ТИРАНА (AA) - Албанија денес ја одбележува 17-годишнината од членството во НАТО, членство кое албанските власти го сметаат за едно од најважните историски достигнувања за земјата, пишува Анадолу.

По падот на комунистичкиот режим во 1991 година, Албанија го започна процесот на соработка и членство во меѓународни организации, вклучително и НАТО.

Процесот на вклучување на Албанија во НАТО започна во 1992 година, со официјалното прифаќање на земјата во Северноатлантскиот совет за соработка (НАЦЦ), прва организација што Алијансата ја создаде за воспоставување односи со земјите што излегоа од комунистичките режими во Европа.

Еден од важните чекори во овој процес се случи во 2003 година кога Албанија, Хрватска и Македонија (денес Северна Македонија), заедно со САД, ја потпишаа „Адријатик Чартер 3 – САД“, што се сметаше за иницијатива што ќе ги подготви овие земји за членство во НАТО.

Албанија доби покана за членство во НАТО на Самитот во Букурешт на 2 април 2008 година, а на 25 април официјално започна преговорите за вклучување во Алијансата.

Албанија официјално стана членка на НАТО на 1 април 2009 година, а првпат учествуваше како полноправна членка на Организацијата на Северноатлантскиот договор на самитот што се одржа во Стразбур/Келн на 4 април 2009 година.

- Соработка Албанија-НАТО

Албанија и НАТО продолжуваат со соработка во повеќе области во секторот за одбрана и безбедност.

Односите помеѓу Албанија и НАТО достигнаа нова фаза по одлуката на Алијансата да изгради тактичка воздушна база во Албанија, што се смета за прва воздушна база на НАТО на Западен Балкан.

На 4 март 2024 година, во Кучово, Округ Берат, беше отворена Тактичката воздушна база на НАТО, единствена база на Алијансата во регионот, која властите во Албанија ја оценуваат како ново геостратегиско значење за земјата.

Друг аспект на соработка се и миротворните операции и мисии. Вооружените сили на Албанија учествуваат во меѓународни операции и различни мисии надвор од земјата, како дел од операции водени од НАТО, но и од ЕУ и Обединетите нации (ОН).

Во различни периоди албанските војници се ангажирани во десетици мисии и операции надвор од земјата, како во Косово, Босна и Херцеговина, Ирак, Чад, Грузија, регионот на Егејското Море, Мали, Авганистан, Јужен Судан и Летонија.

- Самитот на НАТО во 2027 година ќе се одржи во Албанија -

Самитот на НАТО во 2027 година ќе се одржи во Тирана, по едногласна одлука на сојузниците на средбата во Хаг во 2025 година.

Преку делегацијата, предводена од премиерот Еди Рама, Албанија ја потврди својата заложба за одбрана, отпор и колективна безбедност.

Сојузничките земји се согласија да инвестираат до 5 проценти од својот БДП во одбраната до 2035 година, со посебен фокус на воената индустрија и технологијата.

„Изразуваме благодарност за големото гостопримство што ни го укажа Кралството Холандија. Со нетрпение ја очекуваме нашата следна средба во Турција во 2026 година, по што следува средба во Албанија“, се нагласува во Декларацијата од самитот во Хаг, издадена од шефовите на држави и влади на НАТО што учествуваа на состанокот на Северноатлантскиот совет во Хаг на 25 јуни 2025 година.