İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından, İstanbul'da 2025 ile 2024 yıllarındaki hava kirliliği oranına ilişkin çalışma yapıldı.

Bu kapsamda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi hava kalitesi ölçüm istasyonlarınca kaydedilen havadaki partikül madde (PM10) ve azot dioksit (NO2) oranı incelendi.

Buna göre, İstanbul'da 2024'te havadaki partikül madde konsantrasyonu ortalaması 26 istasyonda metreküp başına 35,8 mikrogram,, 2025'te ise 34,7 mikrogram ölçüldü. Partiküler madde kaynaklı hava kirliliği, önceki yıla göre yaklaşık yüzde 3 azaldı.

Geçen yıl, İstanbul'da partikül madde hava kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 63 mikrogramla "Kağıthane 1" oldu. Burayı sırasıyla metreküp başına 57,1 mikrogramla "Sultangazi 3" ve 56,3 mikrogramla "Tuzla" istasyonları takip etti.

Aynı dönemde hava kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 17,8 mikrogramla Sarıyer İstasyonu oldu. Partikül madde kirliliği Büyükada İstasyonu'nda 19,3 mikrogram, Arnavutköy İstasyonu'nda 21,8 mikrogram olarak belirlendi.

Kentte partikül madde hava kirliliği oranı 12 istasyonda arttı, 13 istasyonda azaldı, 1 istasyonda ise değişmedi.

Kentte önceki yıl azot dioksit konsantrasyonu 21 istasyonda ise metreküp başına 35,7 mikrogram olarak kayıtlara geçti. 2025'te 37,2 mikrogram olan azot dioksit hava kirliliği, önceki yıla göre yaklaşık yüzde 4 arttı.

İstanbul'da 2025'te azot dioksit hava kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 74,9 mikrogramla Aksaray oldu. Aksaray İstasyonu'nu 51 mikrogramla Beşiktaş ve 48 mikrogramla Bağcılar takip etti.

Hava kirliliğinin aynı dönemde en düşük ölçüldüğü istasyon ise metreküp başına 13,2 mikrogramla Kumköy oldu. Kumköy'ü, 23,8 mikrogramla Beylikdüzü ve 24,6 mikrogramla Avcılar istasyonları takip etti.

İstanbul'da azot dioksit hava kirliliği oranı 9 istasyonda arttı, 12 istasyonda azaldı.

"Toplu taşımayı tercih etmek kirliliği azaltır"

İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, AA muhabirine, hava kirliliğinde özellikle havadaki tozlar ile sanayi ve ulaştırma kaynaklı azot bileşiklerinin insan sağlığı açısından son derece önemli olduğunu söyledi.

İstanbul'da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve İBB tarafından tarafından 37 noktada hava kalitesi ölçümü yapıldığını belirten Toros, "2024 yılı saatlik verileri ile 2025 yılı saatlik verilerini bu istasyonlardan aldık ve verileri kalite kontrolden geçirdik. Her bir istasyonda 10 yıl için verilerin yüzde 75 ölçüme sahip olup olmadığına baktık." dedi.

Prof. Dr. Toros, şehirde yapılan faaliyetler ve meteorolojik şartların hava kirliliği üzerinde etkili olduğunu, yüksek basınç alanlarının, kirleticilerin şehir üzerinde hapsolmasına yol açabildiğini kaydetti.

Yıllık ortalamalara bakıldığında hem toz hem de azot bileşiklerinin Avrupa Birliği sınır değerlerinin altında kaldığını vurgulayan Toros, "Avrupa Birliği'nin yıllık sınır değeri metreküpte 40 mikrogramdır. Bu değerlerin altında olduğumuzu görüyoruz. Ancak Dünya Sağlık Teşkilatının sınır değerlerine göre her iki kirleticinin de sınır değerlerin üzerinde olduğunu görüyoruz." diye konuştu.

Prof. Dr. Toros, daha temiz hava için toplumsal mücadelenin önemli olduğunun altını çizerek, şöyle devam etti:

"İstanbul'da ve diğer şehirlerimizde sağlıklı olabilmemiz için hep birlikte havayı daha temiz hale getirmek zorundayız. Her birimiz kendi çapımızda atmosferi daha az nasıl kirletebiliriz, bunun üzerine çalışmamız gerekiyor. Trafiğin yoğun olduğu saatlerde trafiğe çıkmamak ya da toplu taşımayı tercih etmek kirliliği azaltır. İstanbul'da araç sayısı yaklaşık 6 milyon. İstanbul'un yolları bu sayıyı kaldıracak düzeyde değil."

Trafik yoğunlaştıkça araçların daha uzun süre çalıştığını ve dur kalkların arttığını ifade eden Toros, bunun da daha fazla kirletici salımı anlamına geldiğini vurguladı.

Prof. Dr. Toros, "Dünya genelinde hava kirliliği ve sigara kaynaklı kirlilik nedeniyle her yıl dünya nüfusu, İstanbul nüfusu kadar azalıyor. Kirlenme sadece ölümlere değil, iş yapabilme kapasitemizin ve verimliliğimizin azalmasına, sağlık harcamalarının artmasına da yol açıyor." diye konuştu.

İstanbul'da bulunan istasyonların hava kirliliği partiküler madde ortalaması şu şekilde:

İstanbul'da bulunan istasyonların hava kirliliği azot dioksit ortalaması ise şöyle: