Kreu i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), Rafael Mariano, ka deklaruar se një marrëveshje e re me Iranin për inspektimet bërthamore është “absolutisht e mundur, por jashtëzakonisht e vështirë”, pas asaj që e përshkroi si një ndryshim dramatik në peizazhin bërthamor të vendit pas luftës së fundit 12-ditore midis Iranit dhe Izraelit, transmeton Anadolu.

“Një marrëveshje me Iranin për inspektimet është teknikisht e mundur dhe politikisht e zbatueshme, por e vështirë”, tha Grossi gjatë një aktiviteti në Konferencën e Sigurisë në Mynih.

Grossi tha se konflikti e ka “ndryshuar rrënjësisht” situatën rreth infrastrukturës bërthamore të Iranit.

“Pas luftës 12-ditore, i gjithë peizazhi bërthamor i Iranit ka ndryshuar rrënjësisht, ndoshta jo për sa i përket kapaciteteve, por për sa i përket infrastrukturës fizike, e cila në thelb ose nuk ekziston më ose është dëmtuar rëndë”, tha ai.

Ai përmendi objektet në Isfahan, Natanz dhe Fordo, duke sugjeruar se “rrjeti mbresëlënës i shumë objekteve që mbulonin aspekte të ndryshme të ciklit të karburantit bërthamor” mund të mos ekzistojë më në të njëjtën formë.

Sipas tij, çdo marrëveshje e ardhshme duhet të përqendrohet jo vetëm në atë që ka mbetur, por edhe në “çfarë lloj Irani bërthamor mund të dalë nga kjo situatë e re”.

Grossi theksoi se Irani, si anëtar i Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT), ka të drejtë të zhvillojë aktivitete bërthamore paqësore. Megjithatë, ai pranoi “realitetin e kufizimeve politike, të artikuluara qartë nga SHBA-ja dhe ndoshta edhe nga të tjerë”.

Inspektorët e IAEA-s janë kthyer në Iran, por nuk kanë mundur të hyjnë në objektet e dëmtuara. “Kemi inspektuar, për ta thënë thjesht, gjithçka përveç objekteve të sulmuara,” tha ai.

Pavarësisht sfidave, Grossi tha se dialogu ka rifilluar. “Disa thanë se me këtë luftë gjithçka ka marrë fund dhe se nuk do të kishte më monitorim në Iran… Por ne arritëm të rikthejmë një formë dialogu, edhe pse të papërsosur, të ndërlikuar dhe jashtëzakonisht të vështirë.”

Ai i cilësoi ditët në vijim si “një moment shumë, shumë vendimtar”, duke përmendur mundësinë e “dritës në fund të tunelit” drejt një marrëveshjeje të re.

Izraeli nisi sulme ndaj Iranit më 13 qershor 2025, duke shkaktuar një luftë të shënuar nga sulme ajrore të ndërsjella, që rritën frikën për një konflikt më të gjerë rajonal.

Disa komandantë të lartë ushtarakë iranianë dhe shkencëtarë bërthamorë u vranë në sulmet ajrore izraelite që shënjestruan Teheranin dhe qytete të tjera, përfshirë gjeneralmajor Mohammad Bagheri, shef i shtabit të Forcave të Armatosura të Iranit, gjeneral Hossein Salami, komandant i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), dhe komandantin e lartë të IRGC-së, gjeneral Gholam Ali Rashid.