ECB Başkanı Lagarde'dan "Küresel ekonomi risk çağından belirsizlik dönemine geçiyor" yorumu

Orta Doğu'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla tırmanan çatışmaların gölgesinde para politikasında esnekliğin korunacağını belirten Lagarde, faiz kararlarının toplantıdan toplantıya verilere dayalı şekilleneceğini ifade etti.

Lagarde'ın, İtalya'da Johns Hopkins Üniversitesi tarafından düzenlenen Küresel Risk Konferansı'nda yaptığı konuşma, ECB'nin internet sitesinde yayımlandı.

Christine Lagarde, Orta Doğu’daki çatışmaların ardından bankanın para politikasında esnekliğini koruyacağını ve kararların toplantıdan toplantıya güncel verilerle değerlendirileceğini bildirdi. Lagarde, bu yaklaşımın ECB’yi mevcut şokları izlemek ve etkilerini anlamak için güçlü bir konuma getirdiğini vurguladı.

Küresel ekonominin ölçülebilir risk döneminden, geleneksel tahmin modellerinin yetersiz kaldığı gerçek bir belirsizlik çağına geçtiğine dikkati çeken Lagarde, geçmişin istikrarlı yapısına göre kalibre edilen makroekonomik modellerin artık yeterli bir rehber olmadığını belirtti.

Lagarde, ECB’nin stratejisini senaryo analizleri ve esneklik üzerine kurguladığını açıkladı.

Lagarde, 1920’li yıllarda içten yanmalı motor ve elektrik gibi genel amaçlı teknolojilerin oluşturduğu iyimserliğin, uluslararası sistemdeki parçalanma nedeniyle Büyük Buhran ile sonuçlandığını hatırlattı.

Günümüzde de benzer bir tablonun yaşandığına dikkati çeken Lagarde, "Piyasalar teknolojik kazanımları, dünya parçalanmıyormuş gibi fiyatlıyor. Politika yapıcılar ise ticaret sisteminin bölünmesine, sanki bu durum büyümeyi kısıtlamayacakmış gibi izin veriyor. Bu iki gücün etkileşimini doğru yönetemezsek, geçmişteki hataları tekrarlama riskiyle karşı karşıyayız." uyarısında bulundu.

Yapay zekanın, 1920’lerin otomobil sanayisinden farklı olarak küresel ticaret zincirlerine göbekten bağlı olduğunu vurgulayan Lagarde, “Bir yapay zeka çipinin üretimi; kritik minerallerde Çin'e, litografi makinelerinde Hollanda'ya, tasarımda ABD'ye ve üretimde Tayvan'a muhtaçtır. Bölgesel bazda kendi kendine yeten bir yarı iletken zinciri kurmanın maliyeti 1 trilyon doların üzerindedir.” değerlendirmesini yaptı.

Lagarde, geçen yıl küresel mal ticaretindeki artışın yaklaşık yüzde 42'sinin doğrudan yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı gerçekleştirildiğini, parçalanmanın yapay zekanın ihtiyaç duyduğu bu girdilere doğrudan saldırdığını savundu.

Geleneksel modellerin öngörü kapasitesinin sınırlarına ulaşıldığını vurgulayan Lagarde, ECB'nin Kovid-19 salgını döneminde başlattığı "senaryo analizi" yöntemini derinleştirdiklerini söyledi.

Rus gazının kesilmesi veya Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanması gibi uç senaryoların artık politika yapım sürecinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eden Lagarde, Mart 2022'de yayımladıkları ve gerçekleşen enflasyona çok yakın sonuçlar veren olumsuz senaryo örneğini hatırlattı.

ECB Başkanı Lagarde, jeopolitik parçalanmanın küresel hasılayı 10 yıl içinde yüzde 7 (Almanya ve Japonya ekonomilerinin toplamı kadar) azaltabileceğine işaret ederek, "İçe kapanma güdüsü doğaldır ancak bu durum ekonomilerimizin en çok ihtiyaç duyduğu kazanımları kesecek ve durumu herkes için daha da kötüleştirecektir." yorumunu yaptı.