AB'nin İngiltere'ye verdiği Brexit mühleti doluyor

Avrupa Birliği'nin (AB) Brexit tarihini 22 Mayıs'a kadar ertelemek için koyduğu ''Brexit anlaşmasının 29 Mart'a kadar onaylanması'' koşulu için belirlenen sürede sona gelinirken, İngiliz hükümetinin atacağı adım belirsizliğini koruyor.

İngiltere'nin talebi üzerine normal takvime göre 29 Mart'ta gerçekleşmesi gereken Brexit'i, koşullu olarak erteleyen AB'nin, Brexit anlaşmasının İngiliz parlamentosunda onaylanması için verdiği süre 29 Mart Cuma günü doluyor.

AB, parlamentoda daha önce iki kez ezici çoğunlukla reddedilen anlaşmanın 29 Mart'ta yerel saatle 23.00'e kadar milletvekillerinin onayını alması halinde Brexit'in 22 Mayıs'a ertelenmesini kabul etmişti. AB, aksi takdirde İngiltere'ye 12 Nisan tarihini vermiş ve o tarihe kadar İngiliz tarafına yeni bir teklifle gelme kapısını da açık bırakmıştı.

İngiliz parlamentosunun alt kanadı Avam Kamarası'nın başkanı John Bercow ise parlamento teamüllerinin, daha önce reddedilen bir önergeyi, önemli bir değişikliğe uğramadıkça yeniden görüşmesine izin vermeyeceğini açıklamıştı.

Hükümetin parlamento sorumlusu Andrea Leadsom, bugün milletvekillerine yaptığı açıklamada, parlamentonun 29 Mart Cuma günü Brexit anlaşmasını yeniden görüşeceğini bildirdi ancak bir oylamaya gidilip gidilmeyeceğini netleştirmekten kaçındı.

İngiltere Başbakanı Theresa May, dün partisinin milletvekillerinden oluşan ''1922 Komitesi''ne, Brexit anlaşmasının parlamentodan geçmesine destek vermeleri halinde, AB ile müzakerelerin ikinci aşamasını beklemeden istifa edeceği sözünü verdi.

May'in istifa vaadinin ardından sert Brexit yanlısı Eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson'ın da aralarında yer aldığı anlaşmaya muhalif bazı milletvekilleri yeni bir oylama yapılması durumunda bu kez ''evet'' oyu vereceklerini açıkladı.

May'in azınlık hükümetine dışarıdan destek veren Kuzey İrlanda'nın sert Brexitçi ve aşırı sağ Demokratik Birlik Partisi (DUP) ise, anlaşmaya her şeye karşın ''hayır'' oyu vereceğini duyurdu.

Parlamentodan 8 farklı Brexit senaryosuna ret

İngiliz parlamentosu, dün gece aralarında Brexit'in iptali ve yeni referandumun da yer aldığı 8 farklı Brexit senaryosunu oylamış ancak hiçbir seçenek, çoğunluk desteği alamamıştı.

Bununla birlikte yeni referandum, aldığı 268 ''evet'' oyuyla en fazla oyu toplayan seçenek olmuştu.

İngiliz parlamentosuna, Brexit'in iptali talebiyle sunulan dilekçeye atılan imza sayısı da 6 milyona yaklaştı.

Parlamentonun pazartesi günü hem bu dilekçeyi tartışması hem de bir dizi senaryoyu yeniden oylaması bekleniyor.

Londra'da geçen hafta Brexit için yeni referandum talebiyle yapılan yürüyüşe 1 milyonu aşkın gösterici katılmıştı. İngiliz parlamentosu önünde 29 Mart Cuma günü de Brexit taraftarlarının bir miting yapması bekleniyor.

Reddedilen anlaşma

Başbakan May'in AB ile kasım ayında vardığı Brexit anlaşması, 15 Ocak ve 12 Mart'ta yapılan oylamalarda ''tarihi'' diye nitelendirilen farklarla reddedilmişti.

Anlaşmanın en çok tepki çeken unsuru, İngiltere'nin parçası Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki sınıra ilişkin ''tedbir maddesi'' olmuştu.

Tedbir maddesi, iki İrlanda arasına, Brexit sonrasında fiziki sınır girmesini önlemek için İngiltere ile AB'nin, soruna çözüm getiren yeni bir düzenleme üzerinde anlaşılana kadar Gümrük Birliği içinde kalmasını öngörüyordu. İngiltere'nin bu maddeyi tek yanlı olarak terk etme kapısı da kapalı tutuluyordu.

Sert Brexitçi milletvekilleri, bu maddenin İngiltere'yi AB ile sonu gelmez müzakereler içinde mahsur bırakacağını, DUP ise Kuzey İrlanda'yı kademeli olarak İngiltere'den koparacağını öne sürüyor.

İngiltere, 23 Haziran 2016'da yapılan referanduma yüzde 48'e karşı yüzde 52 ile Brexit kararı almıştı.

İngiliz Hükümeti, 29 Mart 2017'de Lizbon Anlaşması'nın üyelerin birlikten ayrılma sürecini düzenleyen 50. maddesini işleterek 2 yıllık Brexit müzakere sürecini resmen başlatmıştı.