New York’taki BM Genel Merkezinde düzenlenen "BM Şartı'nın 80. Yılı: Çatışma Önleme ve Çözümünü Yeniden Düşünmek" başlıklı üst düzey etkinlik, diplomat ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerini bir araya getirdi.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Pakistan’ın BM Daimi Temsilcisi Asım Iftikhar Ahmad, çatışmaların çoğaldığı ve uluslar arasındaki güvenin aşındığı bir dönemde dürüst bir değerlendirme ve BM Şartı’na yeni bir bağlılık gerektiğini belirtti.

Ahmad, “Önümüzdeki temel soru, BM Şartı'nın hala geçerli olup olmadığı değil, gerektirdiği tutarlılık, cesaret ve siyasi iradeyle onu uygulamaya hazır olup olmadığımızdır.” ifadelerini kullandı.

Filistin’deki durumu, "uluslararası hukukun seçici uygulanmasının vahim sonuçlarından biri" olarak örnek gösteren Ahmad, “Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı da dahil olmak üzere devredilemez haklarının uzun süredir reddedilmesi, adaletsizliği sürdürmekte ve bölgenin çok ötesinde istikrarsızlığı körüklemektedir.” dedi.

Ahmad, uluslararası sorunlarda ilgili Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanmamasının, uluslararası barış ve güvenliğin korunması önündeki en kalıcı zorluklardan biri olmaya devam ettiğinin de altını çizdi.

“Türk diplomatik geleneği diyaloğun zayıflık işareti değil, stratejik bir bilgelik olduğunu öğretir”

Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız da uluslararası barış ve güvenliğin çok taraflılığa ve BM Şartı’na yeniden acil ve güçlü bir şekilde bağlılık gerektirdiğini belirtti.

Yıldız, “Çünkü barışçıl çözüm başarısız olduğunda ve tek taraflılık hakim olduğunda, maliyetler sadece istikrarla değil, çatışmalarda da gördüğümüz gibi insan acısıyla da ölçülmektedir.” diye konuştu.

Çatışmalarda devre dışı bırakılan diplomasinin sadece tarafları başarısızlığa uğratmakla kalmadığını, uluslararası sistemi de zayıflattığını vurgulayan Yıldız, “Coğrafya ve tarihle şekillenen Türk diplomatik geleneği bize diyaloğun zayıflık işareti değil, stratejik bir bilgelik olduğunu öğretir.” ifadelerini kullandı.

Yıldız, “Türkiye, BM Şartı’nın bugün yeniden canlandırılmasının, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında son çare değil, ilk ve tercih edilen araç olarak diplomasi ve arabuluculuğa olan güveni yeniden tesis etmek anlamına geldiğine kesinlikle inanmaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.

“BM, tarih boyunca çözümsüz çatışmalar ve derin jeopolitik bölünmelerle mücadele etti”

BM Siyasi ve Barış İnşası İşleri ve Barış Operasyonları Daireleri Afrika'dan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Martha Ama Akyaa Pobee de 1945'ten bu yana küresel manzaranın derinden değiştiğine işaret ederek, “Dolayısıyla, 1945'ten bu yana en fazla sayıda çatışmaya, 1990'lar ve 2000'lerde gördüğümüzden daha yüksek bir ölüm oranına tanık oluyoruz.” dedi.

Pobee, bazı gözlemcilerin, bu dönemde çok taraflı çözümlerin bir kenara bırakılacağı, BM'nin bu ortamda faydalı bir rol oynayıp oynayamayacağının sorgulanacağı yeni bir uluslararası ilişkiler aşamasına girildiği yönündeki değerlendirmelerine katılmadığını belirtti.

“BM, tarih boyunca çözümsüz çatışmalar ve derin jeopolitik bölünmelerle mücadele etti.” diyen Pobee, BM’nin önleyici diplomasi ve arabuluculuk çabalarına destek verilmesi gerektiğini vurguladı.

Pobee, “Önemli bir noktayı vurgulamak istiyorum: Ne kadar zorlu olursa olsun, jeopolitik, hareketsizlik için bir bahane olamaz. Tam da bu zorlu jeopolitik zamanlarda BM diplomatik çalışmalarını hızlandırmak zorundadır.” yorumunu yaptı.