Prof. Dr. İlyas Topsakal, "Bugün Cemile'nin ortak Türk alfabesiyle yayımlanması, yalnızca kültürel bir yayın değil, Türk halklarının birlikte okuduğu, birlikte hissettiği ve aynı geleceğe omuz omuza yürüdüğü bir dönüm noktasıdır." ifadesini kullandı.
Topsakal, MHP Genel Merkezi'nde düzenlenen, Cengiz Aytmatov'un eseri "Cemile'nin, ortak Türk Alfabesi ile hazırlanan özel basımı" ile "Ulu Bozkırın Ruhu-Türk Dünyası Ressamları Cengiz Aytmatov'u Anıyor" temalı uluslararası resim sergisinin tanıtımında yaptığı konuşmada, milletleri ayakta tutan en büyük gücün kültür olduğunu söyledi.
Türk milletinin binlerce yıllık tarihi boyunca kültürel değerlerine sarılarak varlığını koruduğunu, destanlarıyla, sanat eserleriyle, edebiyatıyla geleceğe yürüdüğünü kaydeden Topsakal, bugün mirasın Türk Devletleri Teşkilatının kurulmasıyla daha da kurumsallaşıp, gönül köprüleriyle geleceğe taşındığını belirtti.
Bu miras neticesinde, Türk dünyasının kültürel tarihinde altın harflerle yazılacak bir gün yaşadıklarını aktaran Topsakal, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Cengiz Aytmatov Enstitüsü olarak, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli Beyefendi'nin himayelerinde, Türk milletinin gönül bağlarını pekiştiren tarihi bir adımı hayata geçirmenin gururunu yaşıyoruz. Ortak geçmişimizin hafızası ve ortak geleceğimizin teminatı olan edebiyatımızın ve tüm insanlığın evrensel yazarı Cengiz Aytmatov'un en güçlü eserlerinden biri olan Cemile adlı eseri, ilk kez ortak Türk alfabesiyle okurlarıyla buluşacak. Artık Cemile yalnızca bir kitap değil, milletimizi aynı duygularda, aynı kelimelerde, aynı satırlarda buluşturan bir kültür köprüsü, geleceğe uzanan bir birlik meşalesi olmuştur."
Türk toplulukları arasındaki gönül bağlarının daha da kenetlenmesi amacıyla Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde düzenlenen toplantılarla ortak alfabe çalışmalarının başlatıldığını anımsatan Topsakal, "Kısa süre içerisinde 34 harften oluşan Latin esaslı Türk alfabesi üzerinde mutabakata varılmıştır. Ortak alfabe, her lehçenin ses ihtiyaçlarına göre belirlenmiş ve akabinde, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan, alfabelerini kendileri ses karşılıklarına göre oluşturmuş, bu kapsamda Kırgızistan da 29 harfi kabul etmiştir." dedi.
Ortak alfabe düşüncesinin, köklü bir geçmişe dayandığını dile getiren Topsakal, şunları kaydetti:
"1920'li yıllarda Sovyetler Birliği sınırları içinde yaşayan Türk halkları için Latin esaslı 'Yanalif' adı verilen bir alfabe hazırlanmış, bu dönem Türk dünyasının ortak bir yazı sistemi arayışındaki en önemli dönüm noktalarından biri olmuştur. 1 Kasım 1928'de Türkiye'nin Latin harflerine geçişi, bu sürecin Türk dünyası genelinde yaygınlaşması için güçlü bir örnek teşkil etmiştir. Ne var ki, 1930'ların sonlarına doğru Sovyet yönetiminin uyguladığı baskılar sonucunda Türk topluluklarına farklı Kiril alfabeleri dayatılmış, böylece ortak alfabe girişimleri zorla kesintiye uğramıştır. Bu gelişme, Türk dünyasının kültürel bütünlüğüne vurulmuş en ağır darbelerden biri olmuştur."
İlyas Topsakal, 1991'de Sovyetler Birliğinin dağılması ve Türk Cumhuriyetleri'nin bağımsızlıklarını kazanmasıyla, ortak alfabe idealinin yeniden güçlü bir şekilde gündeme geldiğini belirterek, "Azerbaycan 1991'de, Türkmenistan ve Özbekistan 1993'te Latin alfabesine geçiş kararı almış, Kazakistan ise 2017'de aldığı kararla 2030'a kadar kademeli olarak bu süreci tamamlamayı taahhüt etmiştir. Kırgızistan ve bazı diğer Türk topluluklarında ise Kiril alfabesi halen çok sınırlı kullanılsa da ortak alfabe fikrine yönelik ilgi ve destekler her geçen gün artmaktadır." diye konuştu.
Ortak Türk alfabesinin, sadece bir yazı sistemi değil, yüzyılı aşan bir kültürel idealin vücut bulmuş hali olduğunu kaydeden Topsakal, "Bu alfabe, Türk milletinin farklı coğrafyalarda yaşayan evlatlarını aynı kelimelerde buluşturacak, ortak edebiyatın ve ortak bilimin zeminini oluşturacak, sanatta ve kültürde tek bir yürek gibi atmasını sağlayacaktır." ifadesini kullandı.
Topsakal, gelinen noktada ortak alfabenin, sadece harfleri değil, geçmişin mirasını, bugünün birliğini ve yarının ortak geleceğini birleştiren kültürel köprü haline geldiğini belirtti.
Bu köprünün ilk somut adımının Cengiz Aytmatov'un Cemile adlı romanı olduğunu vurgulayan Topsakal, şunları paylaştı:
"Cemile, yalnızca Kırgız edebiyatının değil, bütün Türk dünyasının ortak ruhunu yansıtan bir başyapıttır. Bugün Cemile'nin ortak Türk alfabesiyle yayımlanması, yalnızca kültürel bir yayın değil, Türk halklarının birlikte okuduğu, birlikte hissettiği ve aynı geleceğe omuz omuza yürüdüğü bir dönüm noktasıdır. Cemile'nin aynı eserde hem Türkiye Türkçesi hem de Kırgız Türkçesinde belirlenen ortak alfabe ile yayımlanması geleceğe dair büyük bir anlam taşımaktadır. Bu adım, genç nesillerin ortak bir yazı üzerinden birbirini daha iyi anlamasına, ortak kimlik bilincinin güçlenmesine, eğitim ve bilim alanında işbirliklerinin artmasına, kültürel mirasın tek bir ortak dille gelecek kuşaklara aktarılmasına hizmet edecektir. Ortak Türk alfabesi ve Cemile'nin buluşturduğu bu tarihi adım, ulu bozkırın ruhunun yeniden dirilişidir. Yüzyıllar boyunca atalarımızı bir arada tutan, destanlara, şiirlere ve türkülere ilham olan o engin bozkır ruhu, bugün aynı harflerle yeniden can bulmaktadır. Ortak alfabe, bozkırın ufuk çizgisinde yankılanan bir ses gibi, Türk dünyasının dört bir yanında aynı duyguları, aynı kimliği ve aynı iradeyi haykırmaktadır. Bu ruh, bizi hem köklerimize hem de geleceğe taşımaktadır."
Ortak Türk alfabesi ile hazırlanan Cemile'nin, sunuş bölümü için MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, bir yazı kaleme aldı.
Bahçeli yazısında, Türk devletlerinin, tarih boyunca karşılaştığı en önemli meselelerden birinin alfabe olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
"Ne yazık ki zamanında uygulanan farklılaştırıcı politikalar, aynı kökten gelen dillerimizi birbirinden uzaklaştırmayı hedeflemiş, kültürel bağlarımızı zayıflatma girişimine zemin hazırlamıştır. Bugün ise ayrılığın tamir edilmesi, Türk dünyasının ortak geleceği açısından büyük bir zaruriyet haline gelmiştir. Ortak alfabe etrafında atılacak her adım, Türk milletinin gönül coğrafyasında yeniden birleşmesinin ortak hafızasının ve geleceğe emin adımlarla yürümesinin teminatı olacaktır."
MHP bünyesinde kurulan Cengiz Aytmatov Enstitüsünü, bu çalışmasından dolayı tebrik eden Bahçeli, "Bu eser, Türk dünyasının gelecekte ortak alfabe, dil, kültür ve gelecek idealiyle atacağı daha nice büyük adımların habercisidir. İnancımız odur ki Cengiz Aytmatov'un kaleminden çıkan bu işsiz eser, bugün bizleri birleştirdiği gibi yarın da Türk milletini aynı ideal etrafında toplayacaktır." değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan, Topsakal, MHP Genel Başkanı Bahçeli himayelerinde yaklaşık 10 sanatçıdan toplam 100 eserin yer alacağı bir sergi de düzenleyeceklerini aktararak, şu bilgileri verdi:
"Cengiz Aytmatov Enstitüsü olarak yalnızca edebiyatla değil, sanatın evrensel diliyle de Türk dünyasının birliğini taçlandırmak istiyoruz. 'Ulu Bozkırın Ruhu-Türk Dünyası Ressamları Cengiz Aytmatov'u Anıyor' adlı uluslararası resim sergimizin açılışını büyük bir gururla 3 Kasım saat 19.00'da İstanbul Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nde gerçekleştireceğiz. Bu sergi, yalnızca bir sanat etkinliği değil, gelenek ile geleceğin, söz ile imgenin, kelime ile fırçanın aynı zeminde buluştuğu bir kültür şölenidir. Türk dünyasının seçkin ressamları, Aytmatov'un felsefesini ve eserlerini tuvale taşıyarak Ulu Bozkırın ruhunu yeniden yaşayacaktır."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
