ИСТАНБУЛ (АА) - Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган повика на повторно вклучување на Турција во програмата за борбени авиони Ф-35 предводена од САД, велејќи дека таков чекор би помогнал во зајакнувањето на односите меѓу Турција и САД, а исто така би ја зголемил и безбедноста на НАТО, јавува Анадолу.

Во писмени одговори на прашања од „Блумберг“, осврнувајќи се на неговиот состанок со американскиот претседател Доналд Трамп во септември 2025 година во Белата куќа, Ердоган ја опиша одлуката за исклучување на Турција од програмата Ф-35 поради купувањето воена опрема од Русија пред речиси една деценија како „неправедна“, додавајќи дека тој лично му го соопштил ова на Трамп.

Турскиот претседател рече дека враќањето на Трамп на функцијата создало можност односите меѓу Анкара и Вашингтон да се движат на „разумна и конструктивна основа“.

Во врска со прашањето за Ф-35, Ердоган рече: „Добивањето на авионите Ф-35 од страна на Турција, за кои веќе плати, и нејзиното повторно вклучување во програмата, се важни и неопходни“ за подобри врски со одбраната на САД и НАТО.

Во врска со евентуалното купување на авиони Ф-16 Блок 70 од САД, Ердоган нагласи дека Анкара очекува условите да бидат во согласност со духот на НАТО-алијансата, наведувајќи го како пример купувањето на авиони „Еурофајтер“ од страна на Турција.

Во врска со кривичната постапка поднесена во САД против државната банка „Туркије Халк Банкаси АС“ на Турција, Ердоган нагласи дека Турција ги смета обвинувањата за погрешни и дека е вклучена во разговори за да се осигури дека банката нема да се соочи со „неправедни казни“.

Тој рече: „Нашата надеж е да постигнеме фер исход што е целосно во согласност со законот“.

Осврнувајќи се на билатералните енергетски врски, турскиот претседател рече: „Значително ги зголемивме нашите испораки на течен природен гас (ЛНГ), особено од САД“, нагласувајќи дека ова сега има „истакната позиција“ во синџирот на снабдување на Турција.

Ердоган нагласи дека ставот на Турција е многу јасен, велејќи: „Ние дејствуваме во согласност со нашите национални интереси и нашата енергетска безбедност“.

„Како земја која се потпира на увоз за значителен дел од своите потреби за јаглеводороди, мора да се стремиме кон претпазлив и избалансиран пристап во сите прашања што можат да влијаат на нашата енергетска безбедност“, рече тој.

- Анкара е „единствениот актер што може директно да разговара“ со Москва и Киев -

Тој нагласи дека благодарение на способноста на Турција да се држи подалеку од војната меѓу Русија и Украина, Анкара останува можен домаќин на идните мировни преговори и би можела да обезбеди поддршка за следење на какво било примирје меѓу завојуваните земји.

„Турција е единствениот актер што може директно да разговара“ и со рускиот претседател Владимир Путин и со украинскиот претседател Владимир Зеленски, рече Ердоган: „Нашата врата останува отворена за сите. Јасно и во бројни прилики им ја пренесов оваа решителност на двајцата лидери“.

Ердоган, исто така, остро ги критикуваше постапките на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во Палестина, нагласувајќи дека предложените Меѓународни сили за стабилизација, што се очекува да бидат формирани во Газа, „ќе се борат да постигнат легитимитет“ без вклучување на Турција.

„Ние сме во позиција на клучна земја за таква мисија поради нашите длабоки историски врски со палестинската страна, безбедносните и дипломатските канали што ги водевме со Израел во минатото и нашето регионално влијание како земја членка на НАТО“, рече тој.

„Нашата политичка волја е јасна; подготвени сме да преземеме каква било одговорност за траен мир во Газа“, истакна тој.