Körtik Tepe'den 17 yılda 30 bini aşkın eser çıkarıldı

DİYARBAKIR - Özgür Ayaydın

Diyarbakır'ın Bismil ilçesindeki Körtik Tepe'de yürütülen kazılarda, yaklaşık 17 yılda 30 bini aşkın eser gün yüzüne çıkarıldı.

Ilısu Baraj Gölü Altında Kalacak Kültür Varlıklarının Kurtarılması Projesi kapsamında, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ş birliğiyle, Diyarbakır Müze Müdürlüğü başkanlığında 2000'den bu yana kurtarma kazılarının sürdürüldüğü Körtik Tepe, insanlık tarihine ışık tutuyor.

Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Vecihi Özkaya başkanlığında Dicle Nehri ve Batman Çayı'nın kesiştiği Körtik Tepe'de yürütülen kazılarda, insanlığın tarımsal üretimden önce de yerleşik düzene geçtiği tespit edildi.

Bölgede yaklaşık 12 bin 500 yıl öncesinde dokuma yapımında kullanılan kemik iğne bulundu. Kazılarda bulunan diğer eşyalar üzerinde, dokumanın incesinden kalınına varıncaya kadar tüm evrelerini gösteren desen izleri ortaya çıkarıldı. Bu ürünlerin analizi sonucunda, 10 ayrı dokuma örneği belirlendi.

Ayrıca kazılarda balık avlamada kullanılan, modern olanlarına benzeyen kemikten oltalar, taş aletler, baltalar ve üzerinde dinsel inanışları simgeleyen figürlerin yer aldığı eşyalar bulundu.

"Dünya insanlık tarihinde bir ilk"

Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Özkaya, AA muhabirine, bu yılki kazıların 40'ı arkeolog 180 kişinin katılımıyla sürdürüldüğünü bildirdi.

Körtik Tepe'nin Orta Doğu'nun en önemli yerleşim merkezlerinden biri olduğunu anlatan Özkaya, "Yerleşik düzene geçiş olarak nitelendirilen döneme ilişkin birçok bilinmezlere yeni yaklaşımlar getiren bulgular, burada ortaya çıkarıldı. Körtik Tepe, bulgularıyla bilinmeyen birçok konuya açıklık getirerek arkeolojide çığır açtı." ifadelerini kullandı.

Buradaki yaşamın milattan önce 10 bin 450 yıl öncesine dayandığını dile getiren Özkaya, "Bugüne kadar o dönemde insanların av peşinde yiyecek topladığı biliniyordu. Yerleşik düzen söz konusu değildi. Burada yerleşik düzeninin bütün gereklerini yerine getiren, tarım öncesi topluluktan bahsediyoruz. Bu, dünya insanlık tarihinde bir ilk durumundadır." dedi.

Özkaya, "Tarımın keşfiyle insanların yiyecek aramaktan vazgeçip bunun yerine yiyecek üretimine başladığı, bunun da yerleşimi zorunlu kıldığı gibi bir kural vardır. Çok genel geçer olan bu kural, Körtik Tepe ile geçerliliğini kaybetmiştir. Burası, bilinenlerin yeniden ele alınmasını zorunlu kılmıştır. Çünkü Körtik Tepe'de avcılık ve toplayıcılık yapıp, yerleşik düzende yaşayan bir topluluk var." diye konuştu.