13 Mayıs 2018•Güncelleme: 14 Mayıs 2018
BAĞDAT/KERKÜK
Irak'ta dün yapılan genel seçimlerde resmi olmayan sonuçlara göre Başbakan Haydar el-İbadi liderliğindeki Nasır Koalisyonu'nun birinci olduğu bildirildi.
AA muhabirine konuşan Nasır Koalisyonu Sözcüsü Hüseyin Adili, "Nasır Koalisyonu şu ana kadar ortaya çıkan ilk sonuçlara göre seçimlerin birincisi durumunda." dedi.
Adili, ülkede dün yapılan genel seçimlerin nihai sonuçlarının akşam saatlerinde açıklanabileceğini söyledi.
Trump'ın özel temsilcisi Bağdat'ta
ABD Başkanı Doland Trump'ın DEAŞ'la Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk, Irak'taki genel seçimlerin ardından Bağdat'a geldi.
McGurk'ün Bağdat ziyaretiyle ilgili ilk açıklama Irak Meclis Başkanı Selim el-Cuburi'nin ofisinden geldi. Açıklamaya göre, Bağdat'ta bir araya gelen Cuburi ile McGurk, Irak'ta seçim sonrası dönemi ele aldı. McGurk, seçimler sonrasında Irak'ın istikrarı için destek sunacaklarını belirtti.
Genel seçimlerden 1 gün sonra Irak'a gelmesi dikkati çeken ABD'li yetkilinin Bağdat'ta Şii seçim koalisyonu liderleriyle de görüşmesi bekleniyor.
2003 sonrasının "en düşük katılımlı" seçimi
Irak'ta dün yapılan genel seçimler, yüzde 44 katılım oranıyla 2003 sonrasının "en düşük katılımlı" seçimi oldu. Bu seçimde Iraklı seçmenler oylarını ilk defa elektronik sistem aracılığıyla kullandı. Ancak hükümet, geliştirdiği bu sistemle ülkenin kuzeyinde kötü sınav verdi.
Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı Kerkük merkezi ve ona bağlı Altunköprü ve Dakuk'ta oyların Kürdistan Yurtseverler Birliği Partisi'ne (KYB) kaydırıldığı ifade edildi.
Türkmenler, yaşananlardan dolayı dün akşam saatlerinde sokaklara dökülerek Yüksek Seçim Komiserliğini protesto etmeye başladı. Kerkük merkezi ve bağlı bölgelerde ayaklanan Türkmenler, yer yer protesto çadırları kurarak, tepkilerini yüksek sesle dile getirmeye çalışıyor.
Türkmen siyasi temsilciler ise Kerkük'teki yerel hükümet görevlileriyle üst üste toplantılar gerçekleştirirken, durumun ciddiyetinin kavranması için Bağdat yönetimine de baskılarını sürdürüyor.
Türkmen liderden "komplo" açıklaması
Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı Erşet Salihi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği tarafından gerçekleri inceleme komitesinin Kerkük'e geldiği bilgisini vererek, "Ancak komite henüz yapılan bu büyük seçim hilesine karşı nasıl bir çözüm üretecekleri kararına varmış değil." dedi.
Salihi, bölgedeki Türkmenlere yönelik büyük bir komplonun yaşandığını beliterek, "Büyük bir oyunla karşı karşıyayız. Üstesinden gelemeyeceğim kadar büyük bir oyun bu." ifadelerini kullandı.
Seçimlerle ilgili şaibe iddialarının gündeme geldiği bir diğer kent Süleymaniye oldu. Süleymaniye'de de oyların elektronik ortamda KYB lehine sayıldığı ifade edildi. Kentteki Goran Hareketi ve İslami partiler bu konuda KYB'yi suçluyor.
"Oylar elle sayılsın" talebi
Irak'ın Kerkük kentinde ise Türkmenler ve Arap siyasetçiler, yaptıkları ortak basın açıklamasında, "seçimlere hile karıştırıldığı" iddiasıyla oy pusulalarının elle sayılmasını istedi.
Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşet Salihi, Kerkük'teki Türkmen ve Arapların seçimlere hile karıştırılmasına ilişkin tepkilerinin giderek büyüdüğüne işaret ederek, ''Hileli seçimlerdeki Türkmen oyunu kolay kolay kimseye kaptırmayacağız.'' dedi.
"Bugün oyunu kaptıran, yarın iradesini ve memleketini (Kerkük) kaptıracaktır." diyen Salihi, Türkmenlerin haklı talepleri karşılanmadıkça dün başlatılan ve bugün devam eden gösteri, protesto ve grevlerin onların desteğiyle devam edeceğini vurguladı.
Irak Türkmen Cephesi Başkan Yardımcısı Hasan Turan da oyların normal bir şekilde yani elle sayılmasının sonucunda çıkan her türlü sonuca saygı duyacaklarını belirterek, ''Türkmen ve Arapların şaibeli seçimle ilgili tek talebi oy pusulalarının sayımının, normal şekilde yani elle yapılmasıdır.'' ifadelerini kullandı.
Arap milletvekili Muhammet Timim ise teröre ve zulümlere karşı direnen Kerküklülerin oylarının çalınmasına asla izin vermeyeceklerinin altını çizerek, ''Taleplerimiz yerine getirilmediği takdirde kentte sivil itaatsizliğe kadar gideceğiz.'' dedi.
Irak'ın Kerkük kentindeki Türkmenler, ülkede dün yapılan genel seçimlerin ardından yoğun olarak bulundukları bölgelerde kullandıkları oyların Kürt partilerine kaydırıldığını ileri sürerek gösteriler düzenlemişti.
Allavi de "şaibe var" dedi
Irak'taki seçim şaibelerine ilişkin bir sitem de Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve en büyük Sünni seçim koalisyonu lideri İyad Allavi'den geldi.
Allavi, şaibenin karıştırıldığı seçimlerin iptal edilmesini ve yeniden yapılmasını istedi. Allavi, seçim yarışına Bağdat'ın yanı sıra ülkenin kuzeyindeki Musul, Kerkük ve Salahaddin kentlerinde de girdi.
Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği'nden bir kaynak, tartışmalı seçim sonuçlarının önümüzdeki saatlerde ya da en geç yarın açıklanacağını ifade etti.
İbadi'nin koalisyonu önde
Başbakan Haydar el-İbadi'nin başını çektiği Nasır Koalisyonu Sözcüsü Hasan Adili ise ülke genelinde şu ana kadar yapılan sayıma göre birinci olduklarını bildirdi.
Adili, yeni hükümet kurma tartışmalarına da değinerek, bunun yeni meclise girecek grupların sayısı ve ağırlığına bağlı olduğunu kaydetti.
Irak'ta yeni hükümete başkanlık edecek en güçlü adaylar arasında İbadi'nin olduğu bilinirken, Şii milis gücü Haşdi Şabi gruplarının yoğun olarak yer aldığı Fetih Koalisyonu lideri Hadi Amiri'nin de adaylığını açıklama ihtimali üzerinde duruluyor. İran'a yakın Amiri'nin ABD vetosuyla karşılaşabileceği yorumu da yapılıyor.
Seçim sonrası hükümetteki dengeleri etkileyebilecek bir diğer ismin de büyük Şii tabana sahip Mukteda es-Sadr olabileceği tahmin ediliyor. Nitekim Sadr'ın desteklediği Sairun Koalisyonu'nun ülke genelinde seçimin ikincisi olma potansiyeli bulunduğu iddia ediliyor.
Mezhepçi tavırlarıyla bilinen ve ülkenin üçte birini terör örgütü DEAŞ'a kaptırmakla suçlanan eski Başbakan Nuri el-Maliki'nin Kanun Devleti Koalisyonu'nun ise seçimi dördüncü sırada tamamlayacağı değerlendirmeleri yapılıyor. Uzmanlar, bunun 8 yıl başbakanlık yapan Maliki için büyük kayıp ve hezimet olacağını söylüyor.
Irak'ta yeni döneme ilişkin tartışmalar sürerken, seçim kanununda hükümeti en çok oy alanın değil mecliste en büyük grubu oluşturan oluşumun kuracağı belirtiliyor. Bu durumun da Fetih grubuyla Maliki'nin diğer küçük bazı gruplarla "Şii çoğunluk hükümeti"ni kurmak için işlerine yaracağı kaydediliyor.
Aynı siyasi partiden olmalarına rağmen İbadi, Maliki'nin bu projesine sıcak bakmıyor. İbadi, son açıklamalarından birinde, yeniden Başbakan olursa Şii çoğunluk hükümeti yerine daha çok bağımsız adayın yer alacağı bir kabine oluşturacağını söyledi.
ABD'li temsilci McGurk'ün de seçimin hemen ardından Irak'a gelmesi koalisyon tartışmalarının çok geçmeden başlayacağına işaret ediyor.
Muhabir: Haydar Hadi-Ali Mukarrem Garip
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
