The Guardian gazetesi, Tel Aviv merkezli "+972" isimli internet sitesi ve Local Call yayın organıyla yaptığı ortak çalışmayla İsrail askeri istihbaratının gizli veri tabanına ulaştı.
Verilere göre İsrail güçlerince Gazze'de öldürülen her 6 Filistinliden 5'i sivil.
Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığı, mayıs ayında, 7 Ekim 2023'ten bu yana 53 bin kişinin hayatını kaybettiğini bildirirken, İsrail askeri istihbaratının verilerinde adı geçen "savaşçılar" bu sayının sadece yüzde 17'sini oluşturuyor. Bu da ölenlerin yüzde 83'ünün sivil olduğu anlamına geliyor.
Veri tabanına göre Mayıs 2025 itibarıyla Gazze'de "ölü" veya "muhtemelen ölü" "savaşçıların" sayısı 8 bin 900.
Öte yandan bu verilere göre Gazze'de İsrail ordusunun "silahlı" olarak kabul ettiği ve hala hayatta olan yaklaşık 40 bin kişi bulunuyor.
Veri tabanını yakından bilen çok sayıda istihbarat kaynağı, ordunun bu arşivi "silahlı kişi kayıplarının tek resmi kaydı olarak gördüğünü" söyledi.
Local Call'un haberine göre, İsrail ordusu, Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığının verdiği rakamları da güvenilir buluyor. Ancak İsrailli yetkililer, bu rakamları "propaganda" diye nitelendirip sürekli olarak reddediyor.
Dünya genelinde sivil kayıpları takip eden İsveç merkezli Uppsala Çatışma Veri Programı'ndan (UCDP) Therese Pettersson, Gazze'de ölen sivillerin oranının "olağanüstü yüksek" olduğunu belirtti.
Pettersson, "Başka bir çatışmada belirli bir şehri veya savaşı ele alırsanız, benzer oranlar bulabilirsiniz, ancak genel olarak bu çok nadirdir." dedi.
İsrailli bir istihbarat kaynağı, The Guardian'a verdiği demeçte, "İnsanlar öldürüldükten sonra terörist diye nitelendiriliyor. Orduyu dinleseydim bölgedeki Hamas militanlarının yüzde 200'ünü öldürdüğümüz sonucuna varırdım." diye konuştu.
İsrail Ordusunda Şikayet Komitesi Başkanı olarak görev yapan eski Tümgeneral Yitzhak Brik ise "Açıklanan sayılar ile gerçek arasında kesinlikle hiçbir bağlantı yok. Bu sadece büyük bir aldatmaca." değerlendirmesinde bulundu.
Brik, görevdeki subaylarla hala iletişim halinde olduğunu belirterek, "Gazze'de öldürülen Filistinlileri tespit eden birimden bir askerle görüştüğünü ve ölenlerin çoğunun sivil olduğunu söylediğini" aktardı.
Londra Ekonomi ve Siyasal Bilimler Okulundan (LSE) Çatışma Araştırma Direktörü Mary Kaldor, İsrail'in, Gazze'de sivillerin canını hiçe sayarak hedefli suikast kampanyası yürüttüğüne işaret etti.
Kaldor, "Belki İsrail için de durum aynıdır ve bu, Gazze'deki nüfusu egemenlik altına almak ve toprakları kontrol etmekle ilgili bir savaş modeli. Belki de amaç her zaman zorla yerinden etmeydi." ifadelerini kullandı.
Oxford Üniversitesi'nde Uluslararası İlişkiler Bölümü Profesörü ve Savaşın Maliyetleri Projesi'nin kurucu ortağı olan Neta Crawford, İsrail'in taktiklerinin, sivilleri korumak için geliştirilen onlarca yıllık uygulamalardan "endişe verici" bir şekilde uzaklaşıldığını gösterdiğini söyledi.
Crawford, 1970'lerde ABD'nin Vietnam'da gerçekleştirdiği katliamlara yönelik kamuoyu tepkisinin Batı ordularının savaş yöntemlerini değiştirmeye zorladığını, yeni politikaların kusursuzca uygulanmadığını, ancak sivillerin zarar görmesini sınırlamaya odaklanıldığını kaydetti.
Bu durumun İsrail'de görülmediğine dikkati çeken Crawford, "(İsrail) Sivil kayıpların tahmin edilmesi ve azaltılması için ABD gibi ülkelerle aynı prosedürleri kullandıklarını söylüyorlar. Ancak bu kayıp oranlarına ve sivil altyapının bombalanması ve tahrip edilmesine yönelik uygulamalarına bakıldığında, bunun doğru olmadığı açık." şeklinde konuştu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
