezi olma vizyonu kaçınılmaz oluyor. Bu realiteden hareketle devletimizin koymuş olduğu vizyon çerçevesinde uzun soluklu bir çalışma yürütüldü. İlk önce İstanbul'un bir uluslararası finans merkezi olma hususu kamu strateji belgelerinde kendine yer buldu." diye konuştu.
Erdem, şöyle devam etti:
"Kamu strateji belgelerinden çalışma grupları oluşturuldu, İstanbul Finans Merkezi'nin fiziki altyapısıyla ilgili projelendirmeler, planlamalar yapıldı. Bununla birlikte mevzuat altyapısını oluşturmak için gerekli çalışmalar yapıldı. Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle 2023 yılında İstanbul Finans Merkezi'nin bankalar etabıyla birlikte faaliyete başladığını görmek bizlere nasip oldu. Bu tarihsel süreçten gelirsek aslında İstanbul Finans Merkezi'nin misyonunu şu cümlede özetleyebiliriz. Geleceğin inşa edildiği kadim bir buluşma noktasıdır İstanbul Finans Merkezi."
Ahmet İhsan Erdem, bugün itibarıyla 20 bine yakın çalışanın İFM'deki çeşitli kurumlarda çalıştığını, söz konusu merkezin kapasite olarak 50 ila 70 bin çalışana konforlu bir çalışma ortamı sağlayacak şekilde tasarlandığını belirtti.
Günlük ziyaretçi trafiğine ilişkin detayları paylaşan Erdem, yaklaşık her gün 100 binin üzerinde insanın İFM'yi kullandığını dile getirdi.
2023 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın teşrifleriyle bankalar etabının faaliyete geçtiğini anımsatan Erdem, bankalar etabının faaliyete geçirilmesiyle o tarihten itibaren kamu bankalarının çalışmalarını İFM'de yürüttüklerini anlattı.
Erdem, finans alanında denetleyici, düzenleyici kurumların da faaliyetlerini bu merkezde yürüttüğüne değinerek, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) şu anda faaliyetlerini İFM'de ilerlettiğini söyledi.
İlerleyen safhalarda Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) da İFM'ye taşınmasının planlandığını bildiren Erdem, Borsa İstanbul'un da gelecek dönemde burada yer alacağını aktardı.
Erdem, "Finans sektörünün gerek bankacılık gerek bankacılık dışı tüm spektrumlarında faaliyet gösteren firmalar bugün İstanbul Finans Merkezi'nde çalışmaya başladı. 2026 yılı bu taşınmaların daha hızlı olduğu İstanbul Finans Merkezi'nin hedeflenen doluluk kapasitelerine büyük oranda ulaşmaya muvaffak olduğu bir sene olacak." ifadelerini kullandı.
İFM Genel Müdürü Erdem, merkezin sunduğu fiziki altyapının yanı sıra mevzuat altyapısının da önemli olduğuna işaret etti.
Bu çerçevede 2022 yılında İstanbul Finans Merkezi Kanunu'nun TBMM tarafından onaylandığını anımsatan Erdem, burada yer alacak firmalara sunulacak avantajlar, sağlanacak operasyonel esnekliklerin detaylı bir şekilde ele alındığını aktardı.
Erdem, çeşitli kıstaslara bağlı ve birçok faaliyet alanlarına özel olarak, İFM'de yer alan firmaların, finansal faaliyetlerinden elde edecekleri gelirleri kurumlar vergisi matrahından yüzde 100 düşebilme imkanına sahip olduğunu belirtti.
Bununla birlikte çalışanlara yönelik olarak da cazip unsurların bulunduğunu dile getiren Erdem şu bilgileri verdi:
"Tersine beyin göçünü teşvik etmek ve uluslararası yetenekleri İstanbul Finans Merkezi'ne çekebilmek için meclisimizin kararıyla devletimizin öngördüğü şöyle teşvikler söz konusu. Son 3 yılını yurt dışında geçiren yerli veya yabancı olduğuna bakılmaksızın kişiler, İstanbul Finans Merkezi'nde istihdam edildikleri takdirde tecrübe yıllarına göre değişen oranlarda yüzde 60 ila yüzde 80 oranında gelir vergisi istisnasından istifade edebiliyorlar. Bu çalışanlar için uluslararası yetenekler ve halihazırda yurt dışında çalışan Türk vatandaşları için çok cazip bir teşvik unsuru. İstanbul Finans Merkezi, dıştan dışa ticaret diye tabir edilen alanların da aslında merkezi."
Erdem, yabancı personel istihdamında da belirli şekillerde kolaylıklar sağlandığına işaret etti.
Bu doğrultuda "Tek Durak Büro" yapısını faaliyete geçirdiklerinden bahseden Erdem, bu yapının koordinasyonunun Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi tarafından yürütüldüğünü kaydetti.
Erdem, Tek Durak Büro ile şirketlerin ve çalışanların her türlü ilgili izin ve lisans süreçlerinin sürdürüldüğünü belirterek, "Yani farklı farklı kamu kurumlarına gitmektense ilgili izin ve lisans süreçlerini İFM'de fiziki olarak yer alan bu büroda gerçekleştirebiliyorlar. Bu çok ciddi kolaylık ve esneklik sağlıyor, hız sağlıyor. Çalışma ve oturma izinleri de bu büro marifetiyle yürütülebiliyor, yürütülebilecek." diye konuştu.
Ahmet İhsan Erdem, İFM'de yer almak isteyen şirketlerin başvuru ve değerlendirme süreçlerinin nasıl işlediğine ilişkin de bilgi verdi.
Söz konusu süreçlerin olabildiğince şeffaf şekilde ilerlediğine dikkati çeken Erdem, İstanbul Finans Merkezi’nde firmaların yararlanabilmesi amacıyla dijitalleştirilmiş bir süreç yönetiminin uygulandığını ifade etti.
Erdem, söz konusu süreçleri şu şekilde anlattı:
"Kiralama için bizim web sitemiz üzerinden ilgililer, kiracı adayları başvurabiliyor. Bu başvuruların sonrasında hemen ilgili birimlerimiz kendileriyle irtibata geçip ofisimize davet ediyorlar. Bununla birlikte teknik ihtiyaçları ve fiziki ihtiyaçları bağlamında ne gibi büyüklükte bir ofise ihtiyaç duyuluyor, bu hususlar netleştiriliyor ve eş anlı olarak Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisimizle birlikte yürüttüğümüz bir İFM portal adında bir portal var. Bu portaldan da katılımcı belgesi başvurusu için kendilerini yönlendiriyoruz. Bu da çok basit, çok net ve hızlı akan bir süreç. İFM'deki teşviklerden yararlanabilmek için bir giriş bileti gibi değerlendirebilirsiniz. Oradaki süreçler hızlıca tamamlandıktan sonra, şartlarda anlaşıldığı takdirde yer teslimi yapılıyor ve firmalarımız yerleşim süreçlerini hızlı bir şekilde tamamlayabiliyor."
Çalışan memnuniyetinin önemine işaret eden Erdem, "İstediğiniz kadar teşvik tanımlayın ve imkanlar sağlayın, günün sonunda işletmede, operasyonda mükemmellik sağlayamıyorsanız, müşterinin ve çalışanın memnuniyetini sağlayamıyorsanız bu algısal açıdan negatif bir husus yaratabiliyor." diye konuştu.
İstanbul Finans Merkezi tasarlanırken bu hususların hepsinin göz önünde bulundurulduğunu, İFM yerleşkesindeki tüm kulelerin "A+" kategorisinde inşa edildiğini, bu binaların güçlü dijital altyapıya sahip olduğunu bildirdi.
Erdem, çalışan memnuniyeti açısından tüm hususların dikkat edilerek hayata geçirilen İFM'nin aynı zamanda güçlü dijital altyapısının bulunduğunu, modern bir alışveriş merkezine sahip olduğunu kaydederek, İstanbul'un ise başlı başına bir cazibe merkezi olarak öne çıktığını, dünyanın en çok ziyaret edilen şehirleri arasında yer alan kente 10 ayda 16 milyon kişinin geldiğini anlattı.
Ahmet İhsan Erdem, İFM'nin kaliteli konut stokunun bulunduğu bölgede inşa edildiğini belirterek, bölgede prestijli ve zincir otellerin yer aldığını söyledi.
Türk Hava Yolları'nın sağladığı imkanla İstanbul'dan 132 ülkedeki 356 noktaya doğrudan ulaşılabildiğini dile getiren Erdem, İFM'ye dünyanın dört bir tarafından yabancı çalışan gelmesini de istediklerini bildirdi.
Erdem, çalışanlar için iş yerinin eğitim ve sağlık altyapısının büyük önem arz ettiğinin altını çizerek, "Yabancı çalışanlar genellikle çocuklarına uluslararası geçerliliği olan bir eğitim aldırmak istiyor. Yabancıların bu çerçevede talepleri var ve İstanbul buna cevap veriyor." şeklinde konuştu.
İstanbul'da halihazırda 30'dan fazla uluslararası geçerliliği bulunan okulun mevcut olduğunu kaydeden Erdem, bununla birlikte yabancı dilde eğitim veren çok sayıdaki köklü eğitim kurumunun bulunmasının İstanbul'a gelmeyi ve burada çalışmayı düşünen üst düzey yöneticiler için avantaj olduğunu anlattı.
Erdem, kentin sağlık imkanlarından bahsederek, "İstanbul'da ve Türkiye'de sağlıkta bir devrim yapıldı. Bugün baktığımızda sadece ülkemizin vatandaşlarına sağlık hizmeti sunulmuyor. Dünyanın dört tarafından insanlar şifa bulmaya Türkiye'ye, İstanbul'a geliyor. Bu da çalışanlar için güven verici bir unsur." ifadelerini kullandı.
İFM Genel Müdürü Erdem, İstanbul Finans Merkezinin cazip ve rekabetçi teşviklerinin bulunduğunu belirterek, "Buradan fırsatı bulmuşken tekrar yineliyorum: Bizlerle irtibata geçin, İFM'de bir an önce yerinizi alın." dedi.
Teşvikler haricinde İstanbul'un ve İFM'nin rekabetçiliğini öne çıkaran 3 unsurun sayılabileceğini kaydeden Erdem, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Birincisi İstanbul'un konumu. Her ülke kendi yatırım ortamını tanıtırken benzersiz bir konumunun bulunduğunu, coğrafyasının eşsiz olduğunu, dünyanın merkezi olduğunu ifade eder. Bu hususlarla zaman zaman karşılaşırız. Ama bu işe objektif baktığımızda gerçekten İstanbul dünyanın merkezi. Bugün 4 saatlik bir uçuş mesafesinde yaklaşık 1,3 milyarlık bir nüfusa ve 30 trilyon dolarlık bir ekonomik büyüklüğe ulaşıyorsunuz. İstanbul'u merkez olarak kendine alan bir şirket bu pazarlara erişebiliyor."
Erdem, Türkiye'nin güçlü bir ekonomik altyapısının bulunduğunu kaydederek, ülkenin 2003'ten bu yana yıllık ortalama yüzde 5,3 büyüdüğünü bildirdi.
Türkiye'nin satın alma paritesiyle bakıldığında dünyanın en büyük 12. ülkesi olduğunu vurgulayan Erdem, "Bu muazzam bir ekonomik büyüklük. Bir yatırımcı bir ülkede kendini konumlanmak isterken sadece dış pazara erişime değil, ekonomik büyüklüğe de, içerideki ekonomik dinamizme de bakar." diye konuştu.
Erdem, canlı ve dinamik bir yapıya sahip Türkiye ekonomisinin dıştan gelebilecek herhangi bir gelişmeye ya da riske karşı dayanıklı olduğunu anlatarak, "Bugün İstanbul'u tek başına ele aldığımızda bile birçok ülkenin GSYH'sinden daha fazla değer yaratan bir şehirden bahsediyoruz. Biz, 'finans dünyasına gelin bu şehirde konumlanın. Finans dünyasının kalbinin atacağı İFM'de yerinizi alıp bu güçlü ekosistemin bir parçası olun' diyoruz." diye konuştu.
Ahmet İhsan Erdem, Türkiye'nin Avrupa'nın en genç nüfuslarından birisine sahip olduğuna işaret ederek, devletin yaptığı yatırımlar sayesinde 33 olan yaş ortalamasının yetişmiş bir insan kaynağına dönüşmüş durumda olduğunu söyledi.
Türkiye'nin 34 milyonluk iş gücünün bulunduğunu dile getiren Erdem, şu açıklamalarda bulundu:
"Avrupa'da birçok ülkenin nüfusundan çok daha fazla. Bununla birlikte her yıl üniversitelerimizden yüz binlerce insan mezun oluyor. Yabancılar da geliyor. Ülkemizin yaptığı atılımlarla Türkiye yüksek öğrenimde de bir tercih noktası. Bugün küresel iş dünyasında özellikle finans sektöründe birçok Türk vatandaşı, Türkiye'deki üniversitelerde eğitim almış durumda. Türk vatandaşları orta ve üst düzey yönetici olarak uluslararası finans sektöründe yön tayin edici noktalara gelmiş durumda."
İFM Genel Müdürü Erdem, İstanbul Finans Merkezinin sadece bir iş merkezi değil keyifli vakit geçirilebilecek gözde buluşma noktalarından olacağını, 300'ün üzerinde ticari alanın bulunduğunu anlattı.
Buradaki AVM'nin İstanbul'un en büyük üç alışveriş merkezinden birisi olacağını dile getiren Erdem, AVM'nin içinde 1,2 kilometre uzunluğunda cadde aksının bulunduğunu, İstiklal Caddesi'ni andıran bir alışveriş, kültür, sanat ve sosyalleşme deneyimi sunulacağını söyledi.
Erdem, bu AVM'nin büyük açılışının 2026'da gerçekleştirileceğini kaydederek, alışveriş merkezinin Türkiye'nin ve dünyanın dört bir tarafından gelen ziyaretçilerin yeni cazibe, buluşma ve sosyalleşme noktası olacağını sözlerine ekledi.
İFM'nin konumuna ve ulaşımının nasıl planlandığına değinen Erdem, çeşitli ulaşım akslarıyla İFM'ye ulaşılabildiğini söyledi.
Erdem, konum gereği İFM'nin erişilebilir bir noktada konumlandığını kaydederek, "TEM otoyolu bağlantısının hemen marjında yer alıyor. Diğer bir taraftan D-100 kara yolu bağlantılarına yakın bir şekilde konumlanmış durumda. Dolayısıyla ana arterlere, ana akslara İFM çok ciddi kolaylıkla bir erişim imkanı sağlıyor. Bununla birlikte devam eden yatırımlarımız mevcut. Dolayısıyla mevcut ana arterlere minimum yük bindirecek şekilde yeni bağlantı yolları da inşa ediyoruz. Önümüzdeki yıl bu bağlantı yollarını da hizmete açmış olacağız. " diye konuştu.
İFM içerisinde toplu ulaşım ve servis altyapısının da önemli bir erişim imkanı sağlayacağını dile getiren Erdem, 2026'da faaliyete geçmesini bekledikleri bir metro hattı olduğunu belirtti.
Göztepe-Ümraniye hattını birbirine bağlayan bir hat kurulacağını aktaran Erdem, şunları kaydetti:
"İstanbullular ne demek istediğimi, bu hattın faaliyete geçmesinin ne denli önemli olduğunu yakinen anlamışlardır. Bu hattın bir durağı da İFM içerisinde. Teorikte ve pratikte metro açıldığı zaman her iki havalimanından da binen birisi raylı sistemden dışarıya adımını atmadan İFM'ye erişebilecek. Bu İFM'nin erişilebilirliği için muazzam bir şey. Bununla birlikte diğer toplu taşım unsurlarımız da mevcut. Halihazırda ana arterlere, ana akslara erişim bu metro faaliyete girene kadar bu imkanlar doğrultusunda devam ediyor. Burada kurumlarımız servis hizmeti sunuyorlar çalışanlarına. Biz orada verimlilik esaslı olarak alan yönetimini yapıyoruz ve olabildiğince gerek çalışanların, gerek ziyaretçilerin sorunsuz bir şekilde İFM'ye eriştiği ve İFM'den evlerine ya da başka yerlere rahatlıkla erişebildiği bir alan burası."
İFM Genel Müdürü Erdem, İFM içerisinde hayata geçirilmesi planlanan İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü'ne vurgu yaparak, bunun kendilerini gururlandıran, iftihar ettiren diğer bir girişim olduğunu anlattı.
Erdem, İFM içerisinde finansal teknolojiler için bir teknopark yapısı ihdas edildiğini anımsatarak, "Bu da İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü. İFM'nin tamamlayıcı unsuru olarak görüyoruz. İFM'nin yenilikçi vizyonunu pekiştiren bir teknopark yapısı. Finansal teknolojiler alanında faaliyet gösteren girişimlerin destekleneceği en önemli yer. Bu kadar da iddialı konuşuyoruz, Türkiye'nin en büyük FinTek kümelenmesi olacak. Bu bağlamda başvuruları almaya başladık. İlgili arkadaşlarımız hummalı bir şekilde çalışma yürütüyor. FinTek alanında faaliyet gösteren tüm firmalarımızı, girişimlerimizi İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü ile irtibata geçmeye ve burada yer almaya davet ediyorum."
İFM'nin katılım finans ve enerji alanında bölgesel merkez olma hedefine işaret eden Erdem, İFM'nin en önemli iki sac ayağının katılım finans ile enerji ve emtia ticareti olduğunu ifade etti.
Erdem, bu bağlamda İFM'de sektörün önde gelen firmaları, katılım finans kurumlarının yer almaya başladığını belirterek, şöyle devam etti:
"Kamunun göz bebeği, bu bağlamda Ziraat Katılım, faaliyetlerini İFM'den yürütüyor. Bununla birlikte kamunun yeni kurulan katılım finans kurumu Halk Katılım da faaliyetlerini İFM'de başlattı. Bir diğer sevindirici unsur, sektörün en önemli firmalarından Kuveyt Türk, iştiraklerinin ve faaliyetlerinin bir kısmını İFM'de yürütecek, bu bağlamda çalışmalarını yürütüyor. Cumhurbaşkanımızın vizyonu doğrultusunda İFM, katılım finansının da kalbinin attığı bir merkez olma konumunu pekiştiriyor. Bununla birlikte enerji ve emtia alanında da bir merkez olma vizyonumuz var. EPİAŞ başta olmak üzere ve EPİAŞ hinterlandındaki firmalar bugün faaliyetlerini İFM'de yürütüyorlar. Hedefimiz enerji ve emtia ticareti bağlamında fiyatlama ve risk yönetimine ilişkin süreçlerin İFM'de yoğunlaşmasını sağlamak. Bu bağlamda var gücümüzle ilgili tüm paydaşlarla çalışıyoruz, çalışmaya da devam edeceğiz."
Ahmet İhsan Erdem, sürdürülebilirliği İFM olarak tüm faaliyetlerinin merkezinde konumlandırdıklarını söyledi.
Erdem, İFM'nin, verimlilik esaslı, akıllı şehir teknolojisi hususlarını göz önünde bulundurarak tasarlanmış ve imar edilmiş bir yer olduğunu kaydetti.
Çalışma sistematiklerinin de o şekilde olduğunun altını çizen Erdem, "Tüm yerleşkeyi kapsayacak şekilde enerji verimliliği alanında çok önemli bir sertifika var. Sektörün önemli sertifikalarından bir tanesi, LEED sertifikası. Tüm yerleşkemiz LEED sertifikası sahibi. Bu ne denli enerji verimliliğini ve sürdürülebilirliğini öne aldığımızı, öncelediğimizi gösteren bir husus." dedi.
Erdem, bir diğer hususun "sıfır atık" yaklaşımı olduğunu aktararak, İFM'nin sıfır atık projesi sertifikasına sahip olarak faaliyetlerini yürüten bir bölge olduğu bilgisini paylaştı.
Tüm kiracıları ve paydaşlarıyla sıfır atık konusundaki farkındalığı arttırmaya çalıştıklarına değinen Erdem, konuşmasını şöyle tamamladı:
"Faaliyetlerimizde sıfır atık perspektifiyle çalışıyoruz, hem kiracılarımızı hem içerideki paydaşlarımızı sıfır atık faaliyetleri konusunda bilgilendiriyoruz ve bu bağlamda farkındalıklarını artırmaya, uygulamalarını bu yönde evirmeye çalışıyoruz. Bir diğer konu, belki detay olacak ama çok önem verdiğim hususlardan bir tanesi, biz kurumsal karbon ayak izimizi çıkarmış durumdayız, ilgili sertifikasyon çalışmalarını arkadaşlar tanımladı. Dolayısıyla doğaya ne kadar bir karbon salınımı bıraktığımızı takip edebiliyoruz, ölçebiliyoruz. Bu da sürdürülebilirlik açısından projeksiyonlarımızı, planlamalarımızı daha sağlıklı olarak yapmanın önünü açıyor, yapma imkanını veriyor. Proje tasarlanırken ve inşa edilirken finansman kaynakları noktasında sürdürülebilirlik bizim için önemli bir unsur oldu. Varlık Fonu'nun desteği ve himayesiyle 2021'de gerçekleştirdiğimiz Türkiye'nin ilk eser sözleşmesine dayalı Yeşil Kira Sertifikası ihracı İFM'nin finansmanı için yapıldı. Projenin hamurunda sürdürülebilirlik var, yeşil finansman var, doğaya saygı var. Bu bağlamda faaliyetlerimiz de bu eksende devam ediyor."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
