Japonya'da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarının artış trendini koruması sonrası 11 eyalette uygulanan olağanüstü hal (OHAL) farklı sektörlerde iş hayatlarını sürdüren Türk işletmecileri olumsuz etkiledi. Adaçi bölgesindeki Hinomaru firmasında taksi şoförlüğü yapan Şükrü Çetiz, salgın sürecinde yaşadıklarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulundu. ( Ahmet Furkan Mercan - Anadolu Ajansı )
Yaklaşık 4 bin 800 kişinin Kovid-19'dan hayatını kaybettiği Japonya'da Türk işletmeciler salgın sürecinde karşılaştıkları zorlukları AA muhabirine anlattı.
Başkent Tokyo'nun Mejirodai bölgesinde süpermarket işleten Caner Acar, Kovid-19’la beraber toptan satışlarda ciddi yavaşlama olduğunu söylerken festivallerde yiyecek standı açamadıklarını, Türk restoranlarının alımlarını azalttığını ve ortaya çıkan açığı perakende satışıyla kapatmaya çalıştıklarını kaydetti.
OHAL sürecindeki “evde kal” çağrılarının halk nezdinde yaygın kabul görmesi sebebiyle perakendenin ötesinde, çevrim içi alışverişe ağırlık verdiklerini kaydeden Acar, işletmelerinin giderleri karşılamakta zorlandığını belirterek şunları söyledi:
“Kovid-19’da satmak da zor almak da. Bu süreci nasıl yöneteceğimizi bilemiyoruz. Şirkette 10 civarında personel var. Maaşımızı düzenli alabilmemiz için ayakta kalmamız lazım. Evden çalışma talebi dolayısıyla dolaşamıyoruz. Gıda fuarları iptal oldu. Olimpiyatlarda kebap satış noktaları hazırlığı yapılmıştı. Ancak seyircisiz olursa bunu yapamayacağız. Uçuşlar kısıtlandı, turist de yok. Olimpiyatlardan fazla bir ekonomik beklentim yok. Aşılama hızlı ilerlerse, olimpiyatlar da seyircili oynanırsa, bu durum ekonomik olarak herkes için çok yardımcı olur.”
Adaçi bölgesindeki Hinomaru firmasında 1,5 yıldır taksi şoförlüğü yapan Şükrü Çetiz de salgının başından bu yana başkent metropolünde müşteri sayısında hissedilir seviyede düşüş yaşandığını söyledi.
Bir ayda 12 iş günü ve her iş gününde 21 saat çalıştıklarını kaydeden Çetiz, firmalarının çalışmadıkları günlerde son 3 ayın maaş ortalamasının yüzde 70’ini verecek şekilde bir ödeme planı oluşturduğunu hatırlattı.
Bu süreçte internetten taksi çağırma uygulamaları kullanımının ciddi oranda arttığını belirten Çetiz, “İnternetten taksi can suyu oldu. Fiziksel temas önleniyor ve taksi ayağına geliyor.” yorumunu yaptı.
Çetiz, olimpiyatlara dair ümidini koruduğunu kaydederken ”Taksi şoförleri olimpiyatlar istiyor. Salgında nasıl olacak, süreç içerisinde göreceğiz.” diye konuştu.
Koşigaya bölgesinde mobilya imalathanesi işleten Hakan Canbulat, Kovid-19 nedeniyle işlerinin durgunlaşmasıyla 4 elemanını işten çıkardığını söyledi.
Hasar almadan işi sürdürebilmenin planlarını yaptıklarını kaydeden Canbulat, işlerin az olduğu dönemlerde elemanlara izin verdiklerini, bu sayede izin verilen elemanların maaşların devlet tarafından karşılanabildiğini kaydetti.
Canbulat, “İşlerimizde yüzde 40’lara varan düşüşler söz konusu. Eğer geçen yıla kıyasla satışlarda yüzde 50 düşüş yaşanırsa, kredi olanaklarımızı kullanmayı düşünüyoruz.” dedi.
Oizumi bölgesinde 12 yıldır ikinci el araç alım-satım işi yürüten Mehmet Öztürk ise 2008 finansal krizi ve 2011’de Japonya’nın kuzeydoğusunda meydana gelen Tohoku depremi ve akabindeki tsunaminin ülke ekonomisine getirdiği sarsılmayı anımsattı.
“Kovid-19 krizi ise en sert ekonomik daralmaydı” diyen Öztürk, devlet destekleriyle ayakta kaldıklarını, kadrolarındaki 60 kişinin merkezi hükümetin açıkladığı paketler sayesinde işsiz kalmadığını söyledi.
Öztürk, “Birçok yabancı arkadaş ülkelerine dönmek istedi. Sektörde yara aldık. Ancak devlet desteğiyle karsız bir yıl olsa da zararsız bir yıl geçti.” ifadelerini kullandı.
Japonya'da OHAL'in 7 Şubat’a kadar devam etmesi hedefleniyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
