Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) öncülüğünde sigaranın insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkati çekmek, kullanımını azaltmak ve toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla her yıl 9 Şubat, "Dünya Sigarayı Bırakma Günü" olarak anılıyor.
AA muhabirinin DSÖ verilerinden derlediği bilgilere göre tütün tüketiminde dünyada düşüş gözlemlense de "tütün salgını" henüz sona ermiş değil.
DSÖ'nün 2025 raporuna göre, 2000'de 1,38 milyar olan tütün kullanıcılarının sayısı 2024'te 1,2 milyara geriledi.
2010'dan bu yana tütün kullananların sayısı, 120 milyon azaldı. Bu, yaklaşık yüzde 27'lik düşüş anlamına geliyor.
Yine de tütün, hala dünya çapında her beş yetişkinden birini bağımlı hale getiriyor ve her yıl milyonlarca önlenebilir ölüme neden oluyor.
Dünyada yaygınlaşan elektronik sigara kullanımı da gün geçtikçe artıyor.
Dünya genelinde 100 milyondan fazla kişi elektronik sigara kullanıyor.
Elektronik sigara kullananların çoğunluğunu en az 86 milyon kullanıcı ile yüksek gelirli ülkeler oluşturuyor.
13 ila 15 yaş grubu en az 15 milyon çocuk da halihazırda elektronik sigara kullanıyor.
Tütün endüstrisi, elektronik sigaralar, nikotin poşetleri, ısıtılmış tütün ürünleri ve benzeri yeni ürün ve teknolojilerle tütün bağımlılığını pazarlamaya devam ediyor.
2000-2024 döneminde tüm yaş gruplarında hem erkekler hem de kadınlar arasında tütün kullanımında istikrarlı düşüş görülse de tütün kullanımını bırakma konusuna kadınlar öncülük ediyor.
Kadınlar, 2025 için belirlenen tütün kullanımını bırakma hedefine beş yıl erken yani 2020’de ulaştı.
Bu da kadınlar arasında tütün kullanımını bırakma konusunda yüzde 30’luk bir orana tekabül ediyor.
Kadınlar arasında tütün kullanımı 2010'da yüzde 11 iken, 2024'te yüzde 6,6'ya düştü. Kadın tütün kullanıcılarının sayısı 2010'da 277 milyon iken 2024'te 206 milyona geriledi.
Erkeklerin ise 2025 için belirlenen sigara kullanımını azaltma hedefine 2031'e kadar ulaşması beklenmiyor.
Günümüzde dünya çapında tütün kullanıcılarının beşte dördünden fazlası erkek olurken, 1 milyara yakın erkek hala tütün kullanıyor.
Erkekler arasında tütün kullanımı 2010'da yüzde 41,4'ten 2024'te yüzde 32,5'e düşmüş olsa da değişim hızı kadın kullanıcılara oranla yavaş kalıyor.
Güneydoğu Asya'da erkekler arasında tütün kullanımı neredeyse yarı yarıya azaldı, 2000'de yüzde 70 olan oran 2024'te yüzde 37'ye düştü.
Küresel anlamda tütün kullanımında düşüşün yarısından fazlası bu bölgede görüldü.
Tüm bölgeler arasında 2024'te yüzde 9,5 ile en düşük tütün kullanımına sahip olan Afrika, yüzde 30 hedefine ulaşma yolunda ilerliyor.
Ancak nüfus artışı nedeniyle tütün kullanıcılarının mutlak sayısı artmaya devam ediyor.
Avrupa'da 2024'te yetişkinlerin yüzde 24,1'inin tütün kullandığı görülürken, bu bölge küresel olarak en yüksek tütün kullanımı oranına sahip.
Doğu Akdeniz bölgesinde tütün kullanımı oranı yüzde 18 iken, bazı ülkelerde tütün kullanımı artmaya devam ediyor.
Batı Pasifik bölgesinde 2010'da yüzde 25,8 olan yetişkinlerin tütün kullanımı 2024'te yüzde 22,9'a düştü.
Bu bölgede kadınlarda tütün kullanımı oranı yüzde 2,5'le düşük seyrederken, erkeklerde yüzde 43,3 ile tüm bölgeler arasında tütün kullanımında en yüksek seviyede bulunuyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
