YTÜ'de uydu verileriyle iklim ve afet risklerini analiz eden eğitim modülü geliştirildi

Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Afşin Çetinkaya tarafından Avrupa Birliği projesi kapsamında bir yıl önce başlatılan çalışmada, iklim değişikliğine bağlı risklerin bilimsel verilerle analiz edilmesini sağlayan ve bu analizleri eğitim modellerine dönüştüren yenilikçi bir sistem oluşturuldu.

Bu kapsamda, Copernicus ve benzeri uydu tabanlı veri kaynaklarından elde edilen çevresel veriler kullanıldı.

Modelle, geleneksel yöntemlerin ötesine geçilerek özellikle sanayi bölgelerinde, uydu verilerinden elde edilen emisyon göstergeleri temelinde bölgesel ölçekte karbon ve su ayak izi hesaplamaları gerçekleştirildi.

Geliştirilen modelle iklim senaryoları, çevresel göstergeler ve risk analizleri eğitim içeriklerine entegre edilerek, kullanıcıların iklim temelli riskleri, veri temelli yöntemlerle analiz edebilme kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Proje kapsamında hazırlanan eğitim modülleri internet üzerinden erişime açıldı.

Başta üniversite öğrencileri olmak üzere Avrupa'daki yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören kullanıcılar, sanayiciler, proje web sayfası üzerinden modüllere kayıt yaptırarak, uygulamalı içeriklerden yararlanabilecek.

"Modül iklim afet senaryolarını öğrenmek isteyenler için önemli bir kaynak"

Prof. Dr. Çetinkaya, AA muhabirine, projenin son aşamalarına geldiklerini söyledi.

Projenin temel mantığının, Copernicus uydu tabanlı veri kaynaklarını eğitim modellerine dönüştürmek olduğunu ifade eden Çetinkaya, belirlenen pilot bölgeler için iklim kaynaklı afet senaryolarını modelleyerek, bu bölgelerde oluşabilecek muhtemel afetleri bilimsel veriler ışığında hesapladıklarını aktardı.

Çetinkaya, geleneksel yöntemlerin ötesine geçtiklerini, özellikle sanayi bölgelerine yönelik uydu verilerinden elde edilen emisyon göstergeleri temelinde, bölgesel ölçekte karbon ve su ayak izlerini hesapladıklarını vurgulayarak, "Bu yenilikçi bir yöntem. Klasik yöntemlerde yalnızca Excel üzerinden hesaplamalar yapılırken, bu yöntemde uydu verileri üzerinden emisyon modellemeleri yaparak özgün bir model geliştirdik ve bunu eğitim modeli haline getirdik." diye konuştu.

Projenin sadece öğrencilere yönelik olmadığını, yenilikçi bir yöntem ortaya koyduğunu aktaran Çetinkaya, dünya yörüngesinde bulunan uyduların sürekli veri paylaştığını, bu verileri hem eğitim modülü haline getirdiklerini hem de emisyon hesaplarında kullandıklarını söyledi.

Modülün iklim afet senaryolarını öğrenmek isteyenler için önemli bir kaynak olduğunu aktaran Çetinkaya, "Bu modülde iklim ve afet senaryolarını inceleyen bir kişi, bu senaryoların ne anlama geldiğini kapsamlı şekilde öğrenebilecek. Pilot bölgede oluşabilecek muhtemel afetleri ve önümüzdeki 30 yıl içinde meydana gelebilecek riskleri modelleyebilecek. Bu, önemli bir parametre olarak öne çıkıyor." dedi.

Prof. Dr. Çetinkaya, çalışmayla sanayicilerin söz konusu bölgedeki karbon ve su ayak izini hesaplayabileceğinin altını çizerek, şunları kaydetti:

"Modül yalnızca sanayicilere ya da öğrencilere değil, karar alıcılara da hitap ediyor. Karar alıcılar, bu modül sayesinde ilgili bölgenin ileriye dönük projeksiyonunu, mevcut senaryonun nasıl şekilleneceğini ve bölgenin hangi yöne evrilebileceğini analiz edebilecek. Örneğin Esenler bölgesi için önümüzdeki 30 yıllık dönemde nüfusun nasıl değişeceği modellenebilmekte, bu nüfus artışına bağlı olarak karbon ayak izindeki artış, su ayak izinin gelecekteki dağılımı ve iklim krizi kaynaklı oluşabilecek afet türleri öngörülebilmektedir. Modülde, tüm bu başlıklar bütüncül bir yaklaşımla ele alınarak entegre bir analiz çerçevesi sunulmaktadır."