İsrail Batı Şeria'yı zehirli atık çöplüğüne dönüştürüyor

RAMALLAH - Kays Ebu Samra

İsrail'in uluslararası çevreyi koruma kanunlarına aykırı olarak atıkların yüzde 60'ını Filistin topraklarına atması konusunda AA muhabirine bilgi veren Filistinli uzmanlar ve yetkililer, söz konusu atıkların, nüfus, su ve toprak açısından büyük tehlike arz ettiğini belirtti.

Filistin Çevresel Kalite Kurumu Başkanı Adalet el-Atira, "İsrail, topraklarımızı tehlikeli atıkları atmak için kullanıyor." dedi.

Atira, işgal altındaki Batı Şeria'da, İsrail'in atıkları için kullanılan 98 çöp toplama merkezinin bulunduğunu, ayrıca Yahudi yerleşim birimlerinden gelen atıklar için de çöp alanları olduğunu aktardı.

İsrail'in, yanmış yağ, kimyasal ve elektronik kalıntılar gibi atıkları Filistin topraklarına atarak kurtulduğunu kaydeden Atira, bu atıkların Filistin'deki su, toprak, hava ve insan yaşamı için uzun vadede tehdit oluşturduğunu söyledi.

İsrail'deki tüm tehlikeli atıkların iyileştirilmesinde sıkı bir kontrol uygulandığını dile getiren Atira, bunun atıkların Batı Şeria'ya bırakılmasına yol açtığını aktardı.

Birçok İsrail fabrikasının atıklardan kurtulmak için Batı Şeria'daki Yahudi yerleşim birimlerinde tesis kurmak için bölgeye geldiğini ifade eden Atira, İsrail'in Nablus'un batısındaki bir bölgeyi çöplerin rastgele atıldığı çöplüğe dönüştürdüğünü söyledi.

Çevre ekiplerinin bu atıkları ve çöpleri incelediğini, yağ, jelatin ve tehlikeli kimyasallar içeren maddeler bulduklarını belirten Atira, "Bu çöp yığını, onlarca çöplükten sadece biri." dedi.

İsrail'in işgali altındaki topraklara atıkları taşıyarak uluslararası kanunları ve çevre koruma kurallarını ihlal ettiğini kaydeden Atira, Tel Aviv yönetiminin, Doğu Kudüs'te geri dönüşüm tesisi kurarak yüzünü dünyaya güzel göstermeye çalıştığını dile getirdi.

Haaretz gazetesi, İsrail hükümetinin, geçen hafta Doğu Kudüs'te hayata geçirmeyi planladığı geri dönüşüm projesi için 377 milyon dolar bütçe ayırdığını duyurmuştu.

"İsrail, atıklarının yüzde 50’sinden fazlasını Batı Şeria’ya döküyor"

Filistin'de Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Yerleriyle Mücadele Konseyi Başkanı Velid Assaf ise Batı Şeria'daki İsrail atıkları meselesinin, Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) sunulan Yahudi yerleşim birimleri dosyasına eklendiğini ifade etti.

Assaf, "İsrail, işgal ve Yahudi yerleşim birimi inşa faaliyetleriyle tüm uluslararası yasaları ihlal ediyor. Bununla da yetinmiyor. Batı Şeria'yı aralarında tehlikeli atıkların da bulunduğu her çeşit çöpün döküldüğü bir yere çeviriyor." ifadesini kullandı.

"MA'AN Geliştirme Merkezi" müdürü George Kurzom, İsrail'in atıklarının yarısından fazlasını Batı Şeria'ya attığını ifade ederek, "İsrail, atıklarının yüzde 50’sinden fazlasını Batı Şeria’ya dökerek bu yükten kurtuluyor. İsrail'den Batı Şeria’ya yıllık yaklaşık 200 bin ton atık bırakılıyor." dedi.

Kurzom, söz konusu atıkların çoğunun, elektronik, atık suların arıtımından sonra kullanılmayan kısmını oluşturan zehirli çamur, tıbbi kalıntılar, kimyasal maddeler gibi zehirli ve tehlikeli olarak sınıflandırılan gruba girdiğini aktardı.

"İsrail, Batı Şeria’yı onlarca yıldır bir çöplük haline getirdi." diyen Kurzom, "Filistinli vatandaşlar çevre, hava, su ve toprağın zehirli gazlarla kirlenmesi nedeniyle gerçek bir tehlikeyle karşı karşıya." diye konuştu.

İsrailli insan hakları kuruluşu B'Tselem’in, 2017 sonunda yayımladığı raporda, "İsrail'deki atık su arıtma tesislerinden gelen zehirli çamurun yüzde 60'ının işgal altındaki Batı Şeria'nın doğusunda yer alan El-Avagir'e dökülüyor." ifadesine yer verildi.

Raporda, atıkların çoğunun Filistin topraklarına gömüldüğü, bir kısmının ise gömülmeden rastgele çevreye bırakıldığına işaret edildi.

Filistin ile İsrail yönetimi arasında 1995'te imzalanan "İkinci Oslo Anlaşması" çerçevesinde Batı Şeria, "A", "B" ve "C" bölgelerine ayrılmıştı. Yüzde 18'i kapsayan "A" bölgesinin yönetimi idari ve güvenlik olarak Filistin'e, yüzde 21'lik "B" bölgesinin idari yönetimi Filistin'e, güvenliği İsrail'e devredilirken, yüzde 61'ini kapsayan "C" bölgesinin idari ve güvenliği ise İsrail'e bırakılmıştı.

Doğu Kudüs ve Batı Şeria yarım asırdır işgal altında

Doğu Kudüs ve Batı Şeria 1967'den bu yana İsrail tarafından işgal altında tutuluyor. İnşa ettiği duvarla bu iki bölgeyi birbirinden ayıran İsrail, Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilerin Doğu Kudüs'e geçişini engelliyor.

İsrail, 2 milyona yakın Filistinlinin yaşadığı Gazze Şeridi'ni de Hamas'ın 2006'daki seçimleri kazanmasından bu yana abluka altında tutuyor.

İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria'da 131, Doğu Kudüs'te 10, Batı Şeria'nın tepelerindeki bölgelerde ise 116 yerleşim birimi kurduğu ifade ediliyor.

Batı Şeria'daki yerleşim birimlerinde yaklaşık 500 bin, Doğu Kudüs'te 220 bin yerleşimcinin ikamet ettiği, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimcilerin sayısını kısa sürede 1 milyona çıkarmayı hedeflediği belirtiliyor.

Uluslararası hukukta, işgal altındaki Filistin topraklarındaki tüm Yahudi yerleşim birimleri gayrimeşru kabul ediliyor.