Sarmand Hameed
11 کانوونی یەکەم 2021•نوێکردنەوە: 12 کانوونی یەکەم 2021
هەولێر - AA
سەرۆکوەزیرانی عێراق، مستەفا کازمی رایگەیاند، رێگە نادەن ناکۆکییە سیاسییەکان کاریگەری بکاتە سەر سەقامگیریی عێراق و گوتی: "ئێستا کاتی ئەوەیە کە بابەتیانە بڕوانینە دەوڵەتەکەمان و شانازیی بە دەستکەوتەکانییەوە بکەین و دان بە هەڵەکاندا بنێین".
بەگوێرەی ئەو راگەیەندراوەی کە لە نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکوەزیرانی عێراق بڵاوکراوەتەوە، مستەفا کازمی بەبۆنەی ١٠٠هەمین ساڵیادی بنیاتنانی دەوڵەتی عێراق، گوتارێکی پێشکەش کرد.
کازمی لەبارەی مێژووی بنیاتنانی دەوڵەتی عێراقەوە گوتی: "مانای ئەوە نییە کە عێراق بەر لە ١٠٠ ساڵ دەوڵەت نەبووە، لێرە لەسەر ئەو خاکەی کە عێراقییەکان بەهێزەوە لەسەری دەوەستن، یەکەم دەوڵەتی ناسراو بوو بە مرۆڤایەتیی و یەکەم یاسای رێکخستنی ژیانی مرۆڤ و یەکەم پۆلیس کە ئەرکی پاراستنی خەڵک بوو و یەکەم سەرباز کە بەرگریی لە سنوور کرد و خۆی کردە قوربانی لە عێراق بوو".
مستەفا کازمی کە رووی پەیامەکەی لە هاووڵاتییانی عێراق بوو، گوتیشی: "لێرە لەسەر ئەو خاکەی کە بە ژیانی باوک و باپیرانتان پارێزراوە، یەکەم سیستەمی ئابووری کە ماف و موڵک و کڕین و فرۆشتنی پاراست و یەکەم سزاش بوو بۆ ئەوانەی کە دەستدرێژیان کردووەتە سەر مافەکانی خەڵک".
گوتیشی: "لێرە یەکەم هۆنراوەی شیعر و هونەر و کولتوور نووسرا، یەکەم یاسا لە زانستی بیرکاریدا. یەکەم پلانی شار، یەکەم ساتی ئاشکرا بوون و پێغەمبەرایەتییش هەر لێرە بوو".
سەرۆکوەزیرانی عێراق راشیگەیاند "عێراقییەکان هەست بەوە هەموو میراتە دەکەن کە ئەرکی سەرشانیانە کە نەوە دوای نەوە پێمانگەیشتووە و ئێمەش بە نەوەکانی داهاتوومان دەیدەینەوە بۆ ئەوەی بەڕوون و ئاشکرا بە شایستەی سەردەمی تەکنۆلۆژیای نوێ بڵێین ( ئێرە عێراقە.. ئێرە ئەو وڵاتەیە کە ئێمە وەک عێراقییەکان هیچ بژاردەیەکی دیکەمان نییە جگە لە بەرگرییکردن و پاراستنی مێژووەکەی و رێگەگرتن لەوانەی کە دەیانەوێت دەستکاریی پیرۆزییەکانی بکەن).
مستەفا کازمی هەر لەبارەی مێژووی عێراقەوە گوتی: "ئەم سەرچاوە مێژووییە پێی دەگوترێت عێراق، مێژوو فرەیی، جوگرافیا، کولتوور، تەلارسازی و هونەر، ئەزموونە کۆکراوەکەی بە رووداوە خۆش و ناخۆشەکان، زمانە کارلێکەکان. هەموو ئەمانە رێکەوت نین بەڵکو کڕۆکی چەمکی دەوڵەتن کە سەرەڕای هەموو مشتومڕ لە ساڵی ١٩٢١دا خۆی سەپاند".
گوتیشی: "ئێستا کاتی ئەوەیە کە بابەتیانە بڕوانینە دەوڵەتەکەمان و شانازیی بە دەستکەوتەکانییەوە بکەین و دان بە هەڵەکانیدا بنێین".
کازمی لە درێژەی گوتارەکەیدا رایگەیاند "گەلەکەمان کە دەوڵەتەکەیان خۆش دەوێت و نەیاری ئەو کەسانەن کە نەیارن لەگەڵ وڵاتەکەیاندا، لە مەترسیدارترین قۆناغدا لەگەڵ وڵاتەکەیاندا وەستاون کە عێراق پێیدا تێپەڕیوە و لە هەموو هەنگاوێکدا دڵسۆز بووین بۆی و بۆ داهاتووی و وەفادار دەبین بۆی".
لەبارەی داهاتووی عێراق و وڵاتانی دراوسێیەوە گوتی: "عێراق بە تەواوی چاک دەبێتەوە و برینەکانی ساڕێژ دەکات و بە ئیرادەی خەڵکەکەی جێگەی خۆی دەگرێتەوە. دراوسێکانمان و برایانمان و جیهان کاردانەوەیان بەرامبەر بە ئیرادەی ئێوە هەیە و گوێ لە دەنگی عێراق دەگرن کە لە قوڵایی ناختانەوە هەڵقوڵاوە. ئێوە خەڵکی عێراقن و بڕیاردەرن تێدا و ئێوە دەوڵەتن".
مستەفا کازمی لە گوتارەکەیدا سەرنجی بۆ کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان لە عێراق راکێشا و گوتی: "دوای چەند رۆژێکی دیکە دەبینین کە لەسەر بنەمای رێکەوتنی سترایجی عێراق لەگەڵ ئەمریکا، سەرجەم هێزە شەڕکەرەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتیی لە عێراق دەکشێنەوە، تەنها رۆڵیان لە بواری راوێژکاریی دەبێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ توانای هێزە عێراقییەکان بەهەموو پێکهاتەکانییەوە بۆ پاراستنی ئاسایش عێراق و سەقامگیریی گەلەکەی و پێشخستنی بەردەوامی لەم بوارەدا".
لەبارەی ئەنجامی هەڵبژاردنی پێشوەختی ئەنجوومەنی نوێنەرانیشەوە، مستەفا کازمی رووی قسەکانی کردە هاووڵاتییانی عێراق و گوتی: "لە نێو ئەو مشتومڕ و لێکدانەوە سیاسیانەی کە بۆ هەڵبژاردنەکانی ئەم دواییە دەکرێت، پێویستە هەموو لایەک دڵنیابن لەوەی ئێمە رێگە نادەین دەست بۆ ئاسایش و سەقامگیریتان ببرێت".
گوتیشی: "وێڕای هەموو جیاوازییەکان، بەڵام هێزە سیاسییەکان و رەوتە نوێ و سەربەخۆکان و دەستەبژێرەکانیان خەڵکی ئەم وڵاتەن و پەرۆشی ئەم وڵاتە و ئاسایشەکەین".
مستەفا کازمی لەبارەی جیاوازیی بیر و بۆچوونەکانیشەوە، گوتی: "نابێت جیاوازیی بۆچوون و تێڕوانینەکان ببێتە لاوازبوونی ئەو بڕوایەی کە عێراق چەتر و ماڵی هەمووانە و دەستبردن بۆ ئایندەیشی هێڵی سوورە".
سەرۆکوەزیرانی عێراق ئاماژەی بە هەوڵی تیرۆکردنەکەی دا و لەمبارەیەوە سوپاس و ستایشی هەموو ئەو پەیامە هاوسۆزییانە کرد کە بەهۆی هەوڵی کردنە ئامانجی ئاراستەیان کردووە و گوتی: "ژیانی من لە ژیانی هیچ عێراقییەک لە وڵاتدا گرنگتر نییە، بەڵکو رێگای دەوڵەتێکە کە بە ئیرادەی پاک و بێگەرد پێکەوە کە لە پێناویدا هەموو زەحمەتێکی بۆ ئاسان دەکرێت و گیانمان لەپێناو بە گەورەیی مانەوەی ئەودا دەکەینە قوربانی".
گوتیشی: "ڕەنگە رێگای دەوڵەتی عێراق قورس و بە ئازار بێت، بەڵام تاکە رێگایە کە منداڵ و نەوەکانمان دەتوانن پێیدا بڕۆن، چونکە ئەگەر دەوڵەت نەبێت ئەوە ناپاکییە یەکەم جار لە خۆمان و دواتریش لە نەوەکانی داهاتووی دوای ئێمە، لە سەرووی هەمووشیانەوە ناپاکییە لە مێژووی شارستانیمان لە سومەرەوە تاوەکو ئەم ساتە، هاووڵاتیی عێراق ناپاکی لە خۆی و نیشتمانەکەی ناکات".
مستەفا کازمی راشیگەیاند "لەم رۆژە شکۆدارەدا کە یادی ١٠٠ ساڵەی دامەزڕاندنی دەوڵەتی عێراقە، پێتان دەڵێم: "سەدەیەک کات تێپەڕی، چەندین سەدەیش لە پێشتریدا هەبوون، ئێمە هەر لەسەر ئەم خاکەین، خاکی دیجلە و فورات و شتەولعەرەب، خاکی چیا و بەرزایی و بیابان و دەشتی بەپیت، خاکی باب و باپیرانمان کە هەزاران هەزار ساڵ پێش ئێستا لەسەریدا ژیان، خوا یاربێت خاکی نەوەکانمان دەبێت بۆ هەزاران هەزار ساڵی داهاتوو".
سەرۆکوەزیرانی عێراق گوتیشی: "ئەمە عێراقەکەتانە، بنەچەی ئادەم و لەدایکبوونی ئیبراهیم، خاکی پێغەمبەران و پیاوچاکان، و دەوڵەتی سومەری و بابلی و ئاشوری و ئەکەدییەکان، پایتەختی باوکی حوسێن عەلی کوڕی ئەبی تاڵب، شۆڕشی حوسێن و ئەو خوێنەی کە نەوە لەدوای نەوە لە پێناویدا داومانە، خاکی شارستانییەتی ئیسلامی و خاکی مەرجعییەتی پیرۆز لە نەجەف، نیشتمانی شیعر و کولتوور و هونەر و داهێنان".
مستەفا کازمی لە کۆتایی گوتارەکەیدا گوتی : "ئەمە عێراقە، عێراقی ئێوە و هەموو مرۆڤایەتییە، پاراستنی خۆی و میراتەکەی ئەرکی هەمووانە".
