Hamas'ın Siyasi Büro üyeliğine getirilen ilk kadın: Cemile eş-Şanti

Ümmü Abdullah olarak bilinen Cemile eş-Şanti, Hamas'ın içinde "Üniversiteler ve Kuran-ı Kerim'in rolü" dosyası ile ilgileniyor.

Hamas, 15 Mart'ta, Gazze'de yapılan iç seçimlerin sona erdiğini, Şura Konseyi, Siyasi Büro üyeleri (16 kişi), Yönetim Kurulu üyeleri ve denetim komitesi başkanlarını seçtiği duyurmuştu. Seçimlerde ilk defa bir kadın olarak Cemile eş-Şanti'nin Siyasi Büro üyeliğine getirildiği açıklanmıştı.

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibalye mülteci kampında 1957'de doğan Şanti, 1980 yılında Mısır'daki Ayn Şems Üniversitesi İngiliz Dili Bölümünden mezun oldu ve 10 yıl boyunca Suudi Arabistan'da öğretmenlik yaptı.

Şanti, 1990 yılında Hamas'ın teşkilat çalışmalarına katılmak üzere Gazze Şeridi'ne dönerek, 1998 yılında İslam Üniversitesinde Eğitim Formasyonu üzerine yüksek lisans yaptı.

BAE'deki Dubai Üniversitesi Farha Aile Bilimleri Fakültesinde uzaktan eğitim yoluyla Eğitim Yönetimi alanında 2013 yılında doktorasını tamamlayan Şanti, 2006'da ise Hamas Değişim ve Reform Bloğundan milletvekili olarak seçildi.

Şanti 2013'te ise Hamas hükümetinde Kadınlar Bakanlığına atandı.

Şanti'nin adı ilk olarak 3 Kasım 2006'da, başında bulunduğu kadınlar yürüyüşünün, Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Hanun'daki içinde onlarca direnişçinin bulunduğu camiye İsrail askerleri tarafından uygulanan ablukayı kırmayı başarması ile öne çıktı.

Şanti'nin evi bu olaydan üç gün sonra, İsrail uçakları tarafından bombalandı. Şanti evde olmadığı için hayatta kalırken, olayda kardeşinin eşi ve iki kişi daha hayatını kaybetti.

"Kadınlar Hamas'ın içinde önemli bir yer tutuyor"

AA muhabirine konuşan Şanti, kadınların bu gibi görevlere gelmesinin hem Hamas içinde hem de genel olarak Filistin genelinde kadın çalışmaları açısından nitelikli bir katkı olduğunu ifade etti.

Şanti, "Kadınlar Hamas içerisinde büyük bir yer tutuyor. Hamas'ın gücünün bir parçası ve bu konuda hiç kimse kadınları ötekileştiremez." dedi.

Hamas'ın daha önce sadece güvenlik sebeplerinden dolayı Siyasi Büroda kadınları etkinleştirmekten kaçındığını söyleyen Şanti, bu büronun her üyesinin İsrail tarafından hedef alınmaya açık olduğunu ve Hamas yönetiminin kadınları tehlikeden uzak tutmak istediğini söyledi.

Şanti, "Filistinli kadınların her koşulda ve alanda, amaçlarına ulaşmak için fedakarlık yapmaya hazır olduklarını göstermeleri üzerine Hamas da güvenlik gerekçesini bir kenara koydu." diye konuştu.

Kadınlar ile Hamas'ın askeri kanadı arasında bir istişare mekanizması var

"Kadınlar Hamas'ın siyasi karar alma süreçlerinde yer aldılar. Bazı askeri konularda da kadınlarla istişareler yapıldı. Kadınların bulunduğu Şura Konseyi toplanmadığı sürece Hamas operasyonel, siyasi veya stratejik bir meselede karar çıkarmaz." diyen Şanti, oylamada, danışma ve idari karar alma süreçlerinde kadınların Hamas'ın içinde olduğunu ve karar alma sürecini etkilediklerini söyledi.

Şanti, Hamas'taki kadınlar ile askeri kanat arasında, bazı askeri konularda bir istişare mekanizması olduğuna da vurgu yaparak, "Onlara askeri konularda yardım etmemiz için bizimle istişare yapmalarını gerektiren konular var. Ancak biz ayrıntılarında ve karar alma sürecinde bulunmuyoruz." ifadelerini kullandı.

Kadınların yaklaşan seçimlere katılımı konusuna da değinen Şanti, Filistin seçim yasasının kadınlara meclisteki toplam sandalyelerinin yüzde 26'sını alma hakkı verdiğini bu nedenle kadınların seçimlere gidilen tüm listelerde yer alacağını söyledi.

"Hamas tüm Filistinlilerin katıldığı ulusal bir listeyle seçimlere katılmayı tercih ediyor"

Hamas'ın diğer gruplarla tek bir listeden seçimlere katılma konusunu tartıştığını ifade eden Şanti, "İster grup olarak ister bağımsız olarak, seçim listemizde yer almak isteyen herkese kapımız açık." dedi.

Şanti, Hamas'ın tüm Filistinlilerin katıldığı ulusal bir listenin içinde seçimlere katılmayı tercih ettiğini kaydetti.

"Fetih içindeki ihtilafların artmasıyla listelerin çoklu olacağı yönündeki beklenti" göz önünde alındığında Hamas ile Fetih arasında tek bir liste oluşturulmasını uzak bir ihtimal olarak değerlendiren Şanti, "Hamas, Fetih'in içindeki ihtilafları bir koalisyon kurmak için istismar etmeyecek." görüşünü paylaştı.

Şanti, çözüm bekleyen konulardan biri konusunda anlaşmazlık çıkması durumunda seçimlerin ertelenmesinin mümkün olduğunu ancak bunun yansımalarının olumsuz olacağını aktardı.

Meşruiyetin yenilenmesi ve mali desteğin sürmesi için Filistin yönetimine seçimlerin yapılması yönünde uluslararası alanda ve Avrupa tarafından baskı yapıldığını düşünen Şanti, "Biz Hamas olarak seçimlerin ulusal bir hak olarak yapılmasını savunuyoruz. Seçimler Filistin'in iç çıkmazdan kurtulması bir umut ışığıdır." şeklinde konuştu.

Şanti, bazı Arap devletinin seçim sonuçlarına saygı göstereceklerine dair verdiği güvencelere işaret ederek, Hamas'ın vaatlere değil sahadaki gerçeklere güvendiğine dikkati çekti.

Filistin'in durumunun zor olduğunu ve seçimlerden sonra ne olacağının öngörülemeyeceğini ifade eden Şanti, Hamas olarak sonuç ne olursa olsun seçimlerin yapılmasında kararlı olduklarını aktardı.

Hamas'ın temmuz ayında yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılımının niteliği konusunda ise Hamas'ın liderlerinden birini cumhurbaşkanlığına aday göstermeyeceğini öne süren Şanti, Hamas'ın ulusal bir cumhurbaşkanı adayını desteklemek için Filistinli gruplarla anlaşmayı tercih ettiğini aktardı.

Şanti, uluslararası iradenin cumhurbaşkanlığı için belirli bir kişinin dayatılmasında rol oynayacağını da savunarak, Filistin halkının devlet başkanını seçme hakkına sahip olduğunu vurguladı.