Küresel ekonomiler bir yandan enflasyonla mücadelesini sürdürürken bir yandan da makroekonomik gelişmelere paralel olarak para politikalarını ayarlamaya devam etti. Asya bölgesinin büyük merkez bankaları da 2024 yılında para politikalarında önemli değişikliklere gitti.
Geçen yıl Çin Merkez Bankası (PBoC) 2 faiz indirimi, defakto merkez bankası niteliğindeki Hong Kong Para Otoritesi (HKMA) 3 faiz indirimi ve Güney Kore Merkez Bankası 2 faiz indirimi yaptı.
BoJ, mart ayındaki toplantısında büyük şirketlerdeki önemli ücret artışlarının ardından 17 yıl sonra ilk kez faiz artırırken 2016'da başladığı negatif faiz politikasına son verdi. Banka ardından temmuz ayında ikinci faiz artışını gerçekleştirdi.
PBoC, geçen yıl 50 baz puan faiz indirdi
PBoC, politika faizi işlevi gören 1 yıl vadeli borçlanma faizi oranının (MLF) temmuz ayında 20 baz puan ve eylül ayında 30 baz faiz indirerek 2024 yıl sonu itibarıyla yüzde 2 seviyesine çekti.
MLF, Çin bankalarının, menkul varlıkları karşılığında merkez bankasından orta vadeli kredi almasına olanak sağlıyor.
Analistler, ülkede devam eden düşük iç talep ve mevcut gayrimenkul sorunlarının parasal gevşeme konusunda en önemli etkenlerden biri olduğunu belirterek, ülkenin sanayi sektörüne yönelik verilerin de yıl boyunca otoriteler tarafından yakından takip edildiğini söyledi.
Öte yandan, Çin'de gösterge faizi işlevini gören 1 yıl vadeli kredi faiz oranı ve 5 yıl vadeli kredi faiz oranında indirimler takip edildi.
Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi 1 yıl vadeli kredi faiz oranında temmuz ayında 10 baz puan ve ekim ayında da 25 baz puan olmak üzere toplamda 35 baz puanlık gevşemeye giderken, 5 yıl vadeli kredi faiz oranında şubat ayında 25 baz puan, temmuz ayında 10 baz puan ve ekim ayında bir diğer 25 baz puanlık indirim yapılarak toplamda 60 baz puanlık bir değişim yaptı.
Çin'deki 18 bankanın, PBoC'un borçlanma faizi üzerine koyduğu kar payı bildirimlerine göre belirlenen LPR, 2019'dan bu yana ülkenin gösterge faizi işlevi görüyor.
1 yıl vadeli kredi faiz oranı kurumsal krediler için, 5 yıllık faiz oranı ise emlak kredileri için referans kabul ediliyor.
5 yıl vadeli kredi faiz oranlarındaki görece hızlı indirimlerde gayrimenkul piyasasında süregelen problemlerin etkili olduğunu aktaran analistler, 2024 yılında da emlak sektöründeki düşük talep ve konut fiyatlarındaki düşüşün devam ettiğini belirtti.
Analistler, bu yıl ise ülkenin para politikasında en önemli etkenlerden birinin ABD'de 20 Ocak'ta göreve başlayacak yeni yönetiminin ticaret ve ekonomi politikaları oluğunu belirterek, ülkenin olası ticaret savaşlarına önlem olarak iç talebi güçlendirmek için para politikasında gevşemelere devam edebileceğini ifade etti.
Hong Kong Fed'in güvercin adımlarını izledi
Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi, 2024 yılında Fed'in politika faizindeki gevşemeye paralel olarak gösterge faizinde toplamda 100 baz puan indirime gitti.
Ülkede ABD dolarına bağlı kur rejimi nedeniyle, gösterge faizlerinde Fed'in kararlarıyla eş zamanlı olarak, eylül ayında 50 baz puan, kasım ayında 25 baz puan ve aralık ayında da 25 baz puan kesintiye gidildi.
Eylül ayındaki kararla birlikte bölgenin defakto merkez bankası niteliğindeki Hong Kong Para Otoritesi (HKMA), Mart 2020'den bu yana ilk kez faiz indirimine giderek, gösterge faizini 50 baz puan düşürdü. Söz konusu kararla birlikte gösterge faiz oranı yüzde 5,25'e çekilirken, Hong Kong'un 5 büyük ticari bankası da kredi ve mevduat faizlerinde indirime gitti.
Kasım ayındaki Fed'in 25 baz puanlık faiz indirimi ve aralık ayındaki diğer 25 baz puanlık faiz indiriminin ardından HKMA gösterge faiz oranın yüzde 4,75'e çekti.
Hong Kong dolarının 1983'te ABD doları çıpasına bağlanmasından bu yana, para politikasında Fed'in adımlarını takip ediyor.
Güney Kore 2024'te iki kez faiz indirdi
Güney Kore Merkez Bankası yılın ikinci yarısından sonra politika faiz oranlarını 2 kez 25'er baz puan düşürerek yüzde 3'e çekti.
Ekim ayında politika faizi beklentiler dahilinde 25 baz puan düşürerek yüzde 3,25 seviyesine indiren Banka, 2020'den bu yana ilk faiz indirimini gerçekleştirmiş oldu.
Kasım ayında ise Güney Kore Merkez Bankası politika faiz oranını sürpriz bir kararla 25 baz puan daha düşürerek yüzde 3 seviyesine indirdi. Söz konusu indirim bu yılın ikinci faiz indirimi oldu.
Merkez Bankası Başkanı Rhee Chang-yong, kasım ayındaki karara ilişkin "Büyük ülkelerle ihracat rekabetleri yoğunlaşıyor ve ayrıca Trump'ın seçim zaferinin ardından ticaret ortamındaki belirsizlikleri de not ettik." değerlendirmesinde bulundu.
Japonya'dan yıllar sonra "şahin adımlar" geldi
Dünyanın önde gelen merkez bankaları salgın sonrasında rekor seviyelere yükselen enflasyonu dizginlemek için faiz artırımlarına giderken, BoJ ise ultra gevşek para politikasını sürdürmeye devam etmişti.
2024 yılına gelindiğinde ise BoJ, artan enflasyonun etkisiyle mart ayında faiz artırımına giderek 17 yıl aradan sonra ilk kez parasal sıkılaşma sürecine başladı.
Banka, 2007'den bu yana ilk kez faiz oranını artırmasıyla küresel resesyon ve borç krizinin ardından devreye sokulan negatif faiz politikasını terk eden son büyük merkez bankası oldu.
BoJ, mart ayındaki kararıyla politika faizini 20 baz puan artırarak yüzde -0,10'dan yüzde 0,10 seviyesine çıkardı.
Temmuz ayının son gününde ise beklentilerin dışında sürpriz bir faiz artırımına giden BoJ, politika faizini 25 baz puan artırarak faiz oranını yüzde 0,35 seviyesine yükseltti.
Ağustos ayının ilk günlerinde ise BoJ'un faiz artırım döngüsünün girmiş olabileceği yönündeki beklentilerin ABD'deki resesyon endişeleriyle birleşmesinin ardından Japon varlıklarına ilişkin risk algısı had safhaya ulaştı. Japon pay piyasalarında 5 Ağustos 2024'te 1987'den bu yana en sert satış dalgası yaşandı.
Analistler, Japon yeni borçlanması ile yüksek getirili varlıklara yapılan yatırımların BoJ'un faiz artışı ve Japon yeninin hızla değerlenmesiyle bölge piyasalarındaki satış baskısını tetiklediğini söyledi.
Hem BoJ'un şahinleşmesiyle güçlenen yen hem de dünyada artan resesyon korkusunun ihracatçı Japon şirketlerin performansını olumsuz etkileyebileceği endişesi Japon borsalarındaki satış baskısının derinleşmesinde önemli rol oynadı.
Devam eden enflasyon endişelerinin etkisiyle BoJ'un parasal sıkılaşmayı sürdürmesi beklenirken, söz konusu sıkılaşma adımlarının tarihlerine yönelik belirsizlikler varlığını korumaya devam ediyor.
Aralık ayının sonu itibariyle para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'un ocak ayında faiz artırımı yapması yüzde 47 ihtimalle fiyatlanıyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
