Osmanlı döneminde Ortadoğu ve Balkanlar'da inşa edilen eserler, Türkiye öncülüğünde hayata geçirilen projelerle ayağa kaldırılıyor.***
BURSA - Halil İbrahim Başer
Bir program kapsamında Bursa'ya gelen Makedonya Milletvekili ve eski Tarihi Eserler Müzesi Müdürü Behuciddin Şahabi, 1912'lerde Osmanlıların Balkanlar'ı terk ederken, geride çok eser bıraktıklarını ancak ayakta kalanların sayısının çok az olduğunu söyledi.
Bunların bazılarının doğal afetler, savaşlar, sistematik yıkımlar ve göç nedeniyle yıkıldığını, bazılarının da harap olduğunu dile getiren Şahabi, ''Mesela Balkanlar'ın önemli merkezlerinden Üsküp'te Osmanlı döneminde 40'ın üzerinde cami, 120 mescit varmış. Bugünse geriye sadece 24 eser kalmış'' dedi.
Balkanlar'daki diğer yerlere kıyasla, Üsküp'teki Osmanlı dönemine ait eserlerin sayısının çok olduğunu vurgulayan Şahabi, şöyle konuştu:
''Eserleri, demokrasi hareketlerinden sonra Türkiye ile başlatılan çalışmaların ardından özellikle 1990'dan bu yana gelen yardımlarla onarıyoruz. Türkiye'nin 2000'den sonra kardeş toplumlara yaptığı açılımlardan sonra son derece güzel çalışmalar hayata geçiriliyor. Üsküp'te 6 Osmanlı eserini, Bursa Büyükşehir Belediyesi restore etti. 2 büyük şaheseri de Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) ayağa kaldırdı. Üsküp gibi Osmanlı coğrafyasında önemli bir şehir için hakikaten çok önemli bir hizmet bu.''
Özellikle 2000 yılından sonra Türkiye'nin yardımları sonrasında bu çalışmaların arttığını ifade eden Şahabi, ''Üsküp'te 2000'den sonra, 20'den fazla Osmanlı eseri aslına uygun olarak restore edildi. İnşa edilmeyi bekleyen çok sayıda eser var. Özellikle Üsküp'te 1925'te kasıtlı olarak yıkılan yüzlerce yıllık tarihe sahip Burmalı Camisinin inşa edilmesi için büyük mücadele veriyoruz. Balkanlar'da ender rastlanan bir mimariye sahip bu camiyi inşallah tekrar inşa edeceğiz'' diye konuştu.