Azat Muhammet
16 کانوونی یەکەم 2016•نوێکردنەوە: 16 کانوونی یەکەم 2016
پسپۆر و لێکۆلەر لە کاروبارى هەرێمى کوردستان لە ئەمریکا، راوێژکارى پێشووى سیاسى و دیپلۆماسى ئەمریکا، پیتەر گالبریت لە هەڤپەیڤینێکى لەگەڵ ئاژانسى ئانادۆڵو باسى لە رەخسانی هەلێکى زێڕین کرد بۆ هەرێمى کوردستان بۆ ئەوەى بڕیار لەسەر چارەنووسى خۆیان بدەن وهەنگاو بەرەو سەربەخۆیی بنێنن و، گوتی: "ئەمە ویستى هاووڵاتییانى هەرێمى کوردستانە و دەرگاکەیش بە روویاندا کراوەیە، کە دەرگاکەیش کرایەوە دەبێت پێیدا بڕۆیت، بەڕاستى دۆخەکەیش ئێستا گونجاوترینە بۆ راگەیاندنى سەربەخۆیی هەرێم، چونکە ئیدارەى نوێى ئەمریکا هاوسۆزن بۆ سەربەخۆیی هەرێمى کوردستان لە رووى سیاسى و ئابوورییەوە پێى وایە کورد دەبێتە هاوپەیمانێکى نوێ بۆ تەنەوە یەکگرتووەکانى ئەمریکا".
گلبریت دەڵێت: "ئەگەر هاووڵاتییانى هەرێمى کوردستان هەنگاو بەرەو سەربەخۆیی بنێن، ئەوا دەوڵەتى سەربەخۆى کوردى دەبێتە راستییەک لەسەر ئەرزى واقیع و جیهانیش دانى پێدا دەنێت، ئەم قۆناغە بە جۆرێک گرنگە پێویستە کورد چاوەڕوانى تەواو بوونى شەڕى داعش و کۆنتڕۆڵکردنەوەى مووسڵ بکات، چونکە نازانرێت کەى شەڕى داعش تەواو دەبێت و ناشزانرێت کەى مووسڵ کۆنتڕۆڵ دەکرێتەوە، چونکە ئەوەى لە ئێستادا لە نێو مووسڵ دەگوزەرێت شەڕى کۆڵان بە کۆڵانە ئەم جۆرە شەڕەیش جیاوازە و کاتى زیاترى پێویستە".
ئەو پسپۆڕە گوتیشی: "شتێکى روون و ئاشکرایە لە قۆناغى ئێستاى ناوچەکە هەرێمى کوردستان بەرەو سەربەخۆیی هەنگاو دەنێت، تۆ ناتوانى بڵێى هێشتا هەرێم ئامادە نییە بۆ سەربەخۆیی، چونکە لە یەک دوو ساڵى داهاتوو کاردانەوەکان لە بەردەم دەوڵەتى کوردى زیاتر ئاشکراى دەکەن کە هەرێم زیاتر ئامادەیە بۆ راگەیاندنى سەربەخۆیی، نابێت هاووڵاتییانى هەرێم بیر لەوە بکەنەوە کە دواى سەربەخۆیی چ ئاستەنگەنێک رووبەڕوویان دەبێتەوە، بەڵکو دەبێت بیر لەوە بکەنەوە کە لەگەڵ غێراق دووچارى چەند بەربەست دەبنەوە، عێراق وڵاتێکە بە تەواوى بەڕێوە ناچێت وەک دەزانین کە ئێستا شیعە بەرەو حوکمى زۆرینە دەچێت لە عێراق و حەشدى شەعبیشى کردووە بە هێزێکى سەربازى فەرمى".
لەبارەى پێدانى چەک و تەقەمەنیی بە هێزەکانى پێشمەرگە پیتەر گالبریت گوتی: "بەداخەوە لە ئێستادا هێزەکانى پێشمەرگە لەبارەى هەبوونى چەکى ئەمریکیەوە لە پلەى چوارەمدان لە عێراق، ئەوانەى چەکى بەهێزیان پێیە لە جەنگەکەدا سوپاى عێراق و داعش و حەشدى شەعبین، هێزەکانى پێشمەرگە لە رووى هەبوونى چەک و تەقەمەنى ئەمریکى لە دواى ئەو هێزانەوەیە، بەڵام ئەگەر هەرێمى کوردستان ببێتە دەوڵەتێکى سەربەخۆ و ببێتە هاوپەیمانى ئەمریکا ئەوکات هێزەکانى پێشمەرگە دەبێتە پلە یەک لە رووى پێدانى چەک و تەقەمەنى ئەمریکییەوە".
گوتیشی: "لە سەرەتاى قۆناغەکەدا بەربەست دێنە پێش دەوڵەتە کوردییەکە و رەنگە رووبەڕووى رەخنە و ئاستەنگیش ببنەوە، بەڵام پێویستە کێشەکانى خاک و دیاریکردنى سنوورەکان لەگەڵ عێراق چارەسەر بکرێن، ئینجا پرسە تەکنیکییەکان و دابەشبوون و بنەماکانى پشتبەخۆ بەستن چارەسەر بکرێن".
سەبارەت بەوەى کورد چى بکات بۆ ئەوەى ئەو هەلە زێڕینەى لە دەست نەچێت؟ ئەو پسپۆر و لێکۆلەرەى کاروبارى کوردستان لە ئەمریکا دەڵێت: "پێویستە گەلى کورد رایبگەیەنێت کە دەیانەوێت ریفراندۆم ئەنجام بدەن بۆ سەربەخۆیی هەرێمەکەیان، دەبێت دانوستاندن لەگەڵ بەغداش بکەن و لە ماوەى چوار بۆ پێنج مانگدا بگەنە رێککەوتن، ئەگەر بەغدا نەهاتە ناو رێککەوتنەکە لەبارەى سەربەخۆى هەرێمى کوردستان، ئەو کات مافى خەڵکەکەیە لە بە راپرسی بابەتى سەربەخۆیی یەکلایی بکەنەوە".
پیتەر گالبریت لە ٣٠ى دیسێمبەرى ساڵى ١٩٥٠ لە یەکێک لە ویلایەتەکانى ئەمریکا لە دایک بووە، یەکێکە لە نووسەر و لێکۆلەر و راوێژکارى سیاسییە دیارەکانى ئەمریکا و باڵیۆزى پێشووى ئەمریکا بووە لە کرواتیا، لە ساڵى نەوەتەکانى سەدەى رابردووەوە بە گرنگییەوە بەدواداچوون و لێکۆلینەوەى لە پرس و مافەکانى کورد کردووە لە هەرێمى کوردستان. خاوەنى بیرۆکەى دابەشبوونى عێراقە بۆ سێ پارچە و لە کۆنەوە تاکو ئێستایش پشتگیرى لە مافە رەواکانى گەلى کورد دەکات.
