چالاکییەکانی یادی ٣١ ساڵەی کیمیابارانی ھەڵەبجە

ھەڵەبجە ـ AA

ئەمڕۆ لە شاری ھەڵەبجە چالاکییەکانی یادی ٣١ ھەمین ساڵیادی کیمیابارانی ھەڵەبجە دەستی پێکرد، سەرەتا لە ھۆڵی یاریگای ھەڵەبجە بە ئامادەبوونی ژمارەیەک لە بەرپرسانی عێراق و ھەرێمی کوردستان و نوێنەری وڵاتان، رێوڕەسمێکی گوتار خوێندنەوە و پێشکەش کردنی چەند چالاکییەکی ھونەری بەڕێوەچوو.

وەزیری شەھیدان و ئەنفالکراوانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، مەحمود حاجی ساڵح لە گوتارێکدا بۆ ئامادەبووانی رێوڕەسمەکە داوای لە حکوومەتی ناوەندی عێراق کرد بەجدی کار بکات بۆ ساڕێژکردنی برینی شارەکە و بەدەمەوەھاتنی داواکاری کەسوکاری قوربانیانی کیمیاباران و جێبەجێکردنی ئەو بەندانەی لە دەستووری عێراقدا لەو بارەیەوە ھاتووە.

ئەو گوتی: "پڕۆژە یاسایەکمان ئامادە کردووە بۆ پێدانی ماف و ئیمتیازاتی تاقانەکانی کیمیابارانی ھەڵەبجە و رادەستی پەرلەمانی کوردستانی دەکەین بۆ پەسەندکردنی".

لەلای خۆیەوە جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، بەشیر حەداد گوتی: "ئێمە لە پەرلەمانی عێراق ھیچ ھەڵێک لەدەست نادەین بۆ خزمەتکردنی ھاووڵاتیانی عێراق بە گشتی و ھەرێمی کوردستان و ھەڵەبجە بەتایبەتی، بێدەنگی دنیا و بەرژەوەندی وڵاتانی جیھان لە کیمیابارانی ھەڵەبجە بەرامبەر حکوومەتی دیکتاتۆری ئەوکاتی عێراق لەلایەک شکاندنی ئەو پێوەرە مرۆییانە بوو کە دنیای ئازاد دایناون بۆ ژیانی مرۆڤایەتی لەلایەکی تریش پەندو ئامۆژگارییەک بوو بۆ ئێمە کە پشت بە خۆمان ببەستین بۆ بەدەستھێنانی مافەکانمان لە عێراقی نوێدا".

حەداد گوتی: "کاری ئێمەی نوێنەرانی کوردە لە بەغدا سازش نەکەین لەسەر مافەکانیان و لە خزمەت خواستەکانیان بین، ئەمساڵ لە پڕۆژە یاسای بوودجەدا پشکی تایبەت بۆ ھەڵەبجە تەرخانکراوە و ھەوڵی زیاتر دەدەین بۆ تەرخانکردنی بوودجەی زیاتر و پڕۆژە یاسای تایبەت بە شارەکە".

لەلای خۆیەوە جێگری سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان، ھێمن ھەورامی گوتاری پەرلەمانی کوردستانی خوێندەوە و ئاماژەی کرد بەوەی ئەو بێدەنگییە نێودەوڵەتییەی بەرامبەر کارەساتی کیمیابارانی ھەڵەبجە ھەبوو وای کرد ئەو کارەساتە لە سوریاش بەرامبەر ھاوڵاتیان دوبارە بکرێتەوە.

ھەورامی گوتی: "لەم خولەی پەرلەمانی کوردستان ھەوڵی جدی تر دەدەین بۆ ئەوەی لەگەڵ حکوومەت لە چوارچێوەی توانا داراییەکانی گوشاری زیاتر لەسەر حکوومەتی عێراق و لایەنەکانی تر بکەین تا بتوانین چارەسەری یاسایی و کارگێڕی بۆ زامنکردنی بریندارانی چەکی کیمیایی بکەین".

ھێمن ھەورامی گوتی: "ھەوڵ دەدەین لەم خولەی پەرلەمان ھەر پڕۆژە یاسایەک تایبەت بە کیمیاباران و ئەنفال بوو ئەو دانیشتنەی پەرلەمان لە ھەڵەبجە و گەرمیان ئەنجام بدرێت، ھەروەھا لەگەڵ ئەنجوومەنی دادوەری دیراسەی پێکھێنانی دادگایەکی تایبەت بە دادگایکردنی ئەو وڵات و کۆمپانیایانە بکەین کە دەستیان ھەبووە لە جینۆساید و کیمیاباراندا و بارەگاکەشی لە ھەڵەبجە بێت".

پارێزگاری ھەڵەبجە، ئازاد تۆفیق لە گۆتاری پارێزگای ھەڵەبجەدا کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە قەرزاری قوربانیانی کیمیابارانی ھەڵەبجە ناوبرد و داوای لە ھەموو لایەنە بەرپرسەکان کرد دەستی ھاوکاری بۆ ئاوەدانکردنەوەی شارەکە درێژ بکەن.

شاری ھەڵەبجە لە رۆژی ١٦ی ئاداری ساڵی ١٩٨٨ لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقەوە بە چەکی کیمیایی بۆردومان کرا، بەو ھۆیەوە زیاتر لە پێنج ھەزار کەس شەھید و ١٠ ھەزار کەسی تریش بریندار بوون.