Türkiye-Rusya diplomatik ilişkilerinde 100. yıl

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılmasından kısa bir süre sonra Mustafa Kemal Atatürk, 26 Nisan 1920’de Meclis Başkanı sıfatıyla Sovyetler Birliği’nin kurucusu Vladimir Lenin’e karşılıklı ilişki tesisi teklifi içeren bir mektup gönderdi. Bu mektubun tarihi, Türkiye’nin Sovyetler Birliği’ni dolayısıyla da Rusya’yı tanıdığı tarih olarak kabul gördü.

Sovyet Dışişleri Komiseri Georgi Çiçerin, 3 Haziran 1920’de mektuba olumlu cevap verdi. Bu cevap da Türk-Rus diplomatik ilişkilerinin başlangıcı olarak kabul edildi.

TBMM, 11 Mayıs’ta Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey başkanlığında bir heyeti Moskova’ya gönderdi. Moskova’daki temaslar sonucunda karşılıklı dostluk ve dayanışmanın en önemli belgelerinden biri olan “TBMM Hükümeti ve Rusya Şuraları Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti arasında Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması” (Moskova Antlaşması) 16 Mart 1921’de imzalandı.

Moskova’ya ilk büyükelçi 1920'de atandı

Ali Fuat Cebesoy, Moskova’ya 21 Kasım 1920’de atanan ilk büyükelçi oldu. Ankara'da ilk Rus diplomatı 15 Aralık 1920'de göreve başladı.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Rusya Federasyonu ile ilişkiler devam etti. İki ülke arasındaki ilişkiler ve iş birliği 1990’lı yıllardan bu yana büyük gelişme kaydetti.

2000’li yıllara kadar ekonomi alanındaki iş birliği ilişkilerde önemli bir etken olurken, son yıllarda siyasi ilişkilerde yoğunlaşma yaşandı.

Türkiye ile Rusya arasındaki ikili ilişkiler, iki ülke siyasi liderlikleri arasında tesis edilen yakın diyalogla, yeni bir döneme girdi.

Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkiler iş birliği esasına dayanırken, karşılıklı güven ortamının daha güçlendirilmesi, iş birliğinin geliştirilmesi, şeffaf, samimi diyaloğun sürdürülmesi Türkiye’nin bu ülkeye yönelik politikasının başlıca unsurları arasında yer aldı.

Bugün iki ülke arasındaki ilişkiler, Türkiye’nin çok boyutlu dış politikasının önemli eksenlerinden birini oluşturuyor.

Türkiye ve Rusya arasında bölgesel ve uluslararası konularda farklı görüşler olsa da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in iyi diyaloğu sayesinde ilişkiler olumlu yönde devam ediyor.

Ekonomik ve ticari ilişkiler iki ülke arasındaki ilişkilerde itici güç olmayı sürdürürken, son yıllarda ilişkilerde önemli bir yer edinen enerji, savunma sanayisi ve turizm alanındaki gelişmeler ise dikkat çekiyor.