"На лустрацијата во Македонија ѝ се дадени политички димензии"

СКОПЈЕ (АА) - Дебата на тема "Човекови права во процесот на лустрација" во организација на Институтот за човекови права, изјави дека на лустрацијата во Македонија и се дадени политички димензии, истакнувајќи дека Македонија не е единствената земја каде што процесот се третира на овој начин, јавува Anadolu Agency (AA).

Претседателката на Институтот за човекови права и судиja на Уставниот суд на Босна и Херцеговина, Маргарита Цаца Николовска рече дека во Македонија има доволно случаи на лустрација, вклучувајќи го и Европскиот суд за човекови права, каде што е најдена повреда на членот 6, за право на постапката и повреда на членот 8, за приватноста.

Според неа, освен еден документ кој укажува на соработка, овој закон тоа бара повеќе услови.

"Не е Македонија единствена земја каде што процесот на лустрација се третира на овој начин, но мислам дека тоа не може во никој случај да се оправда, туку напротив, апсолутно мора да се следи демократскиот процес, владеењето на правото, а не следење само меѓународни документи кои се бават со овие прашања, туку да се следи и суштинската потреба во согласност со таквиот третман во една држава", изјави Цаца Николовска.

Според универзитетскиот професор Мерсел Билал, во секој демократски систем се отвора процесот на лустрација, за кој рече дека има врска со духовно прочистување и моралните носители на различни функции кои имаат одземено од правата и слободите на граѓаните, за самоунапредување.

Сепак, тој истакна дека не дека не ги исполни очекувањата туку лустрацијата се претвори во политички инструмент.

"Имаме многу компоненти, како континуирана соработка, со намера да ги унапредат своите позиции, со цел да се повредат правата на друга личност и да имаат корист од сето тоа. Логично лустрацијата се подразбира како процес за прочистување (на минатото), но кај нас ја немаше таа цел, туку имаше политичка димензија, борба против сите оние кои немаат исто мислење како власта", рече Билали.

Минатата есен во Парламентот беше поднесен предлог-закон за прекинување на процесот за лустрација. Одлуката беше донесена седум години по донесувањето на првиот закон во 2008 година со кој лицата кои соработувале со тајните службите во поранешна Југославија им било забрането да вршат јавни дејности и функции. Подоцна, Уставниот суд поништи 12 члена од првичниот закон за лустрација, но во 2012 година со поддршка само од владеачката партија парламент го одобри новиот закон за лустрација, каде што новинарите, свештениците, невладините организации и членовите на политичките партии немаат обврска да дадат изјава до Комисијата за лустрација.

Новиот закон за лустрација го опфаќа и периодот на осамостојувањето на Македонија до 2006 година. Досега беа лустрирани околу 200 лица од кои некои завршија со конечни одлуки а некои предмети беа отфрлени од Управниот суд. Меѓу лустрираните се 35 лица кои веќе не се живи.