Türk edebiyatının acı kaybı

İngiltere'de vefat eden Kırımlı Yazar Cengiz Dağcı'nın (92), memleketi Kırım'da toprağa verilmesi bekleniyor.***

İSTANBUL

Dağcı'nın kitaplarını yayınlayan Ötüken Yayınevi'nden yapılan açıklamaya göre Dağcı, Londra'daki evinde hayatını kaybetti.

Edebiyatçı Kocakaplan'ın görüşleri
Kültür Üniversitesi Öğretim Görevlisi, Dağcı'nın eserleri üzerine araştırmaları bulunan, araştırmacı-yazar İsa Kocakaplan, 2009 yılında Dağcı ile görüştüğünü aktararak, şunları kaydetti:
''Cengiz Dağcı, Londra'da Türkiye Türkçesiyle yazan önemli bir romancıdır. Kırım Türklerinin acılarını ve şahsi acılarını yazı yoluyla bütün dünyaya duyurmuştur. Dağcı, Türk dünyasına Türkiye Cumhuriyeti'nden bir kuruş almadan hizmet eden nadir insanlardan biridir. Londra'da İngilizce yazabilecekken, hatta Kırım Tatarcası ile yazabilecekken Türkiye Türkçesi ile yazmayı tercih etti. Türk edebiyatına, kültürüne ve dünyasına hizmet etti. Bu bakımından Dağcı'nın vefatıyla Türk dünyasında büyük bir boşluk meydana gelecektir, edebi bakımdan'' şeklinde konuştu.
Türk dünyasının önemli bir yazarını kaybettiğini belirten Kocakaplan, ''Bütün Türk dünyasının başı sağ olsun. Dağcı kadar uzun yaşayan ve bu uzun ömrünü dolu dolu eserlerle kapatan başka bir yazar daha güç bulunur'' diye konuştu.

Kırım'da toprağa verilecek
Londra'da Perşembe günü 92 yaşında vefat eden Kırımlı Yazar Cengiz Dağcı'nın memleketi Kırım'da toprağa verilmesi bekleniyor.
Daha önce Londra'da toprağa verileceği duyurulan Dağcı'nın, Kırımlılar Derneği'nin de girişimiyle resmi işlemlerin tamamlanmasının ardından Türkiye'ye, oradan da Kırım'a götürülerek toprağa verilmesi öngörülüyor.
İslami usullere göre defnedilecek Dağcı için yarın Londra'daki Süleymaniye Camii'nde gıyabi cenaze namazı kılınacak.
Dağcı'nın cenazesinin, işlemlerin tamamlanmasıyla birlikte gelecek hafta içinde Kırım'a ulaşması bekleniyor.
İsa Kocakaplan da şunları kaydetti:
''Dağcı vefat ettikten sonra kızı ve damadının, onu, ölen eşi Regina'nın yanına defnetmek istemeleri gayet normaldir. Ancak biz bunu öğrenince bir telefon ve maille damadı Frank Posner'i, Dağcı'nın Müslüman olduğundan ve ölen karısının da bunu bir vasiyetle Londra'da gazetecilik yapan Mustafa Köker'e bildirdiğinden haberdar ettik. Bunun üzerine Mustafa Köker, Dağcı'nın Damadı Frank Posner'le görüştü ve Dağcı'nın cenazesinin İslami usullere göre kaldırılması konusunda mutabakat sağlandı. Bu durum, ailenin konuya iyi niyetli ve olumlu yaklaştığını gösterir.''

Davutoğlu devreye girdi
Daha sonra Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun devreye girerek, Cengiz Dağcı'nın Kırım'a defnedilmesini gündeme getirdiğini ve bu konuda büyük mesafe alındığını aktaran Kocakaplan açıklamasında, ''Bu durumda, Dağcı'nın ailesi hakkında basında ve internette yer alan olumsuz görüşler, Dağcı'nın Kırım'da toprağa verilmesini engelleyecek bir mahiyet arz etmektedir. Zira bu işlem Dağcı'nın kızı ve damadının izni olmadan yapılamaz. İslami kurallara göre defin meselesi ailenin iznine bağlıdır ve izin alınmıştır. Hal böyle iken aileyi suçlayıcı beyanlardan kaçınmak hakkaniyet gereğidir'' ifadelerini kullandı.

Saygı ve sevgiyle hatırlanacak
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Dağcı'nın vefatı nedeniyle bir mesaj yayımladı. Gül'ün mesajında şu ifadeler yer aldı:
''Ülkemizde de çok tanınan ve sevilen Cengiz Dağcı, halkının acılarını, duygularını, yaşantısını kendine özgü bir üslupla en iyi şekilde anlatmış, gönüllerde müstesna bir yer edinmiştir. Cengiz Dağcı, Türkiye Türkçesiyle kaleme aldığı eserleriyle Türk dünyasına emsalsiz hizmetlerde bulunmuştur. Ortak kültür mirasımızın en önemli şahsiyetlerinden biri olan Cengiz Dağcı, her zaman saygı ve sevgiyle hatırlanacak, seçkin eserleriyle yaşamaya devam edecektir.''

Kültür köprüsü kurdu
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da Dağcı'nın vefatı nedeniyle yayımladığı mesajda Dağcı'nın eserlerinin büyük çoğunluğunu Türkiye Türkçesi ile yazdığına işaret ederek, Dağcı'nın yazdığı eserlerle Türk dilinin gelişmesine hizmet ettiğini ve Türkçe konuşan topluluklar arasında bir kültür köprüsü kurduğunu belirtti.

Cengiz Dağcı kimdir?
Gurzuf'ta 1919 yılında doğan Cengiz Dağcı'nın çocukluğu Krasnokamenka (Kızıltaş) köyünde geçti.
İlk ve orta öğrenimini köyünde ve Akmescit'te tamamlayan Dağcı, Kırım Pedagoji Enstitüsü 2.sınıfında iken 2. Dünya Savaşı çıktı.
Ukrayna cephesinde 1941 yılında Almanlara esir düşen Dağcı, Almanların yenilmesi üzerine esir kampından kurtularak müttefik devletler safına sığındı.
Eşi ve kızıyla birlikte 1946 yılında önce Edinburgh'a gelen Dağcı, 1947'de Londra'ya geçti. Dağcı, vatanından ayrıldıktan sonra hiç Kırım'a gitmedi.
Hüzünlü bir üsluba sahip Dağcı, eserlerinde Kırım Türklerinin Rusların zulmü altındaki hayatını anlatır.
Dağcı'nın Türkiye'ye hiç gelmediği halde kitaplarını Türkiye Türkçesi ile yazması sayesinde Türkiye'de birçok insan Kırım'ı ve Kırım Tatarları'nın yaşantılarını öğrenme imkanı buldu.
Pek bilinmemesine karşın Dağcı'nın Kırım Tatarca şiirleri de bulunuyor.
Dağcı'nın, Korkunç Yıllar, Yurdunu Kaybeden Adam, Onlar da İnsandı, Ölüm ve Korku Günleri, O Topraklar Bizimdi, Dönüş, Genç Temuçin, Badem Dalına Asılı Bebekler, Üşüyen Sokak, Anneme Mektuplar, Benim Gibi Biri, Yoldaşlar, Biz Beraber Geçtik Bu Yolu, Bay Markus Burton'un Köpeği, Bay John Marple'ın Son Yolculuğu, Oy Markus Oy, Rüyalarda Ana ve Küçük Alimcan gibi eserleri bulunuyor.