Sjedinjene Američke Države su formalno završile svoje povlačenje iz Svjetske zdravstvene organizacije (WHO), čime je okončano skoro 78 godina članstva u zdravstvenoj agenciji Ujedinjenih nacija (UN), saopštili su američki zvaničnici.

Povlačenje je stupilo na snagu 22. januara 2026. godine, nakon propisanog jednogodišnjeg otkaznog roka prema međunarodnim pravilima.

U zajedničkoj izjavi, državni sekretar Marco Rubio i ministar zdravstva i socijalnih usluga Robert F. Kennedy Jr. najavili su ovaj potez, rekavši da se SAD povukao iz WHO-a i oslobodio ograničenja organizacije.

Zvaničnici su naveli ono što su opisali kao neuspjehe WHO-a tokom pandemije COVID-19, uključujući i način na koji se nosila s izbijanjem epidemije koja je započela u kineskom Wuhanu. Optužili su agenciju da slijedi politizirani i birokratski program, ometa pravovremenu razmjenu informacija i djeluje protiv interesa SAD-a pod utjecajem nacija neprijateljski raspoloženih prema SAD-u.

Rekli su da će angažman SAD-a sa WHO-a sada biti strogo ograničen na provođenje procesa povlačenja i zaštitu zdravlja i sigurnosti američkog naroda. Prema saopštenju, svo finansiranje i osoblje inicijativa WHO-a iz SAD-a je obustavljeno.

Američko osoblje je povučeno, a zemlja je preusmjerila fokus na direktna bilateralna partnerstva i nezavisne pristupe globalnim zdravstvenim naporima, rekli su zvaničnici.

Generalni direktor WHO-a Tedros Adhanom Ghebreyesus više puta je izrazio žaljenje zbog odluke, opisujući povlačenje kao situaciju u kojoj svi gube i rekavši da to nije ispravna odluka.

Svjetska zdravstvena organizacija osnovana je 7. aprila 1948. godine. Sjedinjene Američke Države bile su među prvobitnim potpisnicima njenog ustava 1946. godine i formalno su ga ratificirale u junu 1948. godine, postavši osnivačica.

Predsjednik Trump je dugo bio oštar kritičar WHO-a, posebno tokom i nakon pandemije COVID-19. Optužio je organizaciju za loše rukovanje ranim fazama epidemije, preveliku bliskost s Kinom, ponavljanje netačnih informacija iz Pekinga i politiziranje krize nazivajući zabrane putovanja SAD-a iz Kine rasističkim.

Trump je također kritizirao ono što je opisao kao nepravedno finansijsko opterećenje za Sjedinjene Američke Države, rekavši da plaćaju daleko više od drugih zemalja, uključujući Kinu, a da zauzvrat ne dobiju pravedan tretman.

Tokom svog drugog mandata, Trump je reagirao na te kritike povlačenjem Sjedinjenih Američkih Država iz WHO-a, čime je okončano članstvo i finansiranje SAD-a nakon gotovo osam decenija.