İbrahim Atmaca
04 Adar 2018•Rojanekirin: 05 Adar 2018
ÎSTANBUL
Tirkiye û der û dora wê di nav 32 salan da bi 239 hezar û 902 erdhejan va weke hêlanê hejiya.
Li gor agahiyên ku nûçegihanê AAyê ji daneyên Navenda Şopandin û Nirxandinê ya Erdhej-Tsunamiya Herêmî ya Enstîtuya Rasatxaneya Kandilliyê û Lêkolîna Erdhejê ya Zanîngeha Bogazîçiyê da hev, li dinyayê ji sala 1900î heta niha erdheja herî mezin di sala 22yê gulana 1960î da bi lerza 9.5an va li Şîliyê çêbû.
Li Tirkiye û der û dora wê jî ji sala 1903yan heta niha ji 7 û 7an zêdetir 15 erdhej çêbû. Li Erzincanê di 27ê berfanbara 1939an da bi lerza 7.9an çêbû. Di 17ê tebaxa 1999an da jî bi lerza 7.8an Erdheja Marmarayê çêbû.
Li Tirkiye û der û dora wê ya nêzîk di nav 32 salan da bi lerza navbera 0.3 û 7.9an 239 hezar û 902 erdhej çêbûn. Li gor salan erdhejên ku çêbûne wiha ne:
"Di 1985an da hezar û 57, di 1986an da hezar û 514, di 1987an da hezar û 170, di 1988an da hezar û 843, di 1989an da hezar û 780, di 1990an da hezar û 810, di 1991an da hezar û 837, di 1992an da hezar 901, di 1993an da 3 hezar û 249, di 1994an da 3 hezar û 533, di 1995an da 4 hezar û 774, di 1996an da 3 hezar û 743, di 1997an da 3 hezar û 861, di 1998an da 2 hezar û 166, di 1999an da 8 hezar û 699, di 2000an da 3 hezar û 32, di 2001an da 2 hezar û 563, di 2002yan da 3 hezar û 268, di 2003an da 3 hezar û 925, di 2004an da 5 hezar û 331, di 2005an da 7 hezar û 595, di 2006an da 4 hezar û 656, di 2007an da 5 hezar û 834, di 2008an da 8 hezar û 139, di 2009an da 8 hezar û 783, di 2010an da 11 hezar û 332, di 2011an da 18 hezar û 40, di 2012an da 20 hezar û 608, di 2013an da 16 hezar û 317, di 2014an da 14 hezar û 830, di 2015an da 15 hezar û 357, di 2016an da 13 hezar û 3346, di 2017an da 34 hezar û 9."
-7 û ji 7an zêdetir 32 erdhej
Li Tirkiye û der û dora wê ya nêzîk di navbera 1900 û 2017an da di navbera lerza 4 û 4an zêdetir 10 hezar û 292 erdhej çêbûn, ji van 33 erdhej di navbera lerza 7 û 7.9an da çêbû.
Di nav sînorên Tirkiyeyê da 15 erdhejên ku lerza wan di navbera 7 û 7an zêdetir e da li gor bajaran wiha ye:
9ê tebaxa 1912an Murefte (Tekirdag) 7.3
7ê gulana 1930î Sînorê Tirkiye-Îranê 7.2
27ê berfanbara 1939an Erzincan 7.9
20ê berfanbara 1942an Tokat (Erbaa) 7
27ê mijdara 1943an Ladik (Samsun) 7.2
1ê sibata 1944an Gerede-Çerkeş (Bolu) 7.2
18ê adara 1953an Yenîce (Çanakkale) 7.2
25ê nîsana 1957an Fethiye-Rodos (Mugla) 7.1
26ê gulana 1957an Abant (Bolu) 7.1
6ê cotmeha 1964an Manyas (Balikesir) 7
28ê adara 1970yî Gedîz (Kutahya) 7.2
24ê mijdara 1976an Muradiye (Wan) 7.5
17ê tebaxa 1999 Golcuk (Kocaelî) 7.8
12ê mijdara 1999 Duzce 7.5
23yê cotmeha 2011an Wan 7.2
-Erdhejên par
Par li Tirkiye û der û dora wê ya nêzîk 34 hezar û 9 caran erd hejiya.
Di rêbendanê da hezar û 351, di sibatê da 4 hezar û 325, di adarê da 2 hezar û 637, di nîsanê da hezar û 992, di gulanê da 759, di hezîranê da 2 hezar û 845, di tîrmehê da 4 hezar û 346, di tebaxê da 7 hezar û 130, di îlonê da 2 hezar û 400, di cotmehê da 2 hezar û 181, di mijdarê da hezar û 742 û di berfanbarê da 265 erdhej çêbûn.
Par bi lerza 1.9an 2 hezar û 540 erdhej çêbûn. Erdhej herî zêde di saet 23.00î da çêbûn.