Konferenca treditore e Sigurisë në Mynih përfundoi sot pas diskutimeve intensive në nivel të lartë, të përqendruara te lufta në Ukrainë, arkitektura në zhvillim e sigurisë së Evropës dhe e ardhmja e marrëdhënieve transatlantike në një rend global që po ndryshon me shpejtësi, raporton Anadolu.

Edicioni i vitit 2026 i këtij takimi vjetor mblodhi më shumë se 1.000 liderë, diplomatë dhe ekspertë të sigurisë nga mbi 115 vende, përfshirë rreth 60 krerë shtetesh dhe qeverish.

Konferenca u hap të premten me paralajmërime për erozionin e rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se “bota e vjetër ka mbaruar”, duke pohuar se ndryshimet e shpejta gjeopolitike po i detyrojnë shtetet të rishikojnë pozicionet e tyre në atë që ai e quajti epokë të re. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, paralajmëroi gjithashtu se rendi ndërkombëtar “nuk ekziston më në formën e tij fillestare”, duke përmendur luftën e Rusisë në Ukrainë dhe rritjen e rivaliteteve mes fuqive të mëdha.

- Ukraina, NATO dhe uniteti transatlantik

Ukraina dominoi agjendën gjatë gjithë konferencës. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se Rusia po pëson “humbje marramendëse” në luftë, duke u bërë thirrje aleatëve të mos bien pre e narrativave që e paraqesin Moskën si një “ari i fuqishëm”.

Ai theksoi se vendet evropiane po rrisin shpenzimet për mbrojtjen dhe po marrin më shumë përgjegjësi brenda NATO-s.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, theksoi vazhdimisht rëndësinë e unitetit, duke e quajtur atë “mbrojtjen më të mirë” kundër Rusisë. Ai u takua me zyrtarë të NATO-s dhe përfaqësues amerikanë për të diskutuar financimin e mbrojtjes ajrore dhe përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës, duke theksuar se Kievi nuk do të bëjë kompromise për integritetin territorial.

Liderët evropianë nënvizuan nevojën për koordinim më të fortë në mbrojtje. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, riafirmoi planet për rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen, duke thënë se një Evropë më e fortë do ta forcojë NATO-n.

Kryeministri britanik, Kir Starmer, bëri thirrje për një shtyllë më të fortë evropiane brenda aleancës, duke ruajtur lidhjet transatlantike, dhe theksoi nevojën që Evropa të zvogëlojë disa varësi strategjike për të ndërtuar një “NATO më evropiane”.

Kancelari Merz theksoi gjithashtu se Bashkimi Evropian duhet të ndërtojë partneritete me vende si Turqia, India dhe Brazili për t’u përballur me sfidat globale.

Debatet prekën edhe çështjen e armatimit bërthamor. Kryeministri spanjoll, Pedro Sançez, paralajmëroi se zgjerimi i arsenalëve do të ishte një “gabim historik” dhe bëri thirrje për ringjalljen e përpjekjeve për kontrollin e armëve.

Ndërsa zyrtarët amerikanë siguruan aleatët evropianë për përkushtimin e Washingtonit ndaj NATO-s, disa liderë evropianë paralajmëruan se qasjet e njëanshme mund të rrezikojnë unitetin e aleancës.

Në margjinat e konferencës pati edhe kontakte në nivel të lartë mes Kinës dhe SHBA-së. Ministri i Jashtëm i Kinës, Wang Yi, u takua me Rubion, ndërsa të dyja palët po menaxhojnë tensionet lidhur me Ukrainën dhe konkurrencën globale. Wang tha se Evropa duhet të jetë “në tryezë” në çdo bisedim të ardhshëm paqeje për Ukrainën dhe sinjalizoi gatishmërinë e Pekinit për të ofruar ndihmë humanitare shtesë për Kievin.

Zelenskyy u takua gjithashtu me përfaqësues të presidentit amerikan Donald Trump përpara bisedimeve të pritshme trepalëshe në Gjenevë, duke thënë se pret që takimet të jenë “vërtet produktive”, ndërsa theksoi se çdo marrëveshje duhet të garantojë sovranitetin e Ukrainës.

- Lindja e Mesme, sfidat globale dhe e ardhmja e Evropës

Përtej Ukrainës, Lindja e Mesme zuri një vend të rëndësishëm në diskutime. Ministri i Jashtëm i Arabisë Saudite, Faisal bin Farhan, bëri thirrje për ndalimin e menjëhershëm të vrasjeve në Gaza dhe për përparim drejt shtetësisë palestineze, duke theksuar se stabiliteti kërkon hapa konkretë drejt zgjidhjes me dy shtete.

Ministrja e Jashtme palestineze, Varsen Aghabekian Shahin, u bëri thirrje vendeve evropiane si Gjermania dhe Finlanda ta njohin shtetin e Palestinës.

Diskutimet përfshinë gjithashtu sovranitetin e Sirisë dhe përpjekjet për rindërtim, si dhe mekanizmat e përgjegjësisë pas viteve të konfliktit.

Programi bërthamor i Iranit u rikthye si temë kyç. Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike, Rafael Mariano Grossi, tha se një marrëveshje e re për inspektime me Teheranin është “teknikisht e mundur”, por politikisht e vështirë.

U diskutuan edhe siguria klimatike dhe qëndrueshmëria ekonomike, me paralajmërime se mosveprimi ndaj klimës paraqet rreziqe gjithnjë e më të mëdha ekonomike dhe të sigurisë.

Në ditën e fundit të konferencës, vëmendja u përqendrua te pozicionimi strategjik afatgjatë i Evropës. Përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Evropian për politikën e jashtme, Kaja Kallas, hodhi poshtë pretendimet se Evropa është në rënie, duke thënë se kontinenti duhet të forcojë mbrojtjen dhe rolin e tij global në një mjedis gjithnjë e më konkurrues.

Nga Turqia morën pjesë ministri i Financave Mehmet Simsek, drejtori i Organizatës Kombëtare të Inteligjencës Ibrahim Kalin, kryetari i Komisionit parlamentar për Mbrojtjen Kombëtare Hulusi Akar dhe këshilltari kryesor presidencial për politikë të jashtme dhe siguri Akif Cagatay Kilic, të cilët zhvilluan edhe takime bilaterale në margjinat e konferencës.