Mali müşavirlerden şirketlere e-defter ve e-belge uyarısı

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız, AA muhabirine, yeni yılda uygulanmaya başlayacak düzenlemelere ilişkin değerlendirmede bulundu.

Mali mevzuatta yapılan düzenlemelere dikkati çeken Yıldız, "1 Ocak'tan itibaren artık kağıt fatura ve kağıt defterler ortadan kalkıyor. Artık işletmelerin türü, cirosu veya fatura tutarının önemi bulunmuyor. Faturaların ve kanuni defterlerin tamamen elektronik belge ve elektronik deftere dönüştüğü bir döneme giriyoruz. Bu nedenle vergi mükelleflerinin ve mali müşavirlerin, bu yeni döneme uyum sağlamaları önem taşıyor. Bunun için mükelleflerin veya mali müşavirlerinin e-belge düzenleyebilecek altyapılara geçmeleri gerekiyor." diye konuştu.

Yıldız, Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) da bu amaçla e-Arşiv Fatura Portalı'nı ücretsiz kullanıma sunduğunu hatırlatarak, ocaktan itibaren gerçek usule geçişle ilgili de yeniliklerin olacağını söyledi.

Basit usulde vergilendirilmekteyken alım, satım ve iş hacimleriyle yıllık kira bedelleri belli büyüklükleri aşan veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle belirlenen faaliyetleri yürüten esnafın, gerçek usule geçiş işlemlerini tamamlamaları gerektiğine dikkati çeken Yıldız, şöyle devam etti:

"Usule uygun e-defterlerini tutma, beyannamelerini hazırlama ve vergi idaresine gönderme konusunda mali müşavirlerle sözleşme yapmaları ve destek olmaları gerekiyor. Basit usulden gerçek usule geçildiği ilk yılda ikinci sınıf tacir olarak faaliyetler sürdürüleceğinden, işletme hesabı esasında tutulması gereken defterlerin de 'Defter Beyan Sistemi' kapsamında elektronik olarak hazırlanması gerekecek."

Şehir içi yolcu taşımacılığında fişler elle düzenlenebilecek

Yıldız, basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerin ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) kullanımından muaf tutulanların dışında kalanlarının, perakende mal ve hizmet satışlarında ÖKC fişi düzenlenmesi için yazar kasa kullanmaya başlayacağına işaret ederek, yazar kasa kullanım zorunluluğu bulunmayan şehir içi yolcu taşımacılığı gibi bazı alanlarda perakende satış fişlerinin elle düzenlenebileceğini söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığının taksi işletmelerinde taksimetre ile yazar kasa veya güvenli mobil ödeme elektronik belge sistemleriyle entegrasyon yapma zorunluluğuna ilişkin düzenlemelerini beklediklerini belirten Yıldız, "Öte yandan, esnaf odalarına yetki veren düzenlemenin de uygulanmayacağını düşünüyoruz. Ayrıca söz konusu esnafın da kullanılması öngörülen perakende satış fişi dışında fatura kullanmaları halinde bunun da e-fatura olması, GİB e-Arşiv portalını ya da bir özel entegratör kuruluşundan hizmet almaları gerekiyor." dedi.

Yıldız, alım, satım veya iş hacimleri itibarıyla belli büyüklüğe ulaşan tacirlerin ikinci sınıftan birinci sınıfa geçmeleri durumunda, yevmiye ve kebir defterlerini e-defter olarak tutmaya başlamaları gerektiğine dikkati çekerek, e-defter uygulamasına geçişle birlikte defterlerin noter tasdik ücretinin de kalkacağını söyledi.

Pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterleri elektronik ortamda tutulacak

Ayrıca 1 Ocak 2026 itibarıyla envanter defterinin tercihe bağlı olarak e-envanter olarak tutulabileceği bilgisini veren Yıldız, Ticaret Bakanlığının Elektronik Ticari Defter Sistemi uyarınca yılbaşından itibaren kuruluşu ticaret siciline tescil edilen şirketler ile kuruluşu Ticaret Bakanlığının iznine tabi şirketler tarafından tutulması gereken pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin elektronik ortamda tutulmaya başlanacağını bildirdi.

Yıldız, uygulamalardaki dijitalleşmeye dikkati çekerek şunları kaydetti:

"Gerek Hazine ve Maliye Bakanlığının gerekse Ticaret Bakanlığının ticari defter ve belgeleri elektronik ortamda tutulmalarını yaygınlaştırmaları, VEDAS, KURGAN gibi yapay zeka uygulamalarını devreye almaları kayıt dışı ekonomiyle mücadelede avantaj sağlayacak, ayrıca mali işlemleri denetleme kapasitesine hız ve etkinlik kazandıracaktır."