BM Hakları Konseyi'nin 61. Oturumu kapsamında İran'daki durum ele alındı

BM'nin İran'daki insan hakları durumuyla ilgili raportörü Mai Sato ve BM İran Uluslararası Bağımsız Soruşturma Komisyonu Başkanı Sara Hossain, oturumda birer konuşma yaptı.

İran'da 2025'te bin 600'den fazla kişinin idam edilmesini eleştiren Sato, dijital alandaki kapsamlı kısıtlamalara da tepki gösterdi.

Sato, ülkedeki protestocuların gördüğü baskıyla karşılık verildiğini hatırlatarak, "Sivil toplum kuruluşları tarafından ülke genelindeki protestolarla bağlantılı 7 binden fazla ölüm bildirildi ve daha fazlası da inceleniyor. Binlerce protestocunun gözaltına alındığı bildirildi. Yaralıları tedavi eden sağlık çalışanları ve onları temsil etmeye çalışan avukatlar da gözaltına alındı." ifadelerini kullandı.

Geçen sene ve bu yıl, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını, BM Şartı uyarınca hukuka aykırı olarak kınadığını söyleyen Sato, "Saldırıların varsayılan veya belirtilen amacı ne olursa olsun, saldırılar hukuka aykırı olmaya devam ediyor. Uluslararası hukuk seçici olarak uygulanmaz, tüm taraflar için tüm koşullarda geçerlidir." değerlendirmesinde bulundu.

Sato, mevcut saldırıların insani maliyetinin halihazırda çok ağır olduğunun altını çizerek, "Binden fazla sivilin öldürüldüğü, bir ilkokulun vurulduğu, hastanelerin ve dünya mirası alanların tahrip edildiği bildiriliyor. Petrol altyapısına yapılan saldırılar, zaten şiddetli su kıtlığı yaşayan bir ülkede ciddi uzun vadeli halk sağlığı etkileri olasılığıyla birlikte zehirli çevresel sonuçlara yol açtı." diye konuştu.

İran'da ailelerin sevdiklerine ulaşamadıklarını bildirdiğini, gıda ve tıbbi bakımda ciddi kıtlıklar olduğuna dair endişe verici raporların ortaya çıktığını aktaran Sato, "(İran'da) Bugün 3 milyondan fazla kişinin ülke içinde geçici olarak yerinden edildiği görülüyor. Birçok kentsel alanda işlevsel hava saldırısı sirenlerinin ve sığınakların bulunmaması, çatışmalar sırasında temel sivil koruma konusundaki endişeleri artırıyor." dedi.

Sato, İran'daki saldırıların durması ve tarafların derhal diplomatik çözüme dönmesi gerektiğinin altını çizdi.

"Kanıt toplamaya devam ediyoruz"

BM İran Uluslararası Bağımsız Soruşturma Komisyonu Başkanı Hossain, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a karşı yıkıcı bir hava harekatı başlattığını hatırlattı.

Hossain, yaklaşık 3 haftadır devam eden saldırıların, çocuklar dahil, sivil kayıplarına ilişkin artan raporlara neden olduğunu bildirdi.

Saldırıların ilk gününde İran'ın güneyindeki Minab'da bir okulun hedef alındığını ve 168'den fazla kişinin öldürüldüğünü belirten Hossain, şunları kaydetti:

"Bunların büyük çoğunluğu kız öğrencilerdi ve birçoğu 7 yaşındaydı. ABD'li üst düzey yetkililerin, uzun süredir 'çatışma kurallarının' bu çatışmada geçerli olmadığını öne süren açıklamalarından özellikle endişe duyuyoruz. Çatışmanın tüm taraflarının, uluslararası insancıl hukuka uyumunu izlemeye ve kanıt toplamaya devam ediyoruz."