Çin Halk Kurtuluş Ordusunun Tayvan Boğazı'nın bulunduğu bölgeden sorumlu Doğu Cephesi Komutanlığından yapılan açıklamada, Çin Deniz ve Hava Kuvvetlerinin, Kanada gemisini seyri boyunca takip ettiği belirtildi.

Açıklamada, geminin geçişi, "Tayvan Boğazı'nda bilerek sorun yaratmaya, barışın ve istikrarın altını oymaya yönelik bir eylem" olarak nitelenirken komutanlığa bağlı birliklerin daima teyakkuzda olduğu, her türlü tehdit ve provokasyona karşı kararlı tedbirler alacağı ifade edildi.

Kanada donanmasına ait "Halifax" sınıfı Ottowa fırkateyni, dün Tayvan Boğazı'ndan geçmişti. Geçiş, Kanada savaş gemilerinin Tayvan Boğazı'ndan bu yılki ilk, 2022'den bu yana 6'ncı geçişi olmuştu.

Kanada gemileri önceki seferlerde ABD savaş gemileriyle boğazdan geçerken geminin bu kez tek başına seyretmesi dikkati çekti. ABD Başkanı Donald Trump'ın "Kanada'nın ABD egemenliğine girmesi gerektiğine" dair sözleri, son dönemde iki müttefik ülke arasında gerilime yol açmıştı.

Tayvan'dan geçişe destek

Tayvan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada ise geçişe destek verilerek, "Kanada bir kez daha Tayvan Boğazı'nda özgürlüğü, barışı ve açıklığını savunduğunu somut bir eylemle göstermiş, boğazın uluslararası sular olduğuna dair sağlam duruşunu ortaya koymuştur." ifadeleri kullanıldı.

Tayvan Savunma Bakanlığı da geminin geçtiği gün Çin'e ait 24 askeri hava aracının ada çevresinde görüldüğünü, bunlardan 18'inin Tayvan Boğazı'nda tarafların etki alanlarını sınırladığı varsayılan "orta çizgi"nin ötesine geçtiğini bildirdi.

Ada çevresinde Çin'e ait 41 askeri hava aracı ve 9 gemi görüldü

Tayvan Savunma Bakanlığının sosyal medya platformu X'teki hesabından yapılan açıklamada, dün akşamdan bu sabah saatlerine kadar 41 askeri hava aracının Ada çevresinde görüldüğü, bunlardan 28'inin Tayvan Boğazı'nda tarafların etki alanlarını sınırladığı varsayılan "orta çizgi"nin ötesine geçtiği ve Tayvan'ın "Hava Savunma Tanımlama Bölgesi" ilan ettiği sahanın kuzey, orta ve güneybatı bölümlerinde uçtuğu belirtildi.

Açıklamada, Ada çevresinde ayrıca Çin donanmasına ait 9 savaş gemisinin tespit edildiği bilgisi de paylaşılırken, Tayvan ordusunun durumu izlediği ve gereken yanıtı verdiği kaydedildi.

Uçuşlar ve gemi devriyelerinin, Kanada donanmasına ait bir savaş gemisinin dün Tayvan Boğazı'ndan geçişinin ardından gelmesi dikkati çekti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, sitesinden "ABD'nin, Tayvan'ın bağımsızlığını desteklemediği" ifadesini kaldırdı

Amerikan CNBC kanalının internet sitesinde yer alan habere göre, Bakanlık, sitesindeki Tayvan bölümünde yazan "ABD'nin, Tayvan'ın bağımsızlığını desteklemediğine" dair ifadeyi kaldırdı.

Sitede yapılan yeni düzenlemede, Tayvan'ın ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile teknoloji ve yarı iletken geliştirme projelerinde işbirliği yaptığı vurgulanarak Washington yönetiminin, Ada'nın uluslararası örgütlere üyeliğini "uygulanabilir durumlarda" destekleyeceği belirtildi.

Dışişleri Bakanlığı sözcüsünün e-postayla yaptığı açıklamada, söz konusu değişiklikler "rutin" olarak değerlendirilerek "(Sitedeki) Bilgi notu, kamuoyunu Tayvan ile gayriresmi ilişkimiz hakkında bilgilendirmek amacıyla güncellenmiştir." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, "Her iki tarafın da statükoyu tek taraflı olarak değiştirmesine karşıyız. Boğazlar arasındaki diyaloğu destekliyor ve boğazlar arası farklılıkların barışçıl yollarla, baskı olmadan, boğazın her iki tarafı için de kabul edilebilir şekilde çözülmesini ümit ediyoruz." ifadeleri yer aldı.

Washington yönetiminin "Tek Çin" politikasına bağlılığını sürdürdüğüne işaret edilen açıklamada, "ABD, Tayvan Boğazı'nda barış ve istikrarı korumaya kararlıdır." ifadesi kullanıldı.

Tayvan Dışişleri Bakanı Lin Chia-lung, "ABD-Tayvan ilişkilerine yönelik destek ve olumlu duruş" olarak değerlendirdiği tutumdan duyduğu memnuniyeti aktardı.

Çin Dışişleri Bakanlığı, söz konusu değişikliklere ilişkin yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.

Çin-Tayvan anlaşmazlığı

Çin'de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Koumintag) güçleri ile Mao Zıdong önderliğindeki Çin Komünist Partisi (ÇKP) güçleri arasında yaşanan iç savaşta galip gelen komünistler, 1 Ekim 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etmişti.

İç savaşı kaybeden Koumintag üyeleri ise Tayvan'a yerleşip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarının Ada'da devam ettiğini ileri sürerek, burada geçici hükümet kurmuştu.

Çin Halk Cumhuriyeti'nin kendi topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasındaki ayrılık hala sürüyor.

Son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskıyı artıran Pekin yönetimi, Ada'nın ana kara ile yeniden birleşmesi için gerekirse güç kullanımını dışlamayacağını vurguluyor.