İstanbul'un kronikleşen ulaşım sorununa karşı raylı sistem ve deniz taşımacılığını artırma önerisi

Demir, son yıllarda İstanbul'un kangren haline gelen ulaşımdaki problemlerin nasıl çözülebileceğine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Trafik sebeplerinin ortadan kaldırılmaması halinde yatırım yapılmasına rağmen gün geçtikçe şiddeti artan sorunun hafifletilemeyeceğini dile getiren Demir, merhum Kadir Topbaş döneminde İBB bütçesinin yüzde 35-60'lık bölümünün ulaşıma ayrıldığını söyledi.

Fotoğraf: Cem Tekkeşinoğlu/AA

Megakentin 8 milyonluk nüfus için planlanan bir şehir olduğunu ancak nüfusun 20 milyon kişiye tırmandığını aktaran Demir, şöyle devam etti:

"Sizin yol akslarınız belli. İstanbul, iki yaka arasında köprülerle, denizaltı ve deniz üstü trafiklerle birbirine bağlı. Yani doğrusal akslar var. Her tarafında dairesel büyüme yapamıyorsunuz. İstanbul'un önce mevcut durumuyla iyi bir fotoğrafını çekip nüfus hareketliliğini dondurmamız lazım. Bu, 'İnsanların çocuk sahibi olmasına engel olalım' anlamında değil. Kentin yükünü Türkiye'ye yayılması, İstanbul'un cazibe merkezi olmaktan çıkarılması lazım."

Doç. Dr. Demir, Türkiye nüfusunun yaklaşık 5'te birine ve finansal büyüklüğün yüzde 50'sine sahip olan İstanbul'da, toplu taşımanın ağırlıklı olarak kara yolundan sağlandığını, raylı sistem payının yaklaşık yüzde 25 düzeyinde olduğunu, hem nüfus artışının hem de araç sahipliğinin arttığını ifade etti.

"İstanbul'da şu anda her 1000 kişiden 241'inin otomobili var. 2040 öngörüsüne göre bu oran 1000 kişide 350'lere, 360'lara gelecek." diyen Demir, İstanbul'un trafik sorununun ancak uzun dönemli çalışmalarla çözülebileceğini kaydetti.

Doç. Dr. Demir, "İstanbul'da aslında şu anda bataklığı kurutmamız gerekiyor. Sinekleri öldürmekle ulaşımı çözmeye çalışıyoruz. Talep yönetimini iyi yapmanın yanı sıra yürüme alışkanlığını da geliştirmemiz gerekiyor. İnsanımız her yere araçla gitmek istiyor." dedi.

İstanbul'da insanların bir yerden başka bir yere gidişinin kabus olmaktan çıkarılması, şehre insan ölçeğinde tasarımlar yapılması gerektiğine dikkati çeken Demir, büyük binaların etrafına yaya yolları yapma gibi formüllerle kentin daha yaşanılabilir ve katlanılabilir bir hale geleceğini vurguladı.

"Bu şehrin, 'taşı toprağı altın' meselesinden çıkarılması lazım"

Doç. Dr. Demir, korna çalmamanın bir medeniyet göstergesi olduğunu dile getirerek, insanların ulaşım sırasında zaten yorulduğunu, bunun daha katlanılabilir hale getirilmesi gerektiğini anlattı.

Bu şehrin "taşı toprağı altın" nitelemesinden çıkarılması gerektiğinin altını çizen Demir, insanların yaşam kalitesini artıracak aksiyonlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Abdullah Demir, şehirlerin insanların birbirini görmesi, konuşması ve birbirleriyle vakit geçirmesi için tasarlanması gerektiğine işaret ederek, "İstanbul'u, insan ölçeğinde, insan merkezli, yaya merkezli, yolcu merkezli yapmamız lazım. İstanbul'da toplu taşımanın yüzde 25'i demir yoluyla, kalan yüzde 75'i lastik tekerlekli toplu taşıma araçlarıyla sağlanıyor. Şu anda İBB'nin sürdürülebilir kentsel hareketlilik planında 2040 yılı gibi raylı taşımacılığın yüzde 47'ye çıkarılması hedefi var. Bu, iyi bir gelişme." ifadelerini kullandı.

"Deniz toplu taşımacılığının biraz daha yaygınlaştırılması sağlanabilir"

Kentte deniz taşımacılığının artırılabileceğinden bahseden Demir, şöyle devam etti:

"Boğaz trafiği güzel bir şekilde yönetilerek gemilerin ya da deniz toplu taşımacılığının biraz daha yaygınlaştırılması sağlanabilir. Yıllarca bundan söz edildi, yüzde 2-3 gibi sembolik değerlerin üzerine çıkılamadı maalesef. Sebeplerini de çok bilmiyorum. En sınırlayıcı faktör, hava koşullarında her zaman o ulaşım imkanının sağlanamaması, sürdürülebilirlik probleminin oluşması ama bunlar aşılmayacak problemler değil. Gelişmiş ülkeler bunu zamanında şehir planlamasına çok müdahale etmeyerek, düzgün planlamalar yaparak raylı taşımacılıkla çözmüş. Londra ve Paris, yüzde 70'in üzerinde raylı taşımacılıkla buluşuyor. Bizde bunun tersi, yüzde 75 kara yolu taşımacılığı var. Kara yolunda zaten bireysel taşıtların oluşturduğu trafik sıkışıklığı var."

"Otopark politikaları da ulaşımın bir aksıdır"

Kentte toplu taşıma araçlarının kaliteli ve konforlu olduğunu, nüfusun kalabalık olması nedeniyle bazı problemler yaşanabildiğini aktaran Demir, ulaşımdaki problemlerin giderilmesi adına merkezi hükümet ve belediyenin beraber çalışması gerektiğini anlattı.

Doç. Dr. Demir, İstanbul'da otoparkların giriş ücretlerinin çok yüksek olduğuna dikkati çekerek, "Şehirlerde en büyük problem araçların bir yere gitmek için ve otopark aramak için oluşturmuş olduğu trafik. Bunlar İstanbul için çok büyük bir yük. Otopark politikaları da ulaşımın bir aksıdır. Bu bağlamda da bakılması gerekir. Bu düşünülmediğinde İstanbul'un trafiğini çekilmez hale getiren unsurlarından birisi haline geliyor." ifadelerini kullandı.