Dolar
16.64
Euro
17.52
Altın
1,821.56
ETH/USDT
1,148.80
BTC/USDT
20,332.00
BIST 100
2,490.24
Yaşam

Dudak okuyarak sessiz dünyasından sıyrılan genç öğretmenliği hedefliyor

Henüz 4 yaşındayken menenjit hastalığı sonrasında duyma yetisini yitiren, koklear implant (biyonik kulak) ameliyatıyla sadece 5 elektrot seviyesinde duyabilen Zuhal Aydın, dudak okuyarak konuşmayı öğrendi, şimdi üniversitede öğrenim görüyor.

Rıdvan Korkulutaş, Yusuf Eyyüp Sarı   | 18.05.2022
Dudak okuyarak sessiz dünyasından sıyrılan genç öğretmenliği hedefliyor Fotoğraf: Rıdvan Korkulutaş/AA

Bingöl

Ağrı'nın Hamur ilçesine bağlı Örenli mezrasında yaşayan Zuhal Aydın'ın, işitme yetisini kaybettikten sonra 6 yaşında sol kulağına biyonik kulak ameliyatı yapıldı. İki kulağında 120 desibel işitme kaybı olan Aydın, operasyon sonrası 5 elektrot düzeyinde düşük seviyede de olsa duymaya başladı.

Yaşadığı ilçede işitme engellilere eğitim veren okul veya rehabilitasyon merkezi olmaması nedeniyle Aydın, ilk, orta ve lise eğitimini sağlıklı akranlarıyla okuduğu yatılı bölge okullarında tamamladı.

Biyonik kulak vasıtasıyla sol kulağından sesleri mekanik şekilde algılayan Aydın, çevresindekilerin Türkçe ve Kürtçe konuşmalarını dudak okuyarak öğrenip konuşmaya başladı.

Azimle eğitimini sürdürdü

Hızlı dudak okuma yeteneğiyle insanlarla rahat iletişim kuran Aydın, ilkokul 4. sınıfta İngilizce dersine ilgisiyle konuşmasını daha da ilerletti.

Aydın, işitme engellilerin istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarındaki bazı bilgi ve becerilerin öğretiminden veya dersin tamamından muaf tutulmasına rağmen derslere isteyerek katılıp sınavlarda başarılı oldu.

2019'da Bingöl Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümünü kazanan genç kız, akıcı İngilizce konuşmasıyla bölümün en başarılı öğrencileri arasında yer aldı.

Üniversitede geçen yıl yapılan Erasmus sınavında birinci olan Aydın, Kovid-19 salgını nedeniyle hak kazandığı halde Polonya'ya gidemedi.

Biyonik Der Ağrı İl Temsilciliği görevini de yürüten 2. sınıf öğrencisi Aydın, geçen yıl Uluslararası İşitme Engelliler Federasyonu tarafından çevrim içi düzenlenen toplantıya İngilizce konuşabildiği için Türkiye'yi temsilen katıldı.

"İşitme kaybımı bahane etmedim"

Zuhal Aydın, AA muhabirine, geçmişte yıl içerisinde tedavi için 3-4 ayda bir Ankara'ya gittiğini ve uzman odyologların verdiği materyallerle ses çalışması yaptıklarını söyledi.

"Sesleri hissederek ve dokunarak öğrendim, parmak uçlarımla keşfettim. Zaten biz işitme engelliler olarak sesleri parmak uçlarımızla dokunarak keşfederiz." diyen Aydın, eğitim sürecinin böyle başladığını belirtti.

Aydın, ilk sesleri okulda çıkarmaya başladığını anlatarak, "Ortamda herkes konuşuyor, kendisini ifade ediyor, ben neden onlar gibi değilim diyordum. İşitme engelli olmaktan ziyade 'Acaba çok mu beceriksizim, çok mu başarısızım?' diye görürdüm. İşitme engelli olduğumu hiç hissetmedim. Ailem hissettirmemeye çalıştı bana. Hep işiten, konuşanlarla iç içe oldum. 18 yaşına gelene kadar da çevremde hiç işitme engelli olmadı. Ne kadar zor olursa olsun bir şekilde mezun oldum ilk, ortaokul ve liseden. Tabii çok zorlandım ama işitme kaybımı bahane etmedim." dedi.

Kitap okuyarak derslerini anladığını dile getiren Aydın, İngilizce ile tanıştıktan sonra konuşma pratiğinin artmaya başladığını aktardı.

"İngilizce öğretmenliğini hiç yapamazsın diyenler çok oldu"

İngilizce derslerinde çok atılgan olduğunu, konuşmak istediğini vurgulayan Aydın, şöyle devam etti:

"Bir şeyler öğrenmek istiyor, çabalıyorum. Hoca soru sormadan konuşmaya çalışıyorum. Bir hevesim var ama nereden geliyor diyorum. Aslında kendimi, yeteneğimi orada keşfettim. 'İşitme engelliyim ama İngilizceyi öğrenmeme bu engel değil.' dedim. Bu bölümü bilerek, zorluklarını göz önünde bulundurarak seçtim. Beni engellemeye çalışan çok oldu. 'İşitme engellisin, İngilizce öğretmenliğini yapamazsın.' diyenler oldu. Yeteneğimi keşfetmişim. Normal öğrencilerle aynı sınava girerek hiçbir ayrıcalık almadan, hiçbir ek puan verilmeden üniversiteye yerleştim. İngilizce bölümünü daha çok İngilizce öğretmeni olmak istediğim için seçtim."

Aydın, gönüllü olarak birçok işitme engelliyle ilgilendiğini hem memleketi Ağrı'da hem de eğitimini sürdürdüğü Bingöl'de küçük yaştaki işitme engellileri bulup, yaşamından örnekler vererek onları motive etmeye çalıştığını ifade etti.

"Kendimi bildim bileli dudak okuyorum"

"Kendimi bildim bileli dudak okuyorum. Dudak okumak biz işitme engelliler için hayat kurtarıyor diyebiliriz. Çünkü işitme cihazıyla ses geliyor ama mekanik bir ses. Anlamıyorsun, ayırt edemiyorsun. Bu yüzden hep dudağa bakmak zorunda kalıyorsun." diyen Aydın, Kovid-19 sürecinde maske takılması nedeniyle dudak okuyamadığını, insanlarla iletişim kurmakta çok zorluk çektiğini ve kimi zaman yaşadığı zorluk nedeniyle ağladığını belirtti.

Aydın, eğitimini tamamladıktan sonra konuşma bozuklukları eğitimi ve dil terapistliği için bu alanda yüksek lisans yapmayı da planladığını anlattı.

Eğitim verirken öğrencisinin dudak okuması için maskesini çıkarmış

Bingöl Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hikmet Tan da Zuhal Aydın'ın çok azimli bir öğrenci olduğunu söyledi.

Öğrencisinin motivasyonunun çok yüksek olduğunu vurgulayan Tan, "Astım hastası olduğum için pandemi döneminde hep korundum. Fakat öğrencimiz söz konusu olunca maskemi hep çıkardım çünkü dudak okuyor. Çok ilginç bir yeteneği var, ben de gerçekten şaşırdım. 36'ncı senem olmasına rağmen böyle bir şey görmemiştim. Çok hızlı dudaklarınızı okuyabiliyor. Siz dudaklarınızı bir şekilde kendisinden kaçırmazsanız dersi diğer engelsiz öğrenciler gibi izleyebiliyor." diye konuştu.

Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.