AA muhabirinin, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından hazırlanan Yenilenebilir Enerji Kapasite İstatistikleri 2023 raporundan derlediği bilgilere göre, dünya genelinde yenilenebilir enerjinin, toplam enerji kapasite artışındaki payı yüzde 83 oldu. Bu oran geçen yıl yüzde 78 seviyesindeydi.
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın 24 Şubat 2022'de başlamasının ardından küresel doğal gaz ve petrolün arzında belirsizlikler meydana gelmiş, AB'nin Rus enerji ürünlerine uyguladığı ithalat ambargoları enerji piyasalarında dengesizlikleri beraberinde getirmişti.
Bu dönemde ülkeler kendi öz kaynaklarına yönelirken, özellikle yenilenebilir enerji projeleri ve bu alana yapılan yatırımlar da artış gösterdi. Krizi aşmayı hedefleyen ülkeler enerji talebini karşılamak için yenilenebilir enerji kaynaklarına öncelik verdi.
Ayrıca, iklim değişikliği ile mücadelede enerji sektöründeki çevreci yaklaşımlar küresel ölçekte hızlandı, ancak iklim değişikliği ile mücadelede küresel sıcaklık artışının 1,5 derece ile sınırlandırılması amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına daha fazla ağırlık verilmesi gerekliliği ise devam ediyor.
Bu kapsamda dünya genelinde yapılacak yatırımlarla küresel yenilenebilir enerji kapasite artışının her yıl en az 1000 gigavat düzeyinde olması tavsiye edilen rapora göre, ölçeklendirilebilir olması, kurulum kolaylığı sağlaması ve şebekeye bağlı ya da şebekeden bağımsız olabilmesi özelliklerine sahip güneş enerjisinin kapasite artışında küresel olarak daha fazla katkı sağlaması bekleniyor.
Rapora göre, geçen yıl sonunda küresel kurulu güç kapasitesinin yüzde 40'ını yenilenebilir enerji oluştururken, gerçekleştirilen yatırımlarla bu dönemde 295 gigavat ilave kurulum yapılarak, küresel yenilenebilir elektrik kurulu güç kapasitesi toplam 3 bin 372 gigavata ulaştı.
Kapasite artışında rüzgar ve güneş yatırımları ön plana çıkarken, güneş enerjisi ilave kapasite katkısı 192 gigavatla toplam kapasite artışının üçte birini oluşturdu. Böylelikle güneş enerjisi kurulu gücü küresel ölçekte 1053 gigavata ulaştı.
Güneşi, 75 gigavat kapasite artışıyla rüzgar enerjisi takip etti ve küresel rüzgar kapasitesi 899 gigavata çıktı.
Böylelikle, bu iki kaynağın oluşturduğu elektrik kapasite artışı, tüm kapasite artışının yüzde 90’ına sahip oldu.
Yenilenebilir hidroelektrik yatırımları diğer kaynaklara göre uzun sürede gerçekleştirilirken, geçen yılki ilave 21 gigavatla bu kaynağın oluşturduğu elektrik üretim kapasitesi 1256 gigavata yükseldi.
Bunu 8 gigavat artışla biyoenerji, 181 megavat artışla jeotermal enerji izledi.
Öte yandan, dünya genelinde şebeke bağlantısı olmadan çalışan yenilenebilir enerji elektrik üretim kapasitesi geçen yıl önceki yıla göre yüzde 11 artış göstererek küresel ölçekte 1237 megavat oldu.
Off-grid olarak adlandırılan bu sistemde güneşten elektrik üretim kapasitesi 478 megavat artışla 5,1 gigavat olarak kayıtlara geçti. Hidroelektrik kapasitesi ise sabit kaldı.
Raporda görüşlerine yer verilen IRENA Direktörü Francesco La Camera, küresel enerji talebinin artacağını ve enerji dönüşümümün ekonomisini karbondan arındırmak isteyen ülkeler için önemli olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
"Son küresel olaylar ışığında kapasitedeki herhangi bir genişleme, sistemi daha dirençli, kapsayıcı ve iklime dayanıklı hale getirmek için enerji geçişini hızlandırma çabalarıyla bağlantılı olmalıdır. Hidroelektrik, 1250 gigavat ile küresel toplam yenilenebilir üretim kapasitesinin en büyük payını oluştursa da, güneş ve rüzgar yeni üretim kapasitesine hakim olmaya devam etti. Her iki teknoloji birlikte, 2022'deki tüm yeni yenilenebilir kapasitenin payına yüzde 90 katkıda bulundu. Güneş enerjisi kapasitesi yüzde 22 artışla başı çekerken, onu üretim kapasitesini yüzde 9 artıran rüzgar enerjisi izledi. Bu rekor büyüme, devam eden enerji krizinin ortasında yenilenebilir enerjinin direncini gösteriyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının gücü, kolaylaştırıcı politikalarla birleştiğinde, küresel enerji çeşitliliğindeki paylarında yıldan yıla artış eğilimini sürdürdü. Ancak, küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlayan bir yolda kalmak istiyorsak, yenilenebilir enerji kapasitesinin yıllık ilavelerinin 2030 yılına kadar mevcut seviyenin üç katına çıkması gerekiyor."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
