ABD basınındaki haberlere göre, yangınlarla mücadele bir yandan devam ederken, diğer taraftan dikkatler tahliye edilen ve birçoğu artık geri dönecek yerleri olmadığı için evlerine dönemeyen 82 bin kişi için bundan sonra ne olacağına çevrilmiş durumda.
Pacific Palisades ve Eaton yangınlarında şu ana kadar yaklaşık 40 bin dönümden fazla alan kül oldu, 12 binden fazla yapı hasar gördü veya kullanılamaz hale geldi.
Yangınların neden olduğu toplam hasar ve ekonomik kaybın 250 ila 275 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor.
Yangınlardan sonra şehrin karşı karşıya kalacağı başlıca sorunlar arasında, federal afet yardımı için başvurular, ev sahipleri kiraları artırırken uzun vadeli kalacak yer arayışları, yangınların nasıl başladığına ve zararı kimin ödemesi gerektiğine dair davalar, özel sermayenin en iyi arsaları ele geçirmek için devreye girme yarışı, California'dan çekilen sigorta şirketleriyle yasal mücadele, siyasi çekişmeler, yangın bölgelerinin yeniden planlanması ve inşa süreci yer alacak.
California Valisi Gavin Newsom, 11 Ocak'ta yaptığı açıklamada, "Şimdiden bir yardım planı düzenliyoruz. Los Angeles 2.0'ı yeniden tasarlamaya çalışan bir ekibimiz var." ifadelerini kullandı.
Newsom'un açıkladığı Los Angeles 2.0'ın nasıl şekil alacağı henüz belli değil. Bunun tasarlanması ve yeniden inşa süreci yıllar alacak.
Los Angeles'ta yanan bölgelerin toparlanmasının büyük kısmı federal kaynaklara bağlı olacak.
Başkan Joe Biden, geçici barınma, bireylere acil yardım ile enkaz temizleme ve tehlikeli maddeler gibi acil kamu güvenliği tehditleriyle ilgili masrafları karşılamak üzere gelecek 6 ay için federal fon sağladı.
Ancak su sistemleri, yollar ve okullar gibi kamu altyapısının yeniden inşası için uzun vadeli finansman, seçilmiş Başkan Donald Trump yönetimine ve Kongre'ye bağlı olacak.
20 Ocak'ta göreve gelecek olan Trump'a yakın medya figürleri, Los Angeles yangınlarının mağdurlarına yönelik yardımların kesilmesi ya da koşullara bağlanması için federal hükümete çağrıda bulunarak, yıkımın ve müdahalenin boyutu için California'nın kendi politikalarını suçluyor.
Fox News sunucularından Jesse Watters, yüksek eyalet gelir vergisi oranına sahip California'nın ek fona ihtiyaç duymaması gerektiğini ancak eyalet yetkililerinin vergi dolarlarını ilgisiz konularda çarçur ettiğini öne sürdü.
Watters, "Amerikalı vergi mükellefleri Los Angeles'ı koşulsuz olarak yeniden inşa edecek mi? Los Angeles evsizlere itfaiyecilerden daha fazla para harcadı ve her iki sorun da daha kötüye gidiyor." ifadelerini kullandı.
Geçmişte Newsom ile yangın önleme, çevre politikaları, iklim değişikliği ve göçmenlik konularında defalarca sert tartışmalar yaşayan Trump'ın göreve geldiğinde bu tutumunu sürdürmesi, federal yönetimin Los Angeles'a kayıtsız kalmasına yol açabilir.
"After the Fire" isimli kuruluştan Jennifer Gray Thompson, Trump ve çevresindekilerin "kaba" siyasi söylemleri ve halkı suçlama çabalarının yangından kurtulanlar için zaten belirsiz olan durumu daha da belirsiz hale getirdiğini ve felaketin siyasallaşmasını körükleyebileceğini söyledi.
Bölge sakinlerinin mülklerini kontrol edebilmeleri bile haftalar sürebilir ve ev sahiplerinin evlerini yeniden inşa etmeye başlayabilmeleri için tüm enkaz ve tehlikeli maddelerin kaldırılması bir yıldan fazla zaman alabilir.
Su sistemleri, elektrik hatları, yollar ve okullar gibi kritik altyapının tamamen yeniden inşa edilmesi birkaç yıl sürebilir ve Washington'daki finansman kavgaları bu ilerlemeyi daha da geciktirebilir.
Trump'ın önceki döneminde Federal Acil Durum Yönetim Kurumunun (FEMA) Başkanlığını yürüten Pete Gaynor, yaptığı açıklamada, "Bunu söylemekten nefret ediyorum ama evinizi kaybettiyseniz ve yeniden inşa etme imkanınız olsa bile kemerlerinizi bağlasanız iyi olur çünkü hoşunuza gitmeyecek bir yolculuk olacak." dedi.
Evlerini kaybedenler için FEMA, genellikle otellerde olmak üzere geçici barınma imkanı sağlıyor ancak Gaynor, "Mobil ev hizmeti gibi daha uzun vadeli geçici konutlar kurmak, bu yapılar için arazi bulmak, yol, su ve elektrik altyapısını inşa etmek bir yıldan fazla sürebilir." diye konuştu.
FEMA, Ağustos 2023'te Hawaii'nin Maui ilçesindeki orman yangınları nedeniyle 3 milyar dolar destek sağladı. Bunun 1,3 milyar dolardan fazlası enkaz kaldırma, geçici konut sağlama, yerel bir okulu yeniden inşa etme ve kamu altyapısını onarma gibi doğrudan yeniden inşa çalışmalarına harcandı.
Maui'deki toparlanmanın ilk yılının büyük kısmı, mülk sahipleri yeniden evlerini inşa etmeye başlamadan önce enkaz ve tehlikeli maddeleri temizlemekle geçti.
FEMA'nın kirli su ve kanalizasyon altyapısını test etme, denetleme ve temizleme sürecini tamamlaması da yaklaşık bir yıl sürdü. Böylece yerel yetkililer, bu sistemleri onarmaya ve yeniden ev inşa etmeye başlayabildi.
Yangından yaklaşık 15 ay sonra aileler, 169 modüler evden oluşan geçici bir FEMA konut kompleksine taşınmaya başladı. FEMA ayrıca, özel arazilerde kullanılabilecek mobil evler de sağlıyor.
Ancak evlerinden olan tüm sakinler, FEMA konut yardımı için uygun değildi. Evleri ağır hasar gören ancak yanmayan kişilerin yanı sıra belgesiz göçmenlere de konut yardımı sağlanmadı.
Öte yandan uzmanlar, tüm bu süreçte yeniden inşanın ve lojistik bedelinin yanı sıra duygusal maliyetin büyüklüğüne de dikkat çekilmesi gerektiğini vurguluyor.
Los Angeles'ta evleri veya iş yerleri yangında kurtarılan ancak zorunlu tahliye bölgelerinden çıkarılan vatandaşlar bile geçici barınaklarda ya da arkadaşlarının veya ailelerinin yanlarında yerlerinden edilmiş durumda.
New York Times'a konuşan bir kadın, "Bu çok büyük üzüntü. Gelecek için belirsizlik. Ne zaman evlerimize girebileceğimizi bilmiyoruz." ifadesini kullandı.
Ekipler, şu anda yangın bölgesindeki her bir binayı inceliyor ve hasar durumlarını çevrim içi yayınlıyor.
Yangından ağır şekilde etkilenen yerler, incelemeler tamamlanana ve enkaz, ağaçlar, tehlikeli maddeler ve devrilmiş elektrik hatları gibi tehlikeler yollardan temizlenene kadar tüm bölge sakinlerine kapalı kalacak.
ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), yangından etkilenen mülklerden, boya, temizleyici, böcek ilaçları, basınçlı yakıt tüpleri ve lityum-iyon piller gibi evsel tehlikeli atıkları çıkarmak için 100 milyon dolar maliyetle bölgeye yaklaşık 500 personel göndereceğini duyurdu. Uzmanlar, bu çalışmanın tamamlanmasının haftalar alacağını tahmin ediyor.
Bölge sakinlerinin yeniden evlerine girmelerine izin verildiğinde, evleri ayakta kalanlar bile aslında evlerinde yaşayamayacak. Elektrik, su ve doğal gaz gibi kamu hizmetleri aylarca devre dışı kalabilir.
Öte yandan Pacific Palisades sakinleri, Los Angeles'ta şehrin Su ve Elektrik İdaresine karşı dava açarak şehrin ve idarenin Palisades Yangını'na hazırlıksız yakalandığını iddia etti.
Bölge sakinleri, zarar gören ya da tahrip olan mülklerin masrafları, onarımı ve değiştirilmesi, alternatif yaşam masrafları gibi mahkemenin uygun göreceği diğer her türlü yardım için tazminat talep ediyor.
Bu arada yangınlarda evlerini kaybeden çok sayıda kişi, kar amacı gütmeyen bir tüketici savunma grubu olan Public Citizen tarafından düzenlenen basın toplantısında öfkelerini ve suçlamalarını "büyük petrol şirketlerine" yöneltti.
Altadena sakinlerinden Sam James, "Yangından kurtulanların iyileşmesine ve toplumumuzun yeniden inşasına yardımcı olmak için çalışıyoruz ancak bu bizim sorumluluğumuz değil ve büyük petrol şirketlerinin ihmallerinin sonuçlarını karşılamak sürekli olarak bize düşmemeli." dedi.
James, "Petrol şirketleri, sebep oldukları zararın sorumluluğunu üstlenmeli, evlerini ve iş yerlerini kaybeden ailelere tazminat ödemeli ve daha fazla zararı azaltmak için derhal adım atmalıdır." diye konuştu.
İklim bilimciler, iklim değişikliği, aşırı yağışlı ve kurak sezonlar arasındaki sert geçişlerin, korkutucu mevsimsel rüzgarların sıcak, kuru koşullar ve yoğun yakıtlarla çakışma olasılığını artırdığını belirtti.
Geçmişte eyaletler ve belediyeler, petrol şirketlerine dava açarak iklim değişikliğinin sonuçlarından sorumlu tutulmalarını talep etmiş, genellikle ürünlerinin yol açabileceği zararlar konusunda yalan söylediklerini iddia etmişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
