Rusya-Ukrayna Savaşı misket bombalarıyla mücadeleyi baltaladı

Savaş kalıntısı olarak da yıllarca tehdit olmayı sürdüren misket bombalarının kullanımı, stoklanması ve satışı 2008'de imzalanan sözleşme ile yasaklandı.

Anlaşmaya taraf olan 123 ülkenin büyük çoğunluğu belirli bir süre zarfında sınırları içindeki misket bombalarını imha etmeyi taahhüt ederken, şimdiye kadar Kanada, Fransa, Almanya ve Japonya bomba stoklarını imha etti.

Ancak bu anlaşmanın tarafı olmayan Rusya ve Ukrayna'nın savaşa girmesi, dünya çapındaki mücadeleye büyük darbe vurdu.

Ölümlere ve sakatlanmalara neden olan misket bombasının yasaklanması için çalışmalar yürüten Cenevre merkezli Misket Bombası Koalisyonunun (CMC) yayımladığı verilere göre, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda karşılıklı olarak bu bombalar kullanılıyor.

24 Şubat 2022'de başlayan savaşta, bu yıl içinde yüzlerce sivil yaşamını yitirirken, misket bombaları evlere, hastanelere ve okullara büyük hasarlar verdi.

CMC'nin raporuna göre, misket bombaları nedeniyle 2021'de 149 sivil yaşamını yitirirken, bu sayı 2022'de 689'a yükseldi.

Misket bombaları kurbanlarının çoğunluğu çocuklar

Öte yandan söz konusu bombaların doğrudan kullanımı ya da bıraktığı parçalar nedeniyle yaşamını yitirenlerin yüzde 97'sini siviller oluşturuyor.

Ayrıca misket bombası kurbanlarının yüzde 66'sını çocuklar teşkil ediyor.

CMC raporuna göre, şu anda en az 26 ülkede patlamamış misket bombası kalıntıları nedeniyle tehditler sürüyor.

Misket bombaları, içindeki küçük bombaların etrafa saçılmasıyla biliniyor

"Bomba içinde bomba" olarak bilinen misket bombaları uçaktan ya da havan toplarıyla atılabiliyor. Bunlar, düştüğü yerde ya da havada açılarak içindeki küçük bombaları etrafa saçıyor.

Patlamayan, toprağa gömülü kalan bombacıklar ise mayın etkisi görüyor.

Ana bombadan çıkan küçük bombaların o an patlamayıp yıllar sonra patlaması, sivil can kayıplarına da neden oluyor.

Bu bölgelerde yaşayan çocuklar, sıcak çatışmaların bitmesinin ardından savaş kalıntıları arasında yer alan misket bombalarıyla oynamaları sonucunda hayatlarını kaybediyor.

Çatışma bölgelerinde misket bombası kullanılıyor iddiası

Dünya genelindeki çatışma bölgelerinde misket bombalarının kullanıldığı iddiası uluslararası kurumların yayınları eşliğinde gündeme geliyor.

İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana 41 ülke sınırları içinde misket bombasının kullanıldığı tespit edildi.

Son yıllarda yayımlanan çeşitli raporlar, ölümlere ve sakatlanmalara neden olan misket bombasının Suriye, Libya, Yemen, Sudan ve Ukrayna gibi çatışma alanlarında kullanıldığını ortaya koydu.

Esed rejimi ve Rusya'nın misket bombaları kullandığı iddiası

Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR) da 2018'de yayımladığı raporda, Esed rejimi ve Rusya'nın misket bombası kullandığı belirtilmişti.

Etiyopya hükümetiyle Tigray'daki isyancılar arasındaki çatışmalarda da misket bombası kullanıldığı iddiası gündeme gelmişti.

Misket Bombası İzleme Kuruluşunun Kamboçya kolunun 2016'da yayımladığı rapor, 1969–1973 yıllarında Kamboçya'ya 80 bin misket bombası atıldığını ortaya koymuştu.

Yayımlanan veriler ışığında, dünya genelinde bugüne kadar 60 ila 80 bin sivilin misket bombası nedeniyle öldüğü belirtiliyor.