АНКАРА (АА) - Турскиот систем за анализа на наркотици (ASENA), високотехнолошки софтвер кој користи систем на вештачка интелигенција, во последните 14 месеци служи како помошник на безбедносните сили во спречувањето на криминалот низ целата земја, јавува Агенција Анадолија (АА).
АСЕНА, која користи огромно количество податоци од базата на податоци за криминал, помага во откривањето на сомнителните активности.
Ибрахим Хаки Сејдиогулари, кој раководи со Одделот за борба против наркотици во Генералната дирекција за безбедност, за АА изјaви дека 3.795 кривични дела, вклучително и оние поврзани со дрога, биле откриени благодарение на софтверот од неговото лансирање во март минатата година.
„Тимовите за наркотици, со своето огромно искуство во борбата против дилерите на дрога, стекнато на терен од 1937 година, годината на формирање на посебен оддел во полицијата, сега го носат своето искуство во дигиталниот свет“, рече тој.
Развиен од турски инженери, софтверот беше интегриран во други дигитални системи што ги користи Владата, вклучувајќи ги базите на податоци на УЈАП (Национален судски информатички систем) и системот за е-влада и оние што ги користат Министерството за внатрешни работи и Министерството за правда во врска со криминалните активности.
Истакнувајќи дека темелите на проектот се поставени пред четири години, Сејдиогулари рече дека системот во моментов го користат 3.100 службеници, од кои 650 се целосно овластени.
Сејдиогулари објасни дека персоналот што го користи софтверот поминува низ ригорозни обуки и дека секоја команда, прашање и акција во софтверот се евидентира и се чува, додека прашањата што треба да му се постават на системот се одобрени од централната команда.
„Има и специјална единица АСЕНА на Полицискиот оддел за борба против наркотици специјализирана за анализа на криминал“, додаде тој.
- Јаз меѓу органите на прогонот и криминалците -
Истакнувајќи дека Полицискиот оддел за борба против наркотици служи за доведување на полицијата на исто ниво во однос на разновидноста како криминалците, Сејдиогулари рече дека постои одредена нерамнотежа во однос на борбата против криминалот и криминалците, додавајќи дека криминалот и криминалците обично се пред полицијата.
„Двете должности на полицијата се да ги спречи кривичните дела и да ги разреши. Во Одделот за решенија, криминалците имаат поголема предност, а полицијата има помалку инструменти од нив“, рече тој, додавајќи дека со АСЕНА се обидуваат да го прекинат тоа.
„И двајцата интервенираме кога се сторени кривични дела поврзани со дрога и го користиме [софтверот] за да го расветли извршеното кривично дело или да придонесеме за тековните истраги. Во оваа смисла, АСЕНА дејствува и како превенција. Се обидуваме да го намалиме јазот помеѓу органите на прогонот и криминалците“, додаде тој.
Нагласи дека Туркије е критична дестинација за шверцерите на дрога поради нејзината погодна географска локација.
„Ова е нашата судбина. Се наоѓаме на најстарата трговска рута во светот. Организациите за криминал со дрога, исто така, бараат легални трговски патишта додека ги извршуваат своите активности... Но, сега имаме поголема предност, бидејќи борбените перформанси на органите за спроведување на законот се зајакнати, а зголемен е и бројот на напади“, рече Сејдиогулари.
- „АСЕНА учи“ -
Потенцирајќи дека АСЕНА е софтвер за вештачка интелигенција со инфраструктура отворена за континуиран развој, Сејдиогулари рече дека постојат многу карактеристики кои не се достапни во системите за анализа што се користат насекаде во светот.
„Додека АСЕНА им овозможува на корисниците рачно внесување податоци во системот, таа може постојано да ги повторува моменталните работи“, рече тој.
Понатаму рече дека во АСЕНА биле внесени и податоците за методите што ги развиле криминалците.
„Секое апсење ја храни со искуство. Таа учи“, рече Сејдиогулари.
„Потребно е корисникот да постави прашање до системот, кој потоа ја чешла неговата база на податоци, ги враќа одговорите и создава профили на криминалци. Базата на податоци собира информации од огромен ресурс добиен од тековни и минати истраги, записи од судење, изјави на обвинетите, извештаи на очевидци и записи од сослушување на осомничените“, додаде тој.
„АСЕНА бараше одговори на околу 300 милиони прашања откако беше активирана во 2021 година“, рече Сејдиогулари, истакнувајќи дека ѝ е потребна до една минута за да ви даде „опиплив одговор“ со стапка на точност од 92 отсто.
„Системот на нејзината брзина се потпира исклучиво на софтвер наместо на хардвер“, рече тој.
„Од околу 300 милиони прашања, АСЕНА откри 9.020 „ризични ситуации“ и помогна да се расветлат 3.795 криминални активности“, нагласи тој.
Истакнувајќи дека 91 отсто од откриените инциденти се поврзани со наркотици, Сејдиогулари рече дека 3.453 откриени кривични дела се поврзани со наркотици, а 342 други се работи со кои постапувале други полициски оддели поради нивните карактеристики.
Тој истакна дека од 300 милиони истраги, само 9.020 ризични ситуации завршиле како криминални активности.
„Иако полицијата го користи софтверот, сепак треба да спроведе судски процес за да добие доволно информации за да изготви налози за претрес и апсење“, рече тој.
- Придобивки од АСЕНА -
„Операциите започнати со употреба на АСЕНА ѝ помогнаа на полицијата да заплени над 1,7 тони хероин, повеќе од 2 тони канабис, околу 500 килограми метамфетамин, околу 200 килограми синтетичка дрога бонзани, околу 22 килограми кокаин, 734.000 апчиња каптагон и речиси 200.000 апчиња екстази“, рече тој.
Само софтверот открил фалсификувани банкноти од 260.000 турски лири, како и лажни банкноти од 6.500 долари, заедно со 300.000 турски лири вистински криминален приход.
Сејдиогулари нагласи дека благодарение на АСЕНА биле запленети и околу 890 пиштоли без дозвола и 11 пушки.
„Таа, исто така, помогна да се откријат 42 литри алкохолни пијалаци, околу 2 милиони фалсификувани цигари, 52 килограми експлозив, а исто така се откриени 177 нелегални мигранти“, додаде тој.
Сејдиогулари е презадоволен што софтверот не може да биде хакиран, бидејќи работи на полицискиот интранет систем.
Тој уверува дека ја обезбедуваат приватноста на јавноста со тоа што не дозволуваат никакви прекршувања на законите за приватност при пребарувањето на базата на податоци, додавајќи дека секој корисник за кој ќе се утврди дека постапува спротивно на релевантните закони може да биде предмет на отфрлање од органите за спроведување на законот.
Истакнувајќи дека патиштата за дрога се интензивирале на Балканот и во јужниот регион по Руско-украинската војна, Сејдиогулари рече дека наркокартелите неодамна го префрлиле својот пат за испорака на југ.
„АСЕНА сега служи како средство за одвраќање на наркокартелите“, рече тој.
„Откако дознаа за неговото постоење, почнаа да ги менуваат нивните стапки на шверц на дрога. Сепак, чекаме да видиме дали ќе има доволно пркосни криминалци за да извршат шверц додека се свесни за софтверот“, заклучи тој.
