Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Güney Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Paul Mashatile, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı.

Görüşmelerin ardından, Yılmaz ve Mashatile'nin başkanlığında, İkili Ulusal Komisyon Toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantı sonrasında iki ülke arasındaki anlaşmaların imza törenine geçildi.

Ticaret Bakanlığı ile Güney Afrika Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanlığı arasında "Ortak Ekonomi ve Ticaret Komisyonu Kurulmasına İlişkin Ortak Bildiri" ile "Serbest Bölgeler Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı", Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Güney Afrika Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanı Parks Tau tarafından imzalandı.

Törende ayrıca, "Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" ile "Yükseköğretim Alanında İşbirliğine Yönelik Mutabakat Zaptı" imza altına alındı.

"Komisyonumuzu önümüzdeki dönemde düzenli aralıklarla gerçekleştirmek hususunda mutabık kaldık"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, imza töreninin ardından yaptığı konuşmada, İkili Ulusal Komisyonun ilk toplantısını gerçekleştirdiklerini dile getirdi.

Komisyonun, Türkiye ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ikili ilişkilerinin her yönüyle ele alınmasına, işbirliği alanlarının çeşitlendirilmesine, bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunulmasına imkan sağlayan bir mekanizma olduğunu aktaran Yılmaz, "Bugünkü toplantı neticesinde, ilişkilerimizin geldiği seviyeyi göz önünde bulundurarak Komisyonun seviyesini Cumhurbaşkanı seviyesine yükseltmek için gerekli adımları atma kararı aldık. Komisyonumuzu önümüzdeki dönemde düzenli aralıklarla gerçekleştirmek hususunda da mutabık kaldık." diye konuştu.

Yılmaz, müzakerelerde üzerinde mutabık kalınan hususları, gelecek dönemde ortaklaşa atılacak adımları, bölgesel ve küresel gelişmelere dair tutumları yansıtan Ortak Bildiri taslağının, heyetler arası toplantıda kabul edildiğini ifade etti.

Ticaret, eğitim ve spor alanlarında imzalanan 4 anlaşmayla da işbirliğinin ahdi temelini sağlamlaştırdıklarını vurgulayan Yılmaz, gündemdeki diğer anlaşma ve mutabakat muhtıralarının da bir an evvel imzalanmasına önem verdiklerini aktardı.

Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılmasının planlandığı gelecek ay Güney Afrika'da düzenlenecek G20 toplantısına kadar, hazırlıkları devam eden bazı anlaşma taslaklarının sonuçlandırılacağına inandığını kaydetti.

"5 milyar dolar hedefimize inşallah önümüzdeki kısa vadede ulaşmak istiyoruz"

"Güney Afrika Cumhuriyeti, ülkemizin Afrika Ortaklık Politikasının icrasında ve Sahraaltı Afrika ile ilişkilerin derinleştirilmesinde kilit öneme sahip olan, işbirliğimizi her alanda geliştirmeyi arzu ettiğimiz bir ülkedir" diyen Yılmaz, İkili Ulusal Komisyon kapsamında pazartesi günü çeşitli bakanlıklar arası kıdemli memurlar toplantısı düzenlendiğini hatırlattı.

Yılmaz, şöyle devam etti:

"Ayrıca bakanlarımız bilahare ikili görüşmeler gerçekleştirdiler. Keza, bugün yaptığımız baş başa ve heyetler arası görüşmeler, ülkelerimiz arasındaki ilişkileri farklı alanları kapsayacak şekilde nasıl geliştirebileceğimizi ele almak için önemli bir fırsat sundu. Güney Afrika Cumhuriyeti, önceki yıl olduğu gibi 2025 yılında da ülkemizin Sahraaltı Afrika'daki bir numaralı ticaret ortağı olmayı sürdürmektedir.

Toplam ticaret hacmimiz 2024 yılında yaklaşık 2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiş olup, 2025 yılının ilk dokuz ayındaki ticaret hacmi ise 1,5 milyar dolar seviyelerindedir. Sayın Cumhurbaşkanlarımızın dile getirdiği 5 milyar dolar hedefimize inşallah önümüzdeki kısa vadede ulaşmak istiyoruz."

Güney Afrika'daki Türk yatırımcılarının ülkede istihdam yaratarak ülke ekonomisine katkı sunmasından gurur duyduklarını dile getiren Yılmaz, "Biz de Güney Afrika'dan Türkiye'ye daha fazla yatırımcı bekliyoruz. Karşılıklı yatırımları artırmamız gerekiyor. Görüşmelerimizde ekonomik ve ticari ilişkilerimiz ile karşılıklı yatırımları nasıl artırabileceğimizi ele aldık ve bunun için ortak çaba göstermek gerektiği hususunda mutabık kaldık." bilgisini verdi.

"Güney Afrika Cumhuriyeti ile ilişkilerimizi daha da geliştirmek istiyoruz"

İki ülkenin ticaret bakanlıkları arasında bugün imzalanarak tesis edilen Ortak Ticaret Komitesi mekanizmasının, ticaret alanındaki hedeflere önemli katkılar sağlayacağına işaret eden Yılmaz, "Türkiye olarak, savunma sanayisi, enerji ve eğitim gibi alanlarda da Güney Afrika Cumhuriyeti ile ilişkilerimizi daha da geliştirmek istiyoruz." dedi.

Yılmaz, bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında işbirliğine önem atfettiklerinin altını çizerek, Güney Afrikalı kurum ve şirketlerin, temmuz ayında İstanbul'da gerçekleştirilen IDEF 2025'e güçlü katılımından memnuniyet duyduklarını belirtti.

Güney Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mashatile'nin 16-17 Ekim'de İstanbul'da düzenlenecek Türkiye Afrika 5. Ekonomi ve İş Forumu'na katılımının ve Forum marjında yapılacak Güney Afrika ülke sunumunun işbirliğine yeni bir ivme kazandıracağını bildiren Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bununla birlikte Güney Afrika Cumhuriyeti ile bölgesel ve küresel gelişmelere dair işbirliği ve istişarelerimize de büyük önem veriyoruz. Bildiğiniz gibi Güney Afrika Cumhuriyeti G20 Dönem Başkanlığını başarıyla sürdürmektedir. Kasım ayında inşallah verimli bir Zirve Toplantısı Johannesburg'da düzenlenecek. Sayın Cumhurbaşkanı'mızın da bu kapsamda Güney Afrika'yı ziyaretleri planlanmaktadır."

"İsrail'in soykırım, işgal ve istila politikasının artık son bulması gerekmektedir"

Cevdet Yılmaz, İsrail'in saldırıları ve zulmü karşısında Filistin halkının haklarını savunmak için Güney Afrika'nın gösterdiği çabaları takdirle takip ettiklerini ve şükranla karşıladıklarını vurguladı.

İsrail'in soykırım, işgal ve istila politikasının artık son bulması gerektiğinin altını çizen Yılmaz, "Cumhurbaşkanı'mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Gazze'deki ateşkesin ardından düzenlenen 'Barış için Şarm El-Şeyh Zirvesi'ne katılarak liderlerle istişarelerde bulunmuş, imzalanan Niyet Beyanı ile bölgede kalıcı barış için önemli bir adım atılmıştır. Türkiye, adil ve sürdürülebilir bir barışın inşası için tüm tarafların ortak irade göstermesi gerektiğine inanmaktadır. Güney Afrika Cumhuriyeti ve diğer ülkelerle birlikte, İsrail'in yaptığı zulümlerin hesabını vermesi için Uluslararası Adalet Divanı nezdinde mücadelemizi sürdüreceğiz. Güney Afrika Cumhuriyeti'ne Uluslararası Adalet Divanı nezdindeki dava bağlamında her türlü desteği vermeye devam edeceğiz." açıklamasında bulundu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, ziyareti dolayısıyla Güney Afrika Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mashatile ve heyetine teşekkür etti, yapılan çalışmaların ve imzalanan anlaşmaların her iki ülke için hayırlara vesile olmasını diledi.

Görüşmelerde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da yer aldı.

Mashatile: Güney Afrika, Türkiye'nin UAD'ye katkılarından dolayı müteşekkir

Güney Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Paul Mashatile ise kendisine ve heyetine gösterilen ilgiden dolayı teşekkür ederek, iki ülke arasındaki ortaklık ruhunun, ikili ilişkilerin farkını şekillendirmeyi sürdürdüğünü belirtti.

Mashatile, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin demokratik seçimlerle iktidara gelmiş ilk siyahi Cumhurbaşkanı Nelson Mandela'nın, bağımsızlık ve adalet anlamında büyük mücadele verdiğini, demokrasi, insan hakları ve aynı zamanda ulusal birliğin küresel çapta sağlanmasına büyük katkıları olduğunu vurguladı.

Türkiye ve Güney Afrika arasında bir dizi anlaşma imzalanmasından memnun olduğunu dile getiren Mashatile, savunma alanında bazı teknik meselelerin olduğunu, bunların da gelecek aylarda nihayete kavuşacağını belirtti.

Mashatile, G20 Zirvesi'nin ülkesinin ev sahipliğinde kasımda düzenleneceğini anımsatarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bu zirveye katılacak olmasından dolayı memnun olduklarını dile getirdi.

İkili ilişkilere yönelik Mashatile, "Güney Afrika, Türkiye'deki stratejik ortaklığımıza çok değer veriyor. Bu ortaklık bölgesel işbirliği açısından fırsatlar yaratıyor." ifadesini kullandı.

Mashatile, İsrail'in yasa dışı yerleşimlerinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurgulayarak, Gazze'de ateşkes anlaşmasının faydalı olacağını umduklarını kaydetti.

Türkiye'nin, Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) açtığı davaya katkılarından dolayı teşekkür eden Mashatile, "Burada (Gazze'de) adil ve kalıcı bir barışın sağlanması sadece uluslararası yasal çerçevelere uyum yoluyla ve insan haklarına saygı yoluyla gerçekleşebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Mashatile, Madagaskar'daki son siyasi meselelere ilişkin de Güney Afrika'nın burada siyasi diyaloğun ve anayasal sistemin tüm paydaşlar tarafından tesis edilmesi konusunda adımlar attığını ifade etti.

Daha iyi ve adil bir dünya düzeni oluşturulması konusundaki taahhütlerinin altını çizen Mashatile, Güney Afrika olarak Türkiye ile ilişkilerinin güçlendirilmesinin kendileri için bir değer olduğunu söyledi.

Güney Afrika, Türkiye ile ikili ilişkileri derinleştirmede kararlı

Mashatile, iki bölge arasında da işbirliğinin artacağını temenni ettiklerini belirterek, Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) ve Türkiye ile yakından ilişki kurmanın kendileri için önemli fırsatlar anlamına geldiğini ifade etti.

İkili Ulusal Komisyon Mekanizması kapsamında çeşitli alanlarda işbirliğini gözden geçirdiklerini ve yeni fırsatlar belirlediklerini kaydeden Mashatile, aynı zamanda bölgesel ve küresel kalkınma adına bakış açıları paylaştıklarını söyledi.

Mashatile, "Bu istişareler bizlerin stratejik işbirliğini artırma konusundaki taahhütlerimizi gösteriyor. Bu ilerlemeler de uluslarımız açısından faydalı olacak." ifadelerine yer verdi.

Dördüncü bakanlar düzeyindeki ortak ekonomik ve ticaret komisyonuna katılma konusunda istekli olduklarını vurgulayan Mashatile, bu komisyonun iki ülke arasındaki ortaklığı daha da güçlendireceğini belirtti.

Mashatile, imzalanan mutabakat zaptlarının tarihi bir anı işaret ettiğini belirterek, "Bu dönüm noktası sadece iki ülkemiz için değil, aynı zamanda küresel topluluğumuzun bir ürünü olarak da büyük önem taşımaktadır." dedi.

Mashatile ayrıca, Güney Afrika'nın, Türkiye ile egemenlik, karşılıklı yarar, barış, sürdürülebilir kalkınma ve ortak vizyon gibi temellere dayanan ilişkileri derinleştirmeye kararlı olduklarını kaydetti.