AB'nin 6 büyük ekonomisinden sermaye piyasalarında "merkezi denetim" hamlesi

Avrupa medyasında yer alan haberlere ve ilgili kurumlara sunulan altı sayfalık ortak bildiriye göre, "E6" olarak adlandırılan grubun maliye bakanları, 10 yılı aşkın süredir bekleyen "Tasarruf ve Yatırım Birliği" projesine ivme kazandırmak için merkezi denetim modeline tam destek verdi.

Avrupa sermaye piyasalarının tek merkezden denetlenmesi konusunda, Almanya'nın uzun süredir devam eden vetosunu geri çekmesiyle birlikte "E6" grubunun vardığı uzlaşı dikkati çekti. Berlin yönetiminin bu stratejik tutum değişikliği, yıllardır süren diplomatik tıkanıklığın aşılmasında kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Bildiride, ABD örneğinde olduğu gibi derin ve entegre bir finansal piyasa oluşturulmasının, Avrupa’nın büyüme potansiyelini canlandırmak ve ekonomik egemenliğini pekiştirmek adına "acil bir stratejik zorunluluk" olduğu vurgulandı.

Bakanların ortak bildirisinde, "Mükerrer süreçlerin ve gereksiz maliyetlerin önüne geçilmesi amacıyla sistemik öneme sahip sınır ötesi finansal altyapıların merkezi denetime tabi tutulmasını destekliyoruz. Bu süreçte denetim sorumluluğu ile mali hesap verebilirliğin eş güdümlü ilerlemesini sağlayacağız." ifadeleri kullanıldı.

Denetim yetkisinin, Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Kurumuna devredilmesi öngörülüyor

Yeni mutabakat kapsamında, borsalar, takas kurumları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları gibi kritik finansal aktörlerin denetim yetkisinin Paris merkezli Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Kurumuna (ESMA) devredilmesi öngörülüyor. Daha önce ulusal yetki devrine mesafeli duran Almanya'nın bu tavır değişikliği, projenin hayata geçirilme olasılığını ciddi şekilde güçlendirdi.

Finans sektörünün ekonomide baskın rol oynadığı İrlanda ve Lüksemburg gibi küçük üye devletler ise kontrolün Brüksel'e devredilmesi konusunda temkinli duruşlarını sürdürüyor. Bu ülkelerin, dev ekonomilerin blok oluşturarak kendi çıkarlarını ikincil plana itmesinden endişe duyduğu belirtilirken, İrlanda’nın bu konudaki rahatsızlığını diplomatik kanallar üzerinden şimdiden paylaştığı bildiriliyor.

E6 maliye bakanlarının sunduğu teklif, denetim reformunun yanı sıra Avrupa finans piyasalarını daha rekabetçi hale getirmeyi hedefleyen bir dizi yapısal adımı da kapsıyor. Bu çerçevede, finansal likiditeyi artırmak amacıyla menkul kıymetleştirme (securitization) piyasasının canlandırılması, dijital avro hazırlıkları kapsamında sanal banknot çalışmalarının başlatılması ve şirket kuruluş süreçlerini kolaylaştıracak AB genelinde geçerli bir "tek durak noktası" oluşturulması öngörülüyor.

Paket ayrıca, borsa işlemlerinde veri şeffaflığının artırılmasını ve karmaşık finansal kuralların modernize edilerek sadeleştirilmesini de içeriyor.

AB sermaye piyasalarının yaklaşık yüzde 95'ini temsil eden bu 6 ülke, 2026 yılının ortasına kadar ortak bir hükümet pozisyonuna ulaşmayı hedefliyor.

Teklifin yasalaşması için üye ülkelerin yüzde 55'ini ve toplam nüfusun yüzde 65'ini temsil eden "nitelikli çoğunluk" onayı şart koşuluyor. Bu eşiğin aşılamaması durumunda ise alternatif bir yol haritası olarak, en az 9 üye ülkenin katılımıyla "güçlendirilmiş işbirliği" yöntemine başvurulması ve hedeflerin bu çerçevede hayata geçirilmesi planlanıyor.