FATMA ESMA ARSLAN OZDEL

Xhamia e Madhe Touba, qendra më e rëndësishme e tarikatit (urdhrit) sufist Muridiyya në Senegal, është ndër strukturat fetare më të shquara në vend për shkak të historisë, arkitekturës dhe pozicionit simbolik.

E vendosur në Touba, afërsisht 200 kilometra nga kryeqyteti Dakar, Xhamia e Madhe Touba konsiderohet vendi më i rëndësishëm i adhurimit për ndjekësit e tarikatit Muridiyya në vend.

Fjalët e themeluesit të urdhrit, Sheikh Ahmedu Bamba, të thëna në vitin 1926, "Asgjë në botë nuk më intereson më shumë sesa ndërtimi i kësaj xhamie", zbulojnë rëndësinë e strukturës.

Edhe pse udhëheqësi Bamba ndërroi jetë në vitin 1927 dhe nuk jetoi për të parë përfundimin e xhamisë, ndërtimi i së cilës filloi në vitin 1932, dëshira e tij konsiderohet një trashëgimi që duhet ruajtur dhe vazhduar nga pasardhësit e tij.

Xhamia e Madhe e Toubës përfundoi më 7 qershor 1963, 31 vjet pasi u vendos guri i parë i themelit ndërsa u përurua në një ceremoni ku mori pjesë presidenti i atëhershëm, Christian Leopold Sedar Senghor.

Ndërtimi i xhamisë kushtoi 1.340,000 dollarë dhe përfshiu afërsisht 1.800.000 orë pune.

Fillimisht e ndërtuar me katër minare, struktura u zgjerua më vonë me shtimin e një minareje 86 metra të quajtur "Lamp Fall", e emëruar sipas Ibrahima Fall, ndjekësit të parë dhe më të përkushtuar të Bambës dhe dy minareve të tjera 60 metra.

E ngritur në qendër të kompleksit kryesor dhe e dukshme nga 10 kilometra larg, Llampa Fall ... Në oborrin e xhamisë, veçanërisht të premteve, formohen grupe të ndryshme për dhikr dhe recitohen poezi të shkruara nga Bamba.

- "Simboli më i vlefshëm i tarikatit Muridi"

Duke folur për Anadolu, Matar Kane, oficeri i komunikimit për Moukhadimatoul Khidma, i cili menaxhon Xhaminë e Madhe Touba, tha se xhamia është më shumë sesa thjesht një vend adhurimi; është struktura më e rëndësishme e tarikatit Muridi.

Kane theksoi se pas vdekjes së Bambës, përparësia e parë e secilit pasardhës ishte zgjerimi dhe mirëmbajtja e xhamisë, duke shtuar: "Brenda xhamisë janë varri i Bambës si dhe varret e bijve të tij Serigne Fallou, Serigne Saliou Mbacke dhe Serigne Abdou Khadre. Sot, Xhamia e Madhe Touba konsiderohet si një nga monumentet më të rëndësishme arkitekturore të Senegalit dhe simboli më i vlefshëm i urdhrit Muridi".

Kane deklaroi se xhamia tërheq turistë gjatë gjithë vitit dhe se turistët, veçanërisht nga Evropa dhe SHBA-ja, zbulojnë urdhrin Muridi falë xhamisë.

- Mbi 2 milionë vizitorë gjatë Megalit të Madh

Xhamia e Madhe e Toubës përjeton rritje të vizitorëve gjatë "Megalit të Madh", që festohet çdo vit më 18 të Saferit sipas kalendarit islamik.

Ithtarët e urdhrit sufi dynden në Touba për Megalin e Madh, i cili feston gradën shpirtërore që besohet se është arritur nga Bamba, themeluesi i urdhrit, gjatë mërgimit të tij nën sundimin kolonial francez. Ata vizitojnë xhaminë gjatë gjithë ditës.

I konsideruar si një nga ngjarjet më të rëndësishme fetare të Afrikës, Megali i Madh sheh mbi 2 milionë njerëz që formojnë radhë që shtrihen për kilometra çdo vit më 18 të Saferit për të vizituar si xhaminë ashtu edhe varrin e Bambës.

Jo vetëm anëtarët e urdhrit, por edhe figura të shquara të vendit, përfshirë presidentin dhe kryeministrin, biznesmenë, artistë dhe madje edhe diplomatë të huaj, vizitojnë Toubën dhe Shejhun aktual Serigne Mountakha Mbacke gjatë Megalit të Madh.