Ailelerinden ayrı düşenler, sevdiklerine kavuşamadan hayatlarını kaybediyor

Anadolu Ajansının (AA) "Kore Savaşının Son Tanıkları: Ayrı Düşmüş Aileler" başlıklı üç bölümlük dosya haberinin ilk kısmında, Kore Savaşı’nın ardından birbirlerinden ayrılan aileler ile onları tekrar görebilmelerine yönelik çalışmalar ve uzman değerlendirmeleri ele alındı.

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından, Kore Yarımadası'nda 1910'larda başlayan Japon sömürge yönetimi sona erdi. Bu süreçte oluşan siyasi boşluğu doldurmak isteyen ABD ile Sovyetler Birliği, yarımadayı ideolojik çizgilerle ikiye ayırdı.

Yarımadanın ikiye ayrılmasının ardından 1948'de Kim Il-Sung tarafından kurulan Kuzey Kore bağımsızlığını, ABD'nin müttefiki Güney Kore ise aynı yıl cumhuriyet ilan etti.

İki yönetim arasındaki gerilimin artmasıyla Güney Kore'ye 1950'de savaş açan Kuzey Kore, yaklaşık üç yıl süren savaşın ardından Seul ile masaya oturmayı kabul etti. 1953'te imzalanan Panmunjom Ateşkes Antlaşması'yla çatışmaların sona ermesine rağmen taraflar arasında resmi barış anlaşması yapılmadığı için iki ülke arasındaki savaş, teknik olarak devam ediyor.

Savaşın ardından, aynı etnik kökenden gelen Kore halkları arasında sınır çekilmesi, milyonlarca kişinin ailesinden ayrı kalmasına yol açtı.

İki ülke vatandaşlarının mektup veya telefon yoluyla ya da yüz yüze iletişim kurmasının zorluğu nedeniyle, on binlerce kişi ailesinin hayatta olup olmadığına dair hiçbir bilgiye ulaşamadan bir ömür geçiriyor.

Güney Kore Birleşme Bakanlığının ocakta yayımladığı verilere göre, 2025 yılı sonuna kadar ailesinden ayrı düşen 134 bin 516 Güney Kore vatandaşından 101 bin 148'i ailesine kavuşamadan hayatını kaybetti.

Savaştan beri birbirini görmeyen aileleri bir araya getirmek amacıyla iki ülke arasında 2000'den bu yana 21 program düzenlendi. Sonuncusu Ağustos 2018'de düzenlenen program kapsamında, şimdiye kadar yaklaşık 20 bin kişi sevdikleriyle buluştu.

Kuzey Kore ile Güney Kore arasındaki artan gerilimler programın düzenli aralıklarla düzenlenmesine engel olurken, kısa süreliğine de olsa ailesini son bir kez daha görmek isteyen binlerce Güney Kore vatandaşı, düzenlenecek bir sonraki programda sevdiklerine kavuşmanın hayalini kuruyor.

Öte yandan, kurayla sınırlı sayıda seçilen ve kısa süreliğine birbirlerini görebilenlerin yanı sıra, çoğu kişi ileri yaşları nedeniyle aileleriyle kavuşamadan hayatını kaybetti

Savaşta ayrı düşen Kore asıllı aileler adına savunuculuk yapan ABD merkezli kar amacı gütmeyen kuruluş "Divided Families USA" yöneticisi Paul Kyumin Lee, söz konusu durumun tarihine ve ailelerin buluşması için gösterilen çabalara ilişkin AA muhabirine konuştu.

Ailelerin kavuşmasına yönelik çabalar

Kendi dedesinin de ağabeyini göremeden hayatını kaybettiğini ve bu konunun kendisi için kişisel olarak çok önemli olduğunu söyleyen Lee, bu sebeple aileleriyle bağları kopan Kore asıllı Amerikalıların hikayelerini anlatma ve yaşadıklarını arşivleme konusu üzerinde çalıştığını belirtti.

Uzun yıllar görüşemeyen ailelerin tekrar kavuşturulabilmesine yönelik çabaların 1980'lere kadar uzandığını belirten Lee, bu kapsamda Kore Yayın Kurumu (KBS) tarafından yapılan 1983 tarihli "Ayrılmış Aileleri Bulmak" adlı yapıma dikkati çekti.

Lee, ailelerin yeniden bağlantı kurmasını sağlayan programa ilişkin, "Ailelerin bu durumdan nasıl acı çekmeye devam ettiklerine dair farkındalığın artırılması açısından çok önemliydi." ifadesini kullandı.

Buluşmalar "kontrollü bir ortamda kısıtlı kontenjanla" gerçekleştiriliyor

Söz konusu sivil çabaların ardından iki Kore hükümeti tarafından atılan resmi adımlara ilişkin de konuşan Lee, ayrılan ailelerin görüşebilmesi için ayrılan kontenjanların iki ülke için de "kısıtlı" olduğunu hatırlattı.

Buluşmaların genellikle sınırın kuzey tarafında "çok kontrollü" bir ortamda yapıldığını söyleyen Lee, "Kuzey Kore, bu buluşmalarda kimin seçileceğinin yanı sıra buluşmaların ne zaman ve nerede olacağı konusunda çok dikkatli davranıyor." dedi.

Lee ayrıca, Güney Kore'de ailelerini görebilmek için başvuran kişilerin yaş ortalamasının 83 olduğunu söyleyerek, bu kişilerin çoğunun buluşmalara katılamadan hayatını kaybettiğini aktardı.

Buluşmalar gerçekten acıları dindiriyor mu?

Güney Kore hükümetinin her sene konu hakkında yaptığı detaylı anketleri hatırlatan Lee, bu anket sonuçlarının ailelerin en büyük isteğinin birbirleriyle görüşmek değil, ailelerinin akıbetini öğrenmek olduğunu gösterdiğini belirtti.

Yüz yüze gerçekleşen aile buluşmalarının ailelerinin acılarını gerçekten dindirip dindirmediği konusunun tartışmalı olduğuna işaret eden Lee, şöyle konuştu:

"Araştırmacılar, ailelerin 70 yıllık ayrılığın ardından yalnızca 2 ya da 3 günlüğüne görüşüp birbirlerini bir daha görememesinin, aile travmasını iyileştirmenin sağlıklı bir yolu olup olmadığını sorguluyor. Tekrar veda etmek zorunda kaldıklarını bilmek bir tür 'çifte travmaya' bile yol açabiliyor."

Lee, aile buluşmalarının her zaman iyileşme ve ailelere destek açısında en faydalı seçenek olmayabileceğini belirterek, "Bazıları için belki sadece bir mektup yazmak, ne olduğunu öğrenmek ve hatta video üzerinden iletişim kurmak daha iyi bir seçenek olabilir." değerlendirmesinde bulundu.