Hollanda'da erken genel seçimde aşırı sağ oy kaybederken merkez partileri güçlendi

Oyların yüzde 98'den fazlasının sayıldığı, henüz kesinleşmemiş ilk sonuçlara göre liberal eğilimli Demokratlar 66 (D66) ve aşırı sağ PVV yüzde 16,7'şer oy oranlarıyla seçimi baş başa tamamlarken iki parti arasındaki oy sayısının 3 binin altında olduğu görülüyor. Buna göre 150 sandalyeli parlamentoda ilk sıradaki D66 ve az farkla onu takip eden PVV, 26'şar sandalye sahibi olacak.

• Hollanda seçimleri neden önemli?

Seçimin en büyük sürprizine imza atan D66, iki yıl önce gerçekleştirilen bir önceki seçime göre oylarını 10 puandan fazla artırırken İslam düşmanı Wilders liderliğindeki PVV'nin oy oranı yaklaşık 7 puan geriledi.

Rob Jetten liderliğindeki D66, seçim kampanyasında aşırı sağın dışarıda bırakılacağı, merkez sağ ve sol partilerin dahil olacağı koalisyon hükümeti istediğini belirtmiş ve parlamentoda hükümetin İsrail'e kayıtsız şartsız destek veren politikalarına muhalefet etmişti.

Seçimlere azınlık hükümetinin büyük ortağı olarak giren Dilan Yeşilgöz liderliğindeki Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD), 1 puandan fazla kaybederek yüzde 14,1 ile üçüncü sırayı alırken merkez soldaki GL-PvdA, 3,2 puan yitirerek yüzde 12,5 ile dördüncü oldu.

Muhtemel koalisyon formüllerinde adı geçen Hristiyan Demokrat Parti (CDA), oylarını 8,4 puan artırarak bir diğer seçim sürprizine imza atarken yüzde 11,7 ile beşinci sıraya yerleşti.

Henüz kesinleşmemiş sonuçlara göre muhafazakar ve liberal JA21 partisi yüzde 5,9 ile altıncı, aşırı sağcı FvD yüzde 4,5 ile yedinci, popülist BBB yüzde 2,6 ile sekizinci ve üyelerinin çoğunluğu Türk ve Müslümanlardan oluşan DENK partisi, oy oranını koruyarak yüzde 2,4 ile dokuzuncu oldu. Denk bu sonuçla parlamentoda 3 olan sandalye sayısını korudu.

Bu sonuçlara göre parlamentoda salt çoğunluk için en az 4 partili koalisyon zorunlu hale gelirken siyasi gözlemciler, merkez sağ ya da merkez partilerinin yer alacağı koalisyonlar en muhtemel olasılık olsa da hükümet kurma sürecinin zorlu geçeceğini ve yeniden seçime gidilmesinin de ihtimaller arasında bulunduğunu belirtiyor.

Hollanda'da 22 Kasım 2023'te yapılan bir önceki genel seçimden 223 gün sonra ırkçı ve İslam düşmanı lider Geert Wilders'ın ilk günden itibaren tek seçenek olduğunu söylediği aşırı sağ-merkez sağ koalisyon hükümeti, Haziran 2024'te Wilders'ın partisinin hükümetten çekilmesiyle düşerek erken seçim kararı almıştı.