БЕРЛИН / АНКАРА (АА) - Турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан денес во Берлин истакна дека Турција и Германија се подготвени да ја продлабочат својата соработка, „која лежи на силни темели“, нагласувајќи ја политичката волја за унапредување на билатералните односи и оживување на импулсот во односите меѓу Турција и Европската Унија (ЕУ), јавува Анадолу.
„Постои многу силна волја односите меѓу Турција и Германија, како и односите меѓу Турција и ЕУ, да се унапредат уште повеќе во овие неизвесни и кризни времиња. Како министри за надворешни работи, го спроведуваме потребното планирање и координација“, рече тој.
Обраќајќи се на заедничката прес-конференција со германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул во Берлин, во рамките на неговата посета на земјата, Фидан рече дека односите меѓу Турција и Германија неодамна добија „нов импулс со нов дух“, наведувајќи ги како доказ неодамнешните посети на Турција од страна на Вадефул и германскиот канцелар Фридрих Мерц.
Тој најави дека следниот состанок на Механизмот за стратешки дијалог на земјите ќе се одржи во првата половина на 2026 година.
- Економски односи -
Турскиот министер рече дека Германија е извозен пазар број еден на Турција во Европа и нејзина најголема извозна дестинација во светот, додавајќи дека обемот на билатералната трговија е во пораст од 50 милијарди долари на 60 милијарди долари.
Тој нагласи дека напорите продолжуваат за понатамошно зголемување на меѓусебните инвестиции.
„Состанокот на Заедничкиот економски и трговски комитет, кој се очекува да се одржи во првата половина од следната година, заедно со форумот за енергетика и рударство, ќе помогне во унапредувањето на нашите економски односи.“
„Покрај секторите во кои веќе сме силни, постои значителен потенцијал за соработка во областите што го обликуваат 21 век, како што се обновливата енергија, вештачката интелигенција, високата технологија и дигитализацијата.“
Истакнувајќи ги големите придонеси на турската заедница во Германија во области од економијата до науката, уметноста и спортот, Фидан рече дека нивните достигнувања се „извор на гордост и за Турција и за Германија“.
Фидан додаде дека за време на неговата посета ќе се сретне и со бизнисмени и претставници на организациите на граѓанското општество кои работат во Германија.
- Односите Турција - ЕУ и критериумите за пристапување во ЕУ -
Фидан рече дека односите Турција - ЕУ исто така ќе бидат дискутирани за време на неговите разговори со Вадефул и дека Турција се согласува дека пристапувањето мора да се базира на критериуми.
„Турција нема проблем - ниту може да има - во врска со проценките засновани на критериуми во процесот на пристапување во ЕУ. Ова е правилото на играта.“
„Ако сакате да влезете во клуб, тој клуб има правила и ги исполнувате потребните услови. Но, главното прашање е што процесот на пристапување едноставно не напредува во моментов, без отворени поглавја“, рече тој.
„Турција“, додаде Фидан, „би можела брзо да исполни многу критериуми ако види обновена, практична перспектива за пристапување во ЕУ.“
Фидан истакна дека тој и Вадефул имале сеопфатни разговори по оваа точка.
„Нашето очекување останува дека ЕУ повторно ќе ги отвори поглавјата за пристапување и ќе продолжи со Турција на најнормални можни основи.“
„Уште еднаш нагласивме колку е силна политичката волја на претседателот (Реџеп Таип) Ердоган во процесот на (пристапување на) Турција кон ЕУ. Веруваме дека постојат чекори што можат да се преземат и ги разгледавме еден по еден“, рече тој.
Турскиот министер ги истакна тековните прашања како што се обновата на Царинската унија, дијалогот за либерализација на визите и тешкотиите со кои се соочуваат турските граѓани при добивањето шенген-визи.
„Решавањето на овие тешкотии е приоритет за нас во моментов. Но, членството во ЕУ продолжува да биде стратешка цел на Турција. Ќе продолжиме да ги одржуваме сите потребни дипломатски напори, дијалог и техничка работа“, рече тој.
Фидан додаде дека добиле позитивни пораки од нивните европски колеги и рече дека прашањата за европската безбедност биле детално разгледани.
Тој ја нагласи важноста од вклучување на Турција во новата програма Безбедносна акција за Европа (SAFE) и осигурување дека земјата не е исклучена, додавајќи дека Турција има значаен капацитет во одбранбената индустрија.
Укажувајќи на богатото оперативно искуство на Турските вооружени сили во регионот, Фидан рече дека ова искуство треба да се оценува на принципиелен и конструктивен начин и на начин кој им служи на интересите на двете страни во однос на европската безбедност.
- Механизмот SAFE и европската безбедност -
Споменувајќи колку членки на НАТО се исто така членки на ЕУ, Фидан рече дека европските држави во голема мера за безбедноста се потпираат на военото планирање на НАТО.
Тој истакна дека НАТО е главната рамка за безбедносна соработка, но додаде: „Во последните години, особено од почетокот на војната во Украина, гледаме појава на ново пребарување во рамките на ЕУ во врска со европската безбедност“.
Фидан рече дека процесите започнати со механизмот SAFE се усогласуваат со политиките за надворешна безбедност на ЕУ. Тој нагласи дека Турција сака да учествува во овие нови разговори, но дека сепак структурните проблеми продолжуваат.
„Европската безбедност нè засега сите нас. Мораме креативно да размислуваме и да обезбедиме дека сè додека не се реализира членството на Турција во ЕУ, сите разговори и односи продолжуваат во креативен формат, бидејќи нашите односи и заеднички интереси се таму.“
„Заканите не исчезнуваат, а можностите не одат никаде. Не треба да ги пропуштаме историските можности или да се соочуваме со историски закани поради проблеми со протоколот“, рече тој.
„Турција не бара соработка во рамките на SAFE само за да служи како пазар за одбранбените производи. Нашите напори во рамките на НАТО и нашиот дијалог со ЕУ фокусиран на безбедноста ја одразуваат нашата цел да ги задоволиме нашите стратешки безбедносни потреби во соработка со ЕУ“, истакна турскиот министер и додаде:
„Турција сè повеќе ја потврдува својата волја и во механизмите поврзани со безбедноста и во механизмите на ЕУ. Се надеваме дека ќе продолжиме со покреативни решенија“, порача тој.
- Заеднички интереси -
Фидан рече дека со Вадефул разговарале и за регионални и глобални прашања и дека двете земји делат слични ставови за повеќето од нив.
„Стабилноста на Балканот е важна и за Германија и за Турција. Завршувањето на војната во Украина е важно за нас. Спроведувањето на мировниот план во Газа, стабилноста во Сирија, стабилноста и мирот на Кавказот и нашата соработка во Африка - сите се важни за нас. Со оглед на тоа колку преклопувачки области на соработка имаме, треба да ја интензивираме работата што ја спроведуваме во практика“, рече тој.
Фидан посочи дека двете страни размениле детални мислења за Украина.
„Мир што е прифатлив за двете страни стана неопходен и од хуманитарна и од стратешка гледна точка. Ќе продолжиме со нашите конструктивни напори. Ја споделив со Јохан работата што Турција ја спроведе во последните денови“, додаде тој.
- Мир во Газа, стабилност во Сирија -
Во врска со Газа, Фидан ја нагласи важноста од спроведување на мировниот план.
„Не смееме да се вратиме на уништување, геноцид и масакр. Веќе имаше големо уништување. Сите треба интензивно да работиме за да можат раните да се залечат што е можно поскоро.“
„Хуманитарната помош мора веднаш да влезе. Силите за стабилизација, мировниот корпус - овие прашања сега мора да станат конкретни. Го делиме истиот став. Мирот мора да се унапреди што е можно поскоро; во спротивно, постои ризик од враќање во спиралата на насилството“, рече тој.
Тој, исто така, рече дека стабилноста на Сирија во голема мера ќе придонесе за регионалната и глобалната стабилност.
„Важно е Сирија повторно да ги залечи раните, да го забрза економското закрепнување и да го заземе своето место во борбата против ДЕАШ“, рече тој, додавајќи дека територијалниот интегритет и суверенитет на Сирија мора да се зачуваат, а поврзаните закани да се елиминираат.
- Руско-украинската војна -
Во врска со напорите за прекин на огнот меѓу Русија и Украина, Фидан потсети дека Турција беше домаќин на три рунди преговори во Истанбул и дека директните преговори меѓу страните дадоа опипливи резултати за многу прашања.
Тој ги опиша неодамнешните преговори во Женева како нова перспектива и рече дека веќе постојат прелиминарни планови и рамка, што Турција го поздрави.
Фидан нагласи дека платформата за преговори не смее да се изгуби, „без разлика колку се тешки околностите“.
„Мораме да продолжиме по овој пат како поддржувачи. Турција е подготвена повторно да биде домаќин на преговорите во Истанбул. Ние ги поддржуваме директните преговори меѓу страните“, истакна турскиот министер.
„Не смее да се избегнува преговарачката маса. Како што нашиот претседател постојано повторуваше, ‘Нема победник во војната и нема губитник во мирот’.“
