Şeyma Erkul Dayanç
19 shtator 2026•Përditësim: 19 shtator 2026
Sondazhet e opinionit mund të ndikojnë në mënyrën se si votuesit zviceranë i shohin propozimet e paraqitura në referendum, ndërsa votuesit priren të tërheqin mbështetjen nga nismat që presin të dështojnë, transmeton Anadolu.
Sipas një studimi të raportuar nga transmetuesi publik Swissinfo, shkencëtari politik Oliver Strijbis nga Universiteti Franklin në Zvicër zhvilloi tre sondazhe me rreth 4.000 persona lidhur me tri iniciativa popullore, përkatësisht uljen e tarifës së radiotelevizionit, ndalimin e fishekzjarrëve dhe vendosjen e rregullave të përgjegjësisë për kompanitë shumëkombëshe.
Pjesëmarrësve iu dhanë informacione të ndryshme mbi gjasat e suksesit të këtyre iniciativave.
Studimi zbuloi se mbështetja për një iniciativë binte kur pjesëmarrësve u thuhej se ajo ishte e sigurt se do të dështonte, një ndikim që Strijbis e quajti “efekti Titanik”.
Gjithashtu kishte tregues të një “efekti bandwagon”, sipas të cilit mbështetja rritej kur votuesit prisnin që një iniciativë të miratohej. Megjithatë, ky efekt ishte i dobët dhe jo statistikisht domethënës.
Studimi nuk gjeti prova për një “efekt të palës më të dobët”, sipas të cilit një propozim me pak gjasa për sukses fiton mbështetje.
Strijbis tha se gjetjet nuk nënkuptojnë se sondazhet e opinionit po përdoren për të manipuluar votuesit.
“Manipulimi do të ndodhte nëse një sondazh do të falsifikohej me synimin për të arritur një rezultat të caktuar”, tha ai për agjencinë zvicerane të lajmeve Keystone-SDA, duke shtuar se nuk ishte në dijeni të ndonjë rasti të tillë.
Ai tha se transparenca është e rëndësishme, përfshirë identifikimin e qartë të porositësit dhe organizatës që ka kryer secilin sondazh.
Strijbis tha gjithashtu se në Zvicër zhvillohen relativisht pak sondazhe të opinionit, duke e bërë të vështirë që rezultatet potencialisht të shtrembëruara nga rastësia statistikore ose gabime të tjera të kompensohen përmes sondazheve shtesë.
Për komitetet e fushatave, iniciativat e të cilave rezultojnë dobët në sondazhet e hershme, Strijbis tha se mund të mos ketë shumë alternativa përveç vazhdimit të fushatës.
Sipas tij, thirrja drejtuar votuesve duke i paralajmëruar se kundërshtarët po fitojnë mund të përforcojë në vend të kësaj “efektin Titanik”.
