İsrail'in Guantanamosu: Sde Teiman Askeri Üssü

Sde Teiman, son aylarda Gazze'den alıkonulan Filistinlilerin maruz kaldığı çeşitli işkencelerle adından söz ettirirken, İsrailli yetkililer ihlallere karışanlar hakkında soruşturma başlatıldığını, iddiaların incelendiğini iddia ediyor.

• İsrail'de, alıkonulan Gazzelilere işkence etmekle suçlanan 9 asker gözaltına alındı
• Hamas ve Filistinli kurumlardan Sde Teiman Hapishanesi'ndeki ihlallere ilişkin uluslararası soruşturma talebi
• Filistinli tutukluya cinsel işkence eden askerlerin gözaltına alınması krizi devam ediyor
• İsrail'de aşırı sağcı siyasetçilerin başını çektiği grupların bir günde iki askeri üs basması tartışılıyor

İsrail devlet televizyonu KAN'ın, dün Sde Teiman Askeri Üssü'nde 9 askerin cinsel işkence ve darbettikleri bir Filistinlinin ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldığı haberini yayımlamasıyla askeri polis, konu hakkında soruşturma başlattı, askerler gözaltına alındı.

Bu haberin ardından aralarında askerlerin de bulunduğu İsrailli aşırı sağcılardan oluşan silahlı ve yüzleri maskeli bir grup, cinsel işkence yapmakla suçlanan askerlerin gözaltına alınmasını protesto ederek askeri üsse baskın düzenledi.

Yemenli Yahudilerin 1949-50'li yıllarda ilk yerleştirildikleri yer

İsrail ordusu güney komutanlığının sorumluluğunda olan Sde Teiman Askeri Üssü adını, 1949 ile 1950 arasında Yemen'den İsrail'e getirilen 49 bin Yemenli Yahudi'nin ilk etapta yerleştirildiği bölge olmasından alıyor. Bu nedenle "Yemen tarlası" ismini taşıyor.

İsrail, bu askeri üste 2008 ve 2014'te Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılar sırasında alıkoyduğu yüzlerce Filistinli için toplama kampları kurdu.

Ordu, 7 Ekim 2023'ten sonra "yasa dışı savaşçılar" oldukları iddiasıyla Gazze Şeridi'nden yüzlerce Filistinli sivili bu üste insanlık dışı şartlar altında tutmayı sürdürdü.

İsrailli STK, "işkence ve kötü muamelenin" delillerini mahkemeye sundu

İsrailli sivil toplum örgütü "İsrail Sivil Haklar Derneği (ACRI)", söz konusu üste oldukça kötü alıkonulma şartlarını açığa çıkaran bir makale yayımladı.

Makaleye göre Sde Teiman'da alıkonulanlar, yemekten mahrum ediliyor, yemek verildiğinde ise Filistinliler elleri ve gözleri bağlı şekilde yemek yemek zorunda bırakılıyor.

Alıkonulan Filistinli sayısının fazla olduğu, söz konusu kişilerin uyku ve tuvalet ihtiyaçlarında ise yine elleri ve gözlerinin bağlı olduğu ifade ediliyor.

İnce bir kumaş örtü üzerinde yatmak zorunda bırakılan Filistinliler için banyo imkanı da bulunmuyor. Ayrıca, zaman zaman da alıkonulan kişilerin tuvalet ihtiyacını gidermesine izin verilmiyor, bulundukları alana getirilen lazımlıkları kullanmaya zorlanıyorlar.

Sde Teiman üssünde alıkonulan Filistinlilerin gün boyunca hareket etmelerine ve açık havada gezinmelerine de müsaade edilmiyor. Gözleri kapalı tutulan kişiler için kitap okumak, ibadet etmek, namaz kılmak, mektup yazmak ya da mektup okumak da yasak.

Sağlık hizmetlerinden de mahrum bırakılan Filistinlilerin bir kısmı ise askeri üste hayatını kaybetti.

Hukuki girişimler

ACRI, ülkedeki 5 STK'dan biri olarak bu hapishanenin derhal kapatılması için İsrail Yüksek Mahkemesine başvuranlar arasında yer alıyor.

Mahkemeye sunduğu dilekçede ACRI, son birkaç ayda söz konusu hapishanede "hayal etmesi dahi mümkün olmayan olaylara" dair birçok delilin biriktiğini kaydetti.

ACRI'nın dilekçesinde şu ifadeler yer aldı:

“Anestezi olmaksızın cerrahi operasyonlar yapılıyor, tutuklular günlerce ağır şartlarda tutuluyor, organlarının kesilmesine yol açacak şekilde uzuvları kelepçeli kalıyor, tıbbi tedavi ve tuvalet ihtiyaçları karşılanırken dahi gözleri uzun süre bağlı tutuluyor ve alıkonulan bazı Filistinliler darp ve ihlallerle dolu şekilde sürekli gözetim altında tutuluyor."

Dilekçede, üssün bir hapishane olması için kanuna göre alıkonulanların "sağlık ve onurlarını zedelemeyecek" şartları sağlaması gerektiğine işaret edildi.

"Alıkonulanlar için asgari oranda insani şartları sağlamadığımız takdirde bizler de insan olmayacağız." ifadelerine yer verilen dilekçede, alıkonulan kişilere uygulanan muamelenin yasa dışı olduğu kaydedildi.

İşkence tanıklıkları

Haaretz gazetesinin, askeri üsteki tanıklardan aldığı bilgiye göre, esirlerin korunması görevini üstlenen "Birim 100" üyeleri, son aylarda çok sayıda şiddet olayına karıştı.

Sde Teiman'da görev yapan bir asker, "Birim 100" üyelerinin alıkonulan Filistinlilerin bulunduğu alana pimi çekilmiş el bombası attıklarını söyledi. Tanıklık yapan asker, şiddetli darptan dolayı bazı Filistinlilerin dişlerinin ve kaburga kemiklerinin de kırıldığını aktardı.

Söz konusu üste tutulan Filistinlerin sayısına ilişkin İsrail makamlarından henüz açıklama yapılmadı.

Haaretz'in haberine göre hükümet, İsrail Yüksek Mahkemesine 15 Temmuz'da Sde Teiman'daki tutukluların çoğunun başka yerlere naklinin yapılacağını iletti.

Haberde ayrıca 7 Ekim'den bu yana aktif olarak kullanılan Sde Teiman üssünde tutulan Filistinli esirlerden 36'sının öldürüldüğü kaydedildi.