Yerli mühendislik ürünü OTMİ trenleri durmadan muayene ediyor

Uraloğlu, AA muhabirine, tamamen Türk mühendislerince geliştirilen OTMİ çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

OTMİ'nin demir yolu işletmeciliğinde güvenliği artırmak, bakım süreçlerini hızlandırmak ve işletme verimliliğini yükseltmek amacıyla yaygınlaştırılacağını vurgulayan Uraloğlu, "OTMİ, trenlerin durmadan, sefer akışını kesintiye uğratmadan ve insan gözüne bağlı olmaksızın, tekerlek, fren, pantograf ve aks gibi emniyet açısından kritik bileşenlerini otomatik ve temassız muayene eden yapay zeka destekli bir sistemdir." diye konuştu.

Uraloğlu, bu teknoloji sayesinde trenlerde ortaya çıkabilecek arızaların sahada gerçekleşmeden tespit edildiğini, kazaların önüne geçildiğini ve bakım-onarım süreçlerinin planlanabilir hale geldiğini söyledi.

OTMİ sistemlerinin Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) ile TÜBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü (TÜBİTAK RUTE) tarafından tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildiğine dikkati çeken Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Böylece yalnızca işletme güvenliği yükseltilmemekte, aynı zamanda dışa bağımlılık azaltılmakta, döviz kaybı önlenmekte ve ülkemizin yüksek teknoloji üretme kapasitesi güçlenmekte. İzmit'in Köseköy Mahallesi'ndeki lokasyonda kurulan ilk tam kapsamlı OTMİ faaliyette. Sistem bileşenlerinin büyük bölümü kabul edilerek işletmeye alındı, kalan sensör sistemlerini kullanıma sunma süreçleri devam ediyor."

Öncelikle yoğun hatlarda yaygınlaşacak

Uraloğlu, OTMİ'lerin trenler hareket halindeyken dahi otonom olarak demir yolu araçlarını, mevcuttaki muayene istasyonlarından daha ileri seviyede muayene edilebildiğini dile getirdi.

Ankara-Sivas-Malatya gibi yoğun demir yolu trafiği olan yerlerde de OTMİ'nin yaygınlaştırılacağını belirten Uraloğlu, şöyle konuştu:

"OTMİ, çeşitli tren tiplerinde hareket sırasında yaklaşık saatte 30 kilometre hızda, tekerlek yüzey ve profil analizleri, fren balatası, fren pabucu ve fren diski aşınma ölçümleri, pantograf karbon aşınma ve temas yüzeyi kontrolü, aks kutusu, tekerlek ve fren disk sıcaklık ölçümleri, tren ve vagon kimliklendirme gibi başlıklarda, bileşenleri otomatik denetleyerek dijital muayene gerçekleştirebiliyor. OTMİ ile akıllı ulaşım sistemlerini demir yolunda da yaygınlaştırdık. Sistemimiz, tren alt sistemlerinin temassız ve gerçek zamanlı muayenesinin yapılması, mevcut durumunun yüksek doğrulukla bilinmesi, tren seferlerinin güvenli ve kesintisiz bir şekilde sağlanması, arızalara müdahalenin planlı yapılmasına imkan verilmesi, yüksek teknoloji içeren ürünlerde dışa bağımlılığın azaltılması, döviz kaybının önüne geçilmesi ve tekerlek çatlakları, fren sistemi hataları ve yürüyen aksamdaki olağan dışı ısınmaların önceden tespit edilerek olası kazaların önüne geçilmesi gibi kazanımlar sağlıyor."

"Mini OTMİ modeli geliştirildi"

Uraloğlu, saha ihtiyaçları, tren işletme yoğunluğu ve trafik güvenliği kriterleri doğrultusunda, OTMİ sistemlerinin kritik alt modülleri kullanılarak mini OTMİ modeli geliştirildiği bilgisini vererek, bu modelin tekerlek düzleşme tespiti, pantograf denetleme, aks kutusu sıcaklık ölçümü ve tren tanıma sistemi modüllerini içerdiğini ve ülke çapında yaygınlaştırıldığını vurguladı.

Mini OTMİ'lerin ülkenin farklı şehirlerinde kurularak yaygınlaştırılacağını ifade eden Uraloğlu, "Mini OTMİ'lerin Kırıkkale'de kurulumu devam ediyor ve 2025 sonunda bu işlem tamamlanacak. Kayseri'de projelendirme tamamlandı ve 2026'da kurulacak. Sivas'ta saha yerleşimi sürüyor, sistemimiz gelecek yıl orada da kurulmuş olacak. Adana'da altyapı hazırlıkları devam ediyor, Malatya'da ise programlamaya alındı." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, daha önce doğrudan insan eliyle yapılan demir yolu araçları yürüyen aksam, yük dengesi ve olası arıza kontrollerinin OTMİ sayesinde tamamen elektronik sensörler ve akıllı yazılımlarla trenler hareket halindeyken dahi yapılabildiğini anlattı.

Sistemin önemine dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

"OTMİ ile trenlerin arızaları oluşmadan önce görülebiliyor. Kesintisiz trafik güvenliği sağlanıyor. Bakım faaliyetleri plansız müdahale yerine planlı bakım modeline geçiyor. Demir yolu altyapısı ve araç bileşenlerinin ömrü uzuyor. Kazalar önleniyor ve riskli trenlerin hatta devam etmesi engelleniyor. Bakım maliyetleri düşürülüyor ve bakım planlamasının otomasyonu yapılıyor. Demir yolu işletme güvenliği ve hizmet kalitesinde sürdürülebilir iyileşme sağlanıyor. OTMİ ve mini OTMİ projeleri, TCDD'nin dijitalleşmiş, öngörülebilir ve sürdürülebilir demir yolu yönetimi vizyonunu güçlendiriyor. Ayrıca, demir yolu işletmeciliğinde dijitalleşme, güvenlik ve yerli teknoloji üretim kapasitesinin gücüne güç katıyor. Sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla bakım faaliyetleri veri odaklı hale gelmekte, operasyonel maliyetler azalmakta ve demir yolu taşımacılığında güvenlik standartları yükselmekte. Proje, Türkiye'nin raylı sistem teknolojileri alanında bölgesel mühendislik ve üretim üssü olma hedefini destekliyor."