ŞAM/İDLİB/ANKARA
ABD, İngiltere ve Fransa'nın Doğu Guta'da sivillere yönelik kimyasal silah kullanan Beşşar Esed rejimi güçlerini hedef aldığı saldırıda Suriye'nin başkent Şam ile Hama, Humus, Dera ve Süveyda illerindeki askeri noktalar bombalandı.
— ANADOLU AJANSI (@anadoluajansi) April 14, 2018
AA muhabirinin yerel kaynaklardan aldığı bilgiye göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu saldırıda ilk etapta Şam'daki Cumhuriyet Muhafızları, Dumeyr Havaalanı, Şam Uluslararası Havalimanı çevresi, Cemeyre Bilimsel Araştırmalar Merkezi, Kasyun Dağı'ndaki hava savunma sistemleri, Kisve ve Kalamun bölgelerindeki askeri noktalar vuruldu.
ABD, İngiliz ve Fransız güçleri ayrıca rejimin kontrolünde bulunan Hama ilinde havaalanı, Humus ilinin Kuseyr bölgesinde Hizbullah güçleri, Dera’da 89. Tugay olarak bilinen İran güçleri ve bazı askeri noktalar, Suveyda ilinde Halhala Havaalanı ve Dera ilinin İzra bölgesindeki hedeflere saldırı gerçekleştirdi.
Bu arada Beşşar Esed rejimi medyası hava savunma birliklerinin saldırılara karşılık vererek bazı füzeleri havada imha ettiğini iddia etti.
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, ABD'nin Suriye rejimine yönelik kararını ilan etti.
ABD Başkanı Trump, Amerikan kuvvetlerine 'Suriye diktatörü Esed'in kimyasal silah kapasitesiyle ilgili yerlere saldırı yapılması talimatını verdiğini' açıkladı, operasyona katılan İngiltere ve Fransa'ya teşekkür etti.
"Bu akşam İngiliz Silahlı Kuvvetlerine, eş güdümlü ve hedefli darbelerle Suriye rejiminin kimyasal silah kapasitesini azaltması ve bunu kullanmaktan caydırması için yetki verdim." ifadesini kullandı.
Harekatın amacının Suriye rejimini caydırmak olmasının yanı sıra karşılığını görmeksizin kimyasal silah kullanabileceğine inanan başkalarına da açık bir mesaj olduğunu vurgulayan May, "Bu, Başbakan olarak Silahlı Kuvvetlerimizi muharebeye sürme konusundaki ilk kararım. Bu, kolay aldığım bir karar değil." değerlendirmesinde bulundu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Suriye'nin Duma kasabasına düzenlenen kimyasal saldırı ile "kırmızı çizginin aşıldığını" vurguladı.
Kimyasal saldırının arkasında Suriye rejiminin olduğunu kaydeden Macron, ABD ve İngiltere ile gerçekleştirdikleri saldırının Suriye rejiminin kimyasal silah üretim tesisleri ile sınırlandırıldığını ifade etti.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian da BFMTV kanalında katıldığı canlı yayında Suriye'de Esed rejimine ait kimyasal hedeflerin daha önceden belirlendiğini ve bunlarla ilgili çalışmaların yapıldığını belirterek "Belirlenen hedeflere ulaşıldı. Esed rejiminin kimyasal varlığının önemli bir kısmı yok edildi." dedi.
Le Drian, dün geceki operasyonun tek aşamalı bir saldırı olduğunu ve bu aşamada devamının gündemde olmadığını dile getirirken, ancak "Fransa tarafından belirlenen kırmızı çizginin yeniden aşılması durumunda" yeni saldırıların gündeme geleceğini kaydetti.
ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford, ABD, İngiltere ve Fransa'nın Suriye rejimine karşı yürütülen ilk dalga saldırının sona erdiğini açıkladı.
Saldırının orantılı ancak ağır olduğunu anlatan ABD Savunma Bakanı Jim Mattis da "Bu yıl (geçen yılki saldırıya göre) iki katından biraz üzerinde fazla silah kullandık ama bu silahları kimyasal silah hedeflerine münhasır kullandık." değerlendirmesini yaptı.
AA muhabirinin yerel kaynaklardan aldığı bilgiye göre ise saldırıda ilk etapta başkent Şam'daki Cumhuriyet Muhafızları, Dumeyr Havaalanı, Şam Uluslararası Havalimanı çevresi, Cemeyre Bilimsel Araştırmalar Merkezi, Kasyun Dağı'ndaki hava savunma sistemleri, Kisve ve Kalamun bölgelerindeki askeri noktalar vuruldu.
ABD, İngiliz ve Fransız güçleri ayrıca rejimin kontrolünde bulunan Hama ilinde havaalanı, Humus ilinin Kuseyr bölgesinde Hizbullah güçleri, Dera'da 89. Tugay olarak bilinen İran güçleri ve bazı askeri noktalar, Suveyda ilinde Halhala Havaalanı ve Dera ilinin İzra bölgesindeki hedeflere saldırı gerçekleştirdi.
Bu arada, Beşşar Esed rejimi medyası hava savunma birliklerinin saldırılara karşılık vererek bazı füzeleri havada imha ettiğini öne sürdü.
NATO, Brüksel'deki karargahta öğleden sonra Suriye'yi görüşmek için olağanüstü toplanacak.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg yaptığı yazılı açıklamada, ABD ile İngiltere ve Fransa'nın Beşşar Esed'in kimyasal silah kapasitesiyle ilgili yerlere yönelik saldırısını desteklediğini belirterek, "Bu saldırı rejimin Suriye halkına tekrar kimyasal saldırı düzenleme gücünü zayıflatacaktır." ifadesini kullandı.
Müttefiklerin daha önce de rejimin Suriye'de kimyasal silah kullanmasını kınadığını hatırlatan Stoltenberg, bu tür saldırıların uluslararası kuralların ve anlaşmaların açık bir ihlali olduğunu kaydetti.
Stoltenberg, açıklamada şu ifadelere yer verdi:
"Kimyasal silahların kullanılması kabul edilemez ve sorumlular hesap vermelidir. NATO, kimyasal silahların kullanımını uluslararası barışa bir tehdit olarak görmektedir ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne (CWC) bağlı kalınması önem arz etmektedir."
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Duma saldırısı karşısında tüm insanlığın vicdanına tercüman olan bu operasyonu memnuniyetle karşılıyoruz" denildi.
Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, Suriye rejimine yönelik operasyon, "Türkiye, saldırı öncesi bilgilendirildi. Saldırıda İncirlik Üssü kullanılmadı. Saldırıdan önce ABD Genelkurmay Başkanı ile Türkiye Genelkurmay Başkanı, Sayın Cumhurbaşkanımız ve Sayın Trump'ın talimatlarıyla görüştü. Suriye konusunda Türkiye'nin tutumu nettir. Suriye'de Türkiye, Esed rejimine, kimyasal veya konvansiyonel silah kullanımına, iç çatışmalara, insanların öldürülmesine, insanların yerinden yurdundan edilmesine, DEAŞ, PKK, KCK, PYD/YPG dahil bütün terör örgütlerine karşıdır." ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, ABD, İngiltere ve Fransa'nın Esed rejimine karşı düzenlediği saldırılarına ilişkin "7 Nisan'da Duma'da kimyasal saldırı gerçekleştirdiği anlaşılan Suriye rejiminin cevapsız bırakılması düşünülemezdi." dedi.
AK Parti Sözcüsü Mahir Ünal, Suriye rejimine operasyona ilişkin, "Böyle bir tepki gösterileceği açıklamalardan görülüyordu ve bizimle de bir bilgi paylaşımı oldu." dedi.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Donald Tusk, Duma'daki kimyasal saldırının ardından Esed rejimine karşı ABD, İngiltere ve Fransa'nın düzenlediği hava harekatına AB'nin destek verdiğini açıkladı.
Sosyal medya hesabından bir mesaj paylaşan Tusk, "ABD, Fransa ve İngiltere tarafından düzenlenen operasyon, Suriye rejiminin Rusya ve İranla birlikte, en azından bir bedel ödemeden, bu insani trajediyi sürdürmeye devam edemeyeceğini gösterdi." ifadesi kullandı.
Tusk, "AB, müttefiklerin, yani haklının yanında yer alacaktır." açıklamasında bulundu.
AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker de Suriye rejiminin sivilleri kimyasal silahlarla ilk kez hedef almadığını hatırlatarak, bu saldırının son olması gerektiğini vurguladı.
Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini tarafından yapılan yazılı açıklamada, Esed rejiminin Duma'da kimyasal silah kullanması bir kez daha şiddetli biçimde kınandı.
ABD, İngiltere ve Fransa'nın Esed rejimine operasyonu hakkında Mogherini, "Söz konusu önlemler, rejimin kendi halkını kimyasal silahlar ile öldürmesinin tekrarlanmaması hedefiyle alınmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.
"AB, kimyasal silahların kullanılmasını önleyecek tüm çabaları destekliyor." ifadesi kullanılan açıklamada, uluslararası toplumun kimyasal silahların kullanılıp kullanılmadığı konusunda halen ikileme düşmesinin derin şaşkınlıkla karşılandığı kaydedildi.
Kimyasal silah kullananların hesap vermesinin şart olduğunu vurgulayan Mogherini, tüm ülkelere, özellikle de İran ve Rusya'ya ilerde kimyasal silah kullanılmaması için nüfuzlarını kullanmaları çağrısında bulundu.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, yaptığı yazılı açıklamada, ''Biz BM Güvenlik Konseyi Daimi üyeleri olan müttefiklerimiz ABD, İngiltere ve Fransa'nın sorumluluk almalarını destekliyoruz.'' ifadesini kullandı.
Alman Şansölyesi açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
''Biz BM Güvenlik Konseyi Daimi üyeleri olan müttefiklerimiz ABD, İngiltere ve Fransa'nın bu konuda sorumluluk almalarını destekliyoruz. Askeri harekat uluslararası kimyasal silah kullanımına ilişkin uluslararası yasağın etkinliğini korumak ve Suriye rejimini başka ihlallere karşı uyarmak için gerekli ve ölçülüdür. Birinci Dünya Savaşı'nın bitiminden 100 yıl sonra Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'nin erozyonuna karşı koymak için çağrıda bulunuyoruz. Almanya bu doğrultuda tüm diplomatik eylemleri kararlılıkla destekleyecektir.''
İsrail Bayındırlık ve İskan Bakanı Yoav Galant, twitter hesabından, ABD, İngiltere ve Fransa'nın Esed rejimine karşı düzenlediği hava operasyonuyla ilgili yayımladığı mesajında, "Kimyasal silah kullanımı insanlık kurallarını aşan kırmızı çizgidir. Bu tür saldırılara daha fazla göz yumulmayacak." dedi.
Galant, "ABD öncülüğünde Suriye'ye düzenlenen hava saldırıları Suriye, İran ve Hizbullah'a önemli bir mesaj." ifadelerini kullandı.
Rusya ve Esed rejimi saldırının İsrail tarafından düzenlendiğini açıklasa da İsrail, bunu reddetmişti.
Avustralya Dışişleri Bakanlığının internet sayfasından, Avustralya Başbakanı Malcolm Turnbull, Dışişleri Bakanı Julie Bishop ve Savunma Bakanı Marise Payne imzalı yayımlanan ortak açıklamada, Suriye'deki rejim hedeflerinin vurulmasına destek verildi.
Açıklamada, ABD, Fransa ve İngiltere tarafından başlatılan harekatı "Suriye rejimi tarafından 7 Nisan'da Duma'da yasa dışı kimyasal silah kullanımına sert tepki" olarak değerlendiren Avustralyalı liderler, "Avustralya, ölçülendirilmiş, orantılı ve hedeflenmiş bir tepkiyi gösteren bu saldırıyı desteklemektedir." ifadesini kullandı.
Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Suriye’ye karşı başlatılan hava saldırıları üzerine yaptığı açıklamada, "Kanada, geçtiğimiz hafta Doğu Guta’da düzenlenen saldırıda kimyasal silah kullanımını en güçlü şartlarda kınamıştı. Kanada, ABD, İngiltere ve Fransa'nın, Esad rejiminin kendi halkına karşı kimyasal silah saldırıları başlatma imkanlarını bozmak için harekete geçme kararını destekliyor.’’ dedi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'nın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "ABD, İngiltere ve Fransa'nın Suriye'deki askeri hedeflere yönelik gerçekleştirdiği operasyona tam destek veriyoruz." denildi.
Rejim güçlerinin birkaç yıldan beri Suriye halkına acımasız katliamlar sürdürdüğüne dikkati çekilen açıklamada, söz konusu askeri operasyonun, uluslararası yasaklı kimyasal silahların aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu masum sivillere karşı kullanmaya devam edilmesine cevap olarak yapıldığı ifade edildi.
İtalyan ANSA ajansının haberine göre, İtalya Başbakanı Paolo Gentiloni, yaptığı açıklamada, İtalya'nın Suriye'ye yönelik operasyona katılmadığının altını çizdi.
ABD'ye sağlanan lojistik desteğin hiçbir şekilde "doğrudan Suriye'yi hedef alan eylemlerin İtalyan topraklarından başladığı" şeklinde yorumlanamayacağını vurgulayan Gentiloni, "Bu geceki eylem, kimyasal silahların kullanımına verilen bir cevaptı." ifadesini kullandı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü tüm şartları açıklığa kavuşturmak için Suriye’ye uzmanlarını gönderdi. Ancak bazı Batılı ülkeler soruşturmanın sonucunu beklemeden askeri operasyon gerçekleştirerek, bunu aşağılayıcı bir şekilde ciddiye almadı. Rus askerlerinin teröre karşı meşru hükümete yardım ettikleri Suriye’ye yapılan saldırıyı, Rusya en sert şekliyle kınamaktadır.” ifadelerini kullandı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Önce Suriye halkı için Arap Baharı kullanıldı, ardından DEAŞ, şimdi de ABD'nin akıllı füzeleri. Uzun yıllar terörist saldırıları altında ayakta kalmaya çalışan egemen devletin başkentine darbe vuruldu." ifadelerini kullandı.
İran devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, "Suriye'ye saldırı cinayettir." dedi.
Hamaney, rejime saldıran üç ülkenin liderleri ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Teresa May'i "suçlular" olarak niteledi.
Irak Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ahmet Mahcub, yaptığı yazılı açıklamada, "ABD ve bazı müttefiklerinin komşu Suriye'ye yönelik saldırısından kaygı duyuyoruz. Bunun vatandaşlara etkisi olacağından dolayı çok riskli bir davranıştır." ifadelerine yer verdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Çunying, yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu askeri operasyonunun bu yönüyle uluslararası hukukun temel norm ve ilkelerini ihlal ettiğini ve Suriye konusunun çözümüne yeni karmaşık faktörler ekleyeceğini savunarak, ”BM Güvenlik Konseyi’nin ilke ve normları bertaraf edilerek yapılan her tek taraflı askeri eylem BM’nin ilkelerine ve normlarına karşıdır, uluslararası hukuku ihlal eder. Biz daima uluslararası ilişkilerde güç kullanımına karşı çıkıyoruz ve her ülkenin bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğünü savunuyoruz.” ifadelerini kullandı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD, İngiltere ve Fransa'nın, Suriye'ye yönelik hava saldırısı düzenlemesi üzerine uluslararası hukuka uygun hareket edilmesi, itidal gösterilmesi ve gerginliği artıracak her türlü eylemden kaçınılması çağrısında bulundu.
Anadolu Ajansı web sitesinde, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üzerinden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır.Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
